Sáng kiến kinh nghiệm THPT: Ứng dụng dạy học STEM bài Dòng điện không đổi. Nguồn điện Vật lí 11 THPT để phát triển năng lực sáng tạo cho học sinh

Trong bối cảnh giáo dục hiện đại đang dịch chuyển mạnh mẽ từ mô hình truyền thụ kiến thức sang định hướng phát triển phẩm chất và năng lực người học, việc nuôi dưỡng năng lực sáng tạo trở thành yếu tố then chốt. Tuy nhiên, thực trạng giảng dạy truyền thống thường chưa khơi dậy được sự tích cực và hứng thú học tập của học sinh. Sáng kiến kinh nghiệm này tập trung vào ứng dụng phương pháp dạy học STEM, một cách tiếp cận liên ngành và thực tiễn, nhằm giải quyết thách thức trên. Đề tài đi sâu vào việc phát triển năng lực sáng tạo cho học sinh thông qua bài "Dòng điện không đổi. Nguồn điện" thuộc chương trình Vật lí lớp 11 THPT, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục và đáp ứng yêu cầu đổi mới.

Giáo viên Vật lí cấp THPT, cán bộ quản lý giáo dục, nhà nghiên cứu về giáo dục STEM và phát triển năng lực học sinh.

Nghiên cứu này trình bày chi tiết về việc ứng dụng phương pháp dạy học STEM để phát triển năng lực sáng tạo cho học sinh trong giảng dạy bài "Dòng điện không đổi. Nguồn điện" ở môn Vật lí lớp 11 THPT. Bối cảnh của đề tài xuất phát từ nhu cầu đổi mới giáo dục, chuyển dịch trọng tâm từ kiến thức sang phát triển toàn diện năng lực và phẩm chất, trong đó năng lực sáng tạo là một yếu tố thiết yếu. Phương pháp nghiên cứu được tiến hành dựa trên cơ sở lý thuyết về dạy học STEM, năng lực sáng tạo, kết hợp với khảo sát thực trạng giảng dạy Vật lí tại các trường THPT. Trọng tâm là thực nghiệm sư phạm, trong đó một tiến trình dạy học STEM cụ thể đã được thiết kế và triển khai: học sinh được giao nhiệm vụ thiết kế và chế tạo sản phẩm "Nguồn điện từ củ, quả" thân thiện với môi trường. Các tiêu chí đánh giá sản phẩm và năng lực học sinh được xây dựng chi tiết, bao gồm cả đánh giá định lượng và định tính. Kết quả thực nghiệm cho thấy rõ ràng hiệu quả của việc áp dụng dạy học STEM, với điểm trung bình của lớp thực nghiệm cao hơn đáng kể so với lớp đối chứng, đồng thời thúc đẩy tính tích cực, hứng thú và khả năng hợp tác của học sinh. Đề tài khẳng định STEM không chỉ nâng cao chất lượng dạy học Vật lí mà còn góp phần phát triển toàn diện các kỹ năng cần thiết cho thế kỷ 21, đặc biệt là năng lực sáng tạo, mở ra hướng phát triển cho các hoạt động ngoại khóa và ứng dụng rộng rãi hơn trong chương trình.