UBND TỈNH NGHỆ AN
SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
SÁNG KIẾN
ĐỀ TÀI:
MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ
CÔNG TÁC DÂN CHỦ CƠ SỞ TRONG TRƯỜNG
HỌC TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH NGHỆ AN
Tác giả: Nguyễn Thị Tuất - Phạm Viết Tỏa
Phòng Chính trị tư tưởng
Sở Giáo dục và Đào tạo Nghệ An
Nghệ An, Tháng 3- 2021
2
MỤC LỤC
Nội dung
Trang
MỤC LỤC
2
Phần I. ĐẶT VẤN ĐỀ
4
1. Lý do chọn đề tài
4
2. Tính mới, đóng góp của đề tài
5
Phần II. NỘI DUNG
5
I. CƠ SỞ LÝ LUẬN
5
1. Các khái niệm
5
2. Tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh về công tác dân chủ
6
3. Sự cần thiết phải nâng cao hiệu quả thực hiện quy chế dân chủ cơ sở
trong trường học
7
II. THỰC TRẠNG THỰC HIỆN QUY CHẾ DÂN CHỦ CƠ SỞ
TRONG TRƯỜNG HỌC TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH NGHỆ AN
9
1. Những kết quả đạt được
9
2. Hạn chế, khó khăn và nguyên nhân
10
III. CÁC GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ THỰC HIỆN QUY CHẾ
DÂN CHỦ CƠ SỞ TRONG TRƯỜNG HỌC TRÊN ĐỊA BÀN
TỈNH NGHỆ AN
12
1. Tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo, hướng dẫn của sở/phòng giáo dục
và đào tạo (sở/phòng) về thực hiện QCDC ở cơ sở đối với các
trường học trên địa bàn tỉnh
12
2. Nâng cao vai trò lãnh đạo của cấp ủy đảng, đặc biệt là vai trò của
người đứng đầu cơ quan, đơn vị. Xây dựng kế hoạch và tổ chức
thực hiện QCDC cơ sở nghiêm túc
13
3. Phát huy hiệu quả vai trò của Ban chỉ đạo/thực hiện QCDC cơ sở
15
4. Đẩy mạnh công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức cho cán bộ,
giáo viên, nhân viên về vai trò của công tác dân chủ ở cơ sở
16
5. Tổ chức tốt hội nghị viên chức, người lao động hàng năm; thực hiện
nghiêm túc chế độ hội họp, giao ban theo quy định
19
3
6. Xây dựng, sửa đổi, bổ sung các quy chế quy định của cơ quan, đơn vị
20
7. Tăng cường trao đổi, phản biện tại các hội nghị; tổ chức đối thoại với
cán bộ, nhà giáo, người lao động, học sinh
20
8. Phát huy vai trò của các tổ chức, đoàn thể trong đơn vị, đẩy mạnh
hoạt động của thanh tra nhân dân; phối hợp tốt với cấp ủy, chính
quyền, đoàn thể ở địa phương để phát huy quyền làm chủ của cán
bộ, nhà giáo và người lao động
21
9. Tăng cường công tác kiểm tra, giám sát việc thực hiện QCDC cơ sở.
Thực hiện nghiêm túc chế độ tiếp dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo
của công dân (nếu có)
22
10. Khen thưởng, khích lệ kịp thời đối với các cá nhân và tập thể có
thành tích xuất sắc, xử lý nghiêm đối với những trường hợp vi phạm
quyền dân chủ hoặc cản trở việc thực thi quyền dân chủ trong
trường học
23
IV. KẾT QUẢ THỰC HIỆN
23
1. Công tác chỉ đạo của sở/phòng giáo dục và đào tạo
24
2. Kết quả thực hiện tại các cơ sở giáo dục trên địa bàn tỉnh
27
Phần III. KẾT LUẬN
32
PHỤ LỤC
I. MỘT SỐ VĂN BẢN CHỈ ĐẠO THỰC HIỆN CÔNG TÁC DÂN
CHỦ CƠ SỞ CỦA SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NĂM 2019,
2020
34
II. CÁC ĐƠN VỊ ĐĂNG KÝ XÂY DỰNG ĐIỂM SÁNG CÔNG
TÁC DÂN CHỦ CƠ SỞ; MỘT SỐ KẾ HOẠCH VÀ BÁO CÁO
SƠ KẾT, TỔNG KẾT CỦA CÁC ĐƠN VỊ
35
III. MỘT SỐ HÌNH ẢNH MINH HỌA KẾT QUẢ THỰC HIỆN DÂN
CHỦ TRONG TRƯỜNG HỌC
39
TÀI LIỆU THAM KHẢO
48
4
PHẦN I. ĐẶT VẤN ĐỀ
1. Lý do chọn đề tài:
Dân chủ là khát vọng và mục tiêu sâu xa của loài người. Sinh thời Chủ
tịch Hồ Chí Minh kính yêu đã từng khẳng định “Trong bầu trời không có gì quý
bằng nhân dân. Trong thế giới không có gì mạnh bằng lực lượng đoàn kết của
nhân dân”, “Dễ trăm lần không dân cũng chịu/ Khó vạn lần dân liệu cũng
xong”. Trong suốt quá trình hoạt động cách mạng, Người luôn xem dân chủ là
chìa khóa vạn năng để giải quyết mọi khó khăn, là phương pháp hiệu quả
nhất để huy động sức mạnh đoàn kết của nhân dân làm nên mọi thắng lợi. Thấm
nhuần sâu sắc tư tưởng của Người, Đảng và Nhà nước ta đã ban hành nhiều văn
bản chỉ đạo thực hiện công tác dân chủ nói chung và dân chủ tại các cơ sở nói
riêng để phát huy quyền làm chủ của nhân dân, tạo động lực cho mọi thành
công.
Trong trường học, việc thực hiện tốt quy chế dân chủ cơ sở là giải pháp
hữu hiệu để khơi dậy và phát huy trí tuệ, sức mạnh đoàn kết của cán bộ, nhà
giáo, người lao động, của học sinh; tăng cường nền nếp, kỷ cương, kỷ luật trong
hoạt động của cơ sở giáo dục, góp phần xây dựng môi trường giáo dục thân
thiện lành mạnh, nâng cao chất lượng giáo dục, phòng chống các hành vi tiêu
cực, tham nhũng, lãng phí, quan liêu, cửa quyền.
Nhận thức rõ tầm quan trọng của công tác dân chủ trong trường học, thời
gian qua, Sở Giáo dục và Đào tạo đã triển khai nhiều giải pháp chỉ đạo, nhiều cơ
sở giáo dục trên địa bàn tỉnh đã chủ động triển khai các giải pháp để thực hiện
hiệu quả công tác dân chủ, tạo dựng được niềm tin, động viên khích lệ đội ngũ
cán bộ, giáo viên, nhân viên trong thực hiện nhiệm vụ, nâng cao chất lượng giáo
dục. Bên cạnh đó vẫn còn một số đơn vị chưa quan tâm đúng mức đến công tác
này, lúng túng trong việc xây dựng kế hoạch và triển khai thực hiện nên việc
phát huy quyền dân chủ có nơi, có lúc chưa hiệu quả. Nội dung công việc trong
đơn vị chưa được đưa ra thảo luận, trao đổi trong cán bộ, giáo viên, nhân viên
hoặc đưa ra lấy ý kiến một cách chiếu lệ. Một bộ phận cán bộ, giáo viên, nhân
viên chưa mạnh dạn, thẳng thắn trong việc đóng góp ý kiến phê bình; có tư
tưởng cả nể, ngại va chạm. Việc thực hiện kế hoạch kiểm tra nội bộ và thông báo
kết quả kiểm tra thực hiện nghị quyết hội nghị VCNLĐ tại một số trường chưa
thường xuyên;....
Vì những lý do đó, chúng tôi đã mạnh dạn đề xuất “Một số giải pháp
nâng cao hiệu quả thực hiện quy chế dân chủ ở cơ sở trong trường học trên
5
địa bàn tỉnh Nghệ An” nhằm giúp các cơ sở giáo dục có điều kiện khơi dậy và
phát huy sức mạnh đoàn kết của cán bộ, nhà giáo, người lao động, học sinh, huy
động sức mạnh của các lực lượng xã hội và các tầng lớp nhân dân tạo nên sức
mạnh tổng hợp góp phần thúc đẩy công tác giáo dục của từng đơn vị và toàn
ngành ngày càng tiến bộ, phát triển.
2. Tính mới đóng góp của đề tài
Thứ nhất, đây là đề tài lần đầu tiên khái quát, tổng hợp các nội dung chỉ
đạo thực hiện công tác dân chủ thành hệ thống phương pháp cụ thể để triển khai
trong trường học.
Thứ hai, đề tài đã làm rõ thêm một số cơ sở lý luận và thực tiễn, phù hợp
với tình hình kinh tế, chính trị, xã hội của tỉnh Nghệ An, giúp thủ trưởng các
đơn vị hình dung được những việc cần thiết phải làm và cách thức triển khai
hiệu quả, phù hợp với điều kiện thực tế trong trường học trên địa bàn tỉnh Nghệ
An.
Thứ ba, đề tài đã đưa ra được 10 giải pháp có tính khả thi để các cấp quản
lý giáo dục, các cơ sở giáo dục trên địa bàn tỉnh nghiên cứu, chỉ đạo và triển khai
thực hiện. Các giải pháp có mối quan hệ mật thiết, tác động qua lại, bổ sung và hỗ
trợ cho nhau để thực hiện và phối hợp triển khai thực hiện hiệu quả công tác dân
chủ cơ sở trong trường học.
PHẦN II. NỘI DUNG
I. CƠ SỞ LÝ LUẬN
1. Các khái niệm
- Khái niệm “dân chủ”
Dân chủ là khát vọng của loài người, ngay từ thời Hy lạp cổ đại đã hình
thành những quan niệm về dân chủ. Vào khoảng thế kỷ thứ VI trước Công
nguyên, ở thành Aten của Hy Lạp đã hình thành một thể chế chính trị được gọi
là “Democratos”, trong đó, “Demos” là nhân dân, “Cratos” là quyền lực. Theo
thể chế này “dân chủ” có nghĩa là “quyền lực thuộc về nhân dân” (hay là “quyền
lực của nhân dân”). Có thể nói dân chủ là một khái niệm thuộc lĩnh vực chính
trị, có nội hàm là quyền lực chính trị. Bản chất của khái niệm này là quyền lực
nhà nước phải thuộc về nhân dân. Dân chủ là hình thức tổ chức quyền lực nhà
nước dựa trên nguyên tắc nhân dân là chủ thể duy nhất của mọi quyền lực. Theo
Chủ tịch Hồ Chí Minh, dân chủ nghĩa là “dân là chủ” và “dân làm chủ”
- Khái niệm “Quy chế dân chủ ở cơ sở”
Tại khoản 1, Điều 3, Nghị định 60/2013/NĐ/CP ngày 19/06/2013 của