
1. PH N M ĐUẦ Ở Ầ
1.1. Lý do ch n đ tàiọ ề
Th i đi CNH – HĐH đòi h i con ng i c n có tri th c và kĩ năng th cờ ạ ỏ ườ ầ ứ ự
hành. Theo đnh h ng đó thì b c ti u h c là n n t ng. M c tiêu giáo d c ti uị ướ ậ ể ọ ề ả ụ ụ ể
h c nh m giúp cho h c sinh hình thành nh ng c s ban đu cho s phát tri nọ ằ ọ ữ ơ ở ầ ự ể
đúng đn và lâu dài v đo đc, trí tu , th ch t, th m mĩ và các kĩ năng c b nắ ề ạ ứ ệ ể ấ ẫ ơ ả
đ ti p t c h c trung h c c s . M i môn h c ti u h c đu góp ph n hìnhể ế ụ ọ ọ ơ ở ỗ ọ ở ể ọ ề ầ
thành và phát tri n nhân cách cho h c sinh và cung c p cho các em nh ng tri th cể ọ ấ ữ ứ
c n thi t.ầ ế
N n t ng nhân cách, kĩ năng s ng, kĩ năng h c t p c b n c a h c sinh đcề ả ố ọ ậ ơ ả ủ ọ ượ
hình thành ti u h c và đc s d ng trong su t cu c đi c a m i con ng i.ở ể ọ ượ ử ụ ố ộ ờ ủ ỗ ườ
H c sinh ti u h c đc d y t nh ng thói quen nh nh t nh cách c m bút, cáchọ ể ọ ượ ạ ừ ữ ỏ ấ ư ầ
th a g i, đi đng, ăn m c cho đn các kĩ năng ph c v , kĩ năng giao ti p, các kĩư ử ứ ặ ế ụ ụ ế
năng h c t p và kh năng t h c, sáng t o. Giáo d c ti u h c chính là n n t ngọ ậ ả ự ọ ạ ụ ể ọ ề ả
c a giáo d c ph thông, đt c s v ng ch c cho s hình thành nhân cách và sủ ụ ổ ặ ơ ở ữ ắ ự ự
phát tri n toàn di n con ng i. Thành qu c a GDTH có giá tr lâu dài, có tínhể ệ ườ ả ủ ị
quy t đnh, vì th làm t t GDTH là đm b o s phát tri n b n v ng c a đtế ị ế ố ả ả ự ể ề ữ ủ ấ
n c.ướ
Lu t giáo d c năm 2005 (s a đi b sungậ ụ ử ổ ổ 2009) đã nêu rõ: “M c tiêu giáo d cụ ụ
là đào t o con ng i Vi t Nam phát tri n toàn di n, có đo đc, tri th c, s c kh e,ạ ườ ệ ể ệ ạ ứ ứ ứ ỏ
th m mĩ và ngh nghi p, trung thành v i lí t ng đc l p dân t c và ch nghĩa xãẩ ề ệ ớ ưở ộ ậ ộ ủ
h i, hình thành và b i d ng nhân cách, ph m ch t và năng l c c a công dân đápộ ồ ưỡ ẩ ấ ự ủ
ng v i yêu c u s nghi p xây d ng và b o v T qu c”.ứ ớ ầ ự ệ ự ả ệ ổ ố
Nh v y, giáo d c gi vai trò h t s c quan tr ng trong vi c đào t o và b iư ậ ụ ữ ế ứ ọ ệ ạ ồ
d ng ngu n nhân l c ch t l ng cao cho đt n c. ưỡ ồ ự ấ ượ ấ ướ
T x a ông cha ta đã t ng d y “Tiên h c l , h u h c văn”. Đi u đó mu nừ ư ừ ạ ọ ễ ậ ọ ề ố
nh n m nh r ng tr c khi h c văn hóa, con ng i c n ph i có đo đc. H Chấ ạ ằ ướ ọ ườ ầ ả ạ ứ ồ ủ
T ch đã t ng nói: “D y cũng nh h c ph i chú tr ng c tài l n đc. Đc là đoị ừ ạ ư ọ ả ọ ả ẫ ứ ứ ạ
1

đc, là cái g c quan tr ng, n u không có đo đc thì tài cũng vô d ng”. B i v y cóứ ố ọ ế ạ ứ ụ ở ậ
th nói đo đc đóng vai trò vô cùng quan tr ng trong s hình thành và phát tri nể ạ ứ ọ ự ể
nhân cách c a con ng i. Xã h i càng phát tri n đòi h i con ng i càng ph i hoànủ ườ ộ ể ỏ ườ ả
thi n, m t con ng i hoàn thi n v nhân cách là con ng i không ch có tài mà c nệ ộ ườ ệ ề ườ ỉ ầ
ph i có c đc. Sinh th i, Ch t ch H Chí Minh đã nói “Có tài mà không có đc làả ả ứ ờ ủ ị ồ ứ
ng i vô d ng. Có đc mà không có tài thì làm vi c gì cũng khó”. Câu nói y c aườ ụ ứ ệ ấ ủ
Bác vô cùng th m thía trong lòng m i th y, cô giáo chúng ta. Đc và tài g n ch tấ ỗ ầ ứ ắ ặ
nhau, vì có đc mà không có tài thì làm vi c gì cũng khó, có tài mà không có đc thìứ ệ ứ
vô d ng, th m chí còn có h i. Gi a đc và tài thì đc là g c, trong đc có tài vàụ ậ ạ ữ ứ ứ ố ứ
trong tài có đc, tài càng cao thì đc càng l n. Con ng i ph i có tài và đc thì m iứ ứ ớ ườ ả ứ ớ
làm tròn nhi m v . Tuy nhiên, nhân cách c a con ng i mu n đc xây d ng vàệ ụ ủ ườ ố ượ ự
phát tri n c n b t đu ngay t khi m i sinh ra và đc bi t là trong giai đo n ng iể ầ ắ ầ ừ ớ ặ ệ ạ ồ
trên gh nhà tr ng ch không ph i ch trong m t s m m t chi u. Có th nói, vi cế ườ ứ ả ỉ ộ ớ ộ ề ể ệ
hình thành và phát tri n các ph m ch t, năng l c, tri th c cho th h tr là m tể ẩ ấ ự ứ ế ệ ẻ ộ
trong nh ng nhi m v quan tr ng, c p thi t, đây cũng là m t nhi m v c a nhàữ ệ ụ ọ ấ ế ộ ệ ụ ủ
tr ng nói riêng, c a ngành giáo d c nói chung c n ph i th c hi n. ườ ủ ụ ầ ả ự ệ
Hình thành và phát tri n d c ph m ch t cho h c sinh Ti u h c là m t m t c aể ụ ẩ ấ ọ ể ọ ộ ặ ủ
ho t đng giáo d c theo thông t S : 22/2016/TT-BGDĐT ngày 22/9/2016 Thôngạ ộ ụ ư ố
t ưS a đi, b sung m t s đi u c a Quy đnh đánh giá h c sinh ti u h c ban hànhử ổ ổ ộ ố ề ủ ị ọ ể ọ
kèm theo Thông t s 30/2014/TT-BGDĐT ngày 28 tháng 8 năm 2014 c a Bư ố ủ ộ
tr ng B Giáo d c và Đào t oưở ộ ụ ạ chính là giáo d c các em bi t chăm h c, chăm làm;ụ ế ọ
t tin, trách nhi m; trung th c, k lu t; đoàn k t, yêu th ng. Qua đó góp ph nự ệ ự ỉ ậ ế ươ ầ
hình thành cho tr nh ng tính cách nh t đnh và b i d ng cho các em nh ng quyẻ ữ ấ ị ồ ưỡ ữ
t c hành vi th hi n trong thái đ v i b n bè, gia đình, ng i khác và đi v i Nhàắ ể ệ ộ ớ ạ ườ ố ớ
n c, T qu cướ ổ ố . Ph m ch t c a con ng i m i xã h i ch nghĩa không ch là thànhẩ ấ ủ ườ ớ ộ ủ ỉ
ph n quan tr ng v c b n c a giáo d c mà là m c đích c a toàn b công tác giáoầ ọ ề ơ ả ủ ụ ụ ủ ộ
d c th h tr . Trong giáo d c không nh ng có ki n th c mà ph i có ph m ch t.ụ ế ệ ẻ ụ ữ ế ứ ả ẩ ấ
Vì v y công tác giáo d c tr c tiên ph i đt chăm lo b i d ng ph m ch t choậ ụ ướ ả ặ ồ ưỡ ẩ ấ
2

h c sinh, coi đó là cái căn b n, cái g c cho s phát tri n nhân cách. Đ nâng caoọ ả ố ự ể ể
ch t l ng giáo d c cho h c sinh thì ngoài vi c h c t p rèn luy n ki n th c l p,ấ ượ ụ ọ ệ ọ ậ ệ ế ứ ở ớ
h c sinh còn ph i tu d ng và rèn luy n v ph m ch t, k năng s ng, k năng hòaọ ả ưỡ ệ ề ẩ ấ ỹ ố ỹ
nh p và ng x trong cu c s ng.ậ ứ ử ộ ố
Tuy nhiên, ngày nay cùng v i s phát tri n c a quá trình CNH - HĐH thìớ ự ể ủ
nh ng tác đng và nh h ng c a m t trái kinh t th tr ng càng gia tăng. Kéoữ ộ ả ưở ủ ặ ế ị ườ
theo đó là nh ng t n n xã h i, s xu ng d c c c kì nghiêm tr ng v m t nhânữ ệ ạ ộ ự ố ố ự ọ ề ặ
cách c a con ng i. Trên các ph ng ti n thông tin đi chúng, hi n t ng h củ ườ ươ ệ ạ ệ ượ ọ
sinh vô l v i th y cô giáo, con cái không vâng l i ông bà, cha m ; th m chí còn cóễ ớ ầ ờ ẹ ậ
nh ng tr ng h p sát h i c ng i thân đ có ti n ăn ch i phung phí. Hay tìnhữ ườ ợ ạ ả ườ ể ề ơ
tr ng h c sinh quay cóp, gian l n trong thi c ; không ch p hành các quy đnhạ ọ ậ ử ấ ị
tr ng, l p; ch a bi t nh n l i và s a l i..ườ ớ ư ế ậ ỗ ử ỗ . Đó là nh ng v n đ nh c nh i đangữ ấ ề ứ ố
đc c xã h i quan tâm. ượ ả ộ
Năm h c 2017-2018 là năm h c ti p t c th c hi n Ngh quy t s 29-NQ/TWọ ọ ế ụ ự ệ ị ế ố
c a BCH TW Đng (Khóa XI) v “Đi m i căn b n, toàn di n giáo d c và đàoủ ả ề ổ ớ ả ệ ụ
t o, đáp ng yêu c u công nghi p hóa, hi n đi hóa trong đi u ki n kinh t thạ ứ ầ ệ ệ ạ ề ệ ế ị
tr ng đnh h ng xã h i ch nghĩa và h i nh p qu c t ”, trong đó hình thành vàườ ị ướ ộ ủ ộ ậ ố ế
phát tri n ph m ch t, năng l c c a ng i h c là m t trong nh ng nhi m v màể ẩ ấ ự ủ ườ ọ ộ ữ ệ ụ
Ngh quy t đ ra. ị ế ề Trên tinh th n đó, b n thân nh n th y đc t m quan tr ng c aầ ả ậ ấ ượ ầ ọ ủ
vi c giáo d c ph m ch t, nâng cao kĩ năng s ng cho h c sinh ti u h c, v i c ngệ ụ ẩ ấ ố ọ ể ọ ớ ươ
v là ng i qu n lí, b n thân h t s c băn khoăn và trăn tr : ị ườ ả ả ế ứ ở Nguyên nhân nào khi nế
nh ng giá tr đo đc truy n th ng t t đp c a dân t c Vi t Nam ngày càng b maiữ ị ạ ứ ề ố ố ẹ ủ ộ ệ ị
m t và đâu là gi i pháp ngăn ch n s tha hóa v m t nhân cách c a con ng i, đcộ ả ặ ự ề ặ ủ ườ ặ
bi t là th h tr ? ệ ế ệ ẻ V i mong mu n góp ph n vào vi c lu n gi i nh ng v n đ nóiớ ố ầ ệ ậ ả ữ ấ ề
trên, b n thân ch n đ tài: ả ọ ề "M t s bi n pháp qu n lí, ch đo hình thành vàộ ố ệ ả ỉ ạ
phát tri n ph m ch t góp ph n giáo d c toàn di n h c sinh ti u h c.”ể ẩ ấ ầ ụ ệ ọ ể ọ . Vân đê
ma chăc hăn không chi riêng b n thân ma rât nhiêu đông nghiêp khac quan tâm suy * * ả +
3

nghĩ là làm sao h c sinh c a mình có nh ng kĩ năng s ng t t cho t ng lai sau này,ọ ủ ữ ố ố ươ
tr thành nh ng con ng i t t, có ích cho xã h i. ở ữ ườ ố ộ
1.2. Đi m m i c a sáng ki n kinh nghi mể ớ ủ ế ệ
Đ tài đ c p đn nh ng bi n pháp qu n lí, ch đoề ề ậ ế ữ ệ ả ỉ ạ hình thành và phát tri nể
ph m ch t h c sinh ti u h c góp ph n giáo d c toàn di n con ng i. ẩ ấ ọ ể ọ ầ ụ ệ ườ Đ hìnhể
thành và phát tri n ph m ch t t t cho h c sinh đòi h i ng i giáo viên ph i đi uể ẩ ấ ố ọ ỏ ườ ả ề
ch nh ph ng pháp d y h c, các hình th c t ch c ho t đng d y h c, ho t đngỉ ươ ạ ọ ứ ổ ứ ạ ộ ạ ọ ạ ộ
tr i nghi m ngay trong quá trình d y h c và k t thúc m i giai đo n d y h c; k pả ệ ạ ọ ế ỗ ạ ạ ọ ị
th i phát hi n nh ng c g ng, ti n b c a h c sinh đ đng viên, khích l và phátờ ệ ữ ố ắ ế ộ ủ ọ ể ộ ệ
hi n k p th i nh ng khó khăn ch a th t v t qua c a h c sinh đ h ng d n,ệ ị ờ ữ ư ể ự ượ ủ ọ ể ướ ẫ
giúp đ; đa ra nh n đnh ph n ánh đúng nh ng u đi m n i b t, nh ng h n chỡ ư ậ ị ả ữ ư ể ổ ậ ữ ạ ế
c a m i h c sinh đ có gi i pháp k p th i nh m rèn luy n cho h c sinh có nh ngủ ỗ ọ ể ả ị ờ ằ ệ ọ ữ
ph m ch t t t góp ph n th c hi n m c tiêu giáo d c toàn di n h c sinh ti u h c.ẩ ấ ố ầ ự ệ ụ ụ ệ ọ ể ọ
Đi m m i c a đ tài này là s ể ớ ủ ề ự k t h p ế ợ hài hòa gi a vi c truy n th tri th cữ ệ ề ụ ứ
l ng ghép v i ồ ớ vi c hình thành và phát tri n ph m ch t cho h c sinh quaệ ể ẩ ấ ọ các ti tế
d y va cac hoat đông giao duc khac ạ + + + . Chú tr ng ch đo các bi n pháp giáo d cọ ỉ ạ ệ ụ
nh m hình thành và phát tri n các bi u hi n ph m ch t h c sinh ti u h c đã đcằ ể ể ệ ẩ ấ ọ ể ọ ượ
quy đnh ị ở Thông t 22/2016/TT-BGDĐT ngày 22/9/2016 c a B Giáo d c và Đàoư ủ ộ ụ
t o v s a đi, b sung m t s đi u c a Quy đnh đánh giá h c sinh Ti u h c banạ ề ử ổ ổ ộ ố ề ủ ị ọ ể ọ
hành kèm theo Thông t 30/2014/TT-BGDĐT ngày 28/8/2014 c a B tr ng Bư ủ ộ ưở ộ
Giáo d c và Đào t oụ ạ ....M t khác đc bi t chú tr ng các gi i pháp giúp h n chặ ặ ệ ọ ả ạ ế
nh ng bi u hi n ph m ch t ch a t t c a đi t ng h c sinh cá bi t, khó giáo d c.ữ ể ệ ẩ ấ ư ố ủ ố ượ ọ ệ ụ
1.3. Ph m vi áp d ng c a đ tàiạ ụ ủ ề
Sáng ki n này đc áp d ng ngay t đu năm h c đn nay trong các ti t h c ế ượ ụ ừ ầ ọ ế ế ọ
h ng ngày, các ti t sinh ho t, ho t đng ngo i khóa và các ti t ho t đng ngoài ằ ế ạ ạ ộ ạ ế ạ ộ
gi lên l p nh m hình thành và phát tri n ph m ch t cho h c sinh tr ng Ti u h cờ ớ ằ ể ẩ ấ ọ ườ ể ọ
n i tôi công tácơ
2. PH N N I DUNGẦ Ộ
2.1. Th c tr ng s hình thành và phát tri n ph m ch t c a h c sinh ự ạ ự ể ẩ ấ ủ ọ ở
tr ng ti u h c hi n nay.ườ ể ọ ệ
4

Hi n nay, đt n c ta đang trong th i kì đi m i, h i nh p và phát tri n. Doệ ấ ướ ờ ổ ớ ộ ậ ể
v y, n c ta ti p c n v i s phát tri n v t b t c a các qu c gia phát tri n trênậ ướ ế ậ ớ ự ể ượ ậ ủ ố ể
th gi i v m i lĩnh v c kinh t , khoa h c công ngh , văn hóa,… Vi c ti p c nế ớ ề ọ ự ế ọ ệ ệ ế ậ
này luôn th hi n tính hai m t. N u chúng ta ti p thu và v n d ng đúng đn nh ngể ệ ặ ế ế ậ ụ ắ ữ
thành qu mà nhân lo i đt đc vào th c ti n đt n c thì s mang l i nh ngả ạ ạ ượ ự ễ ấ ướ ẽ ạ ữ
thu n l i r t l n, giúp cho đt n c phát tri n. Ng c l i, n u chúng ta ti p thuậ ợ ấ ớ ấ ướ ể ượ ạ ế ế
không ch n l c và v n d ng nh ng thành t u y không phù h p v i đi u ki nọ ọ ậ ụ ữ ự ấ ợ ớ ề ệ
th c ti n n c ta s mang l i nh ng h u qu khôn l ng. ự ễ ướ ẽ ạ ữ ậ ả ườ
Trong nh ng năm g n đây, n c ta ch u nh h ng r t l n b i n n văn hóaữ ầ ướ ị ả ưở ấ ớ ở ề
ph ng Tây, ti p c n v i n n kinh t th tr ng nên s có nhi u m t tiêu c c tácươ ế ậ ớ ề ế ị ườ ẽ ề ặ ự
đng đn ph m ch t, t duy và l i s ng c a nhân dân. Đc bi t, s tác đng c aộ ế ẩ ấ ư ố ố ủ ặ ệ ự ộ ủ
chúng nh h ng đn ph m ch t, l i s ng c a m t b ph n không nh th h trả ưở ế ẩ ấ ố ố ủ ộ ộ ậ ỏ ế ệ ẻ
c a Vi t Nam, nh t là các em h c sinh. Trong các nhà tr ng, trong l p h c sinhủ ệ ấ ọ ườ ớ ọ
ch a chăm làm vi c nhà, vi c tr ng. Tham gia các ho t đng còn chi u l , cácư ệ ệ ườ ạ ộ ế ệ
em ch a m nh d n, t tin khi th c hi n các nhi m v h c t p, th c hi n ch aư ạ ạ ự ự ệ ệ ụ ọ ậ ự ệ ư
th t nghiêm túc quy đnh v h c t p. H c sinh ít nhi u v n còn có hi n t ng cãiậ ị ề ọ ậ ọ ề ẫ ệ ượ
nhau, đánh nhau, ch a l phép, gây m t đoàn k t trong t p th ,…Các em r t rè khiư ễ ấ ế ậ ể ụ
bày t ý ki n, ng i giao ti p. Khi phát bi u các em nói không rõ ràng, tr l i tr ngỏ ế ạ ế ể ả ờ ố
không, không tròn câu và ít nói l i c m n, xin l i v i cô, th y, b n bè. Nhi u emờ ả ơ ỗ ớ ầ ạ ề
đn tr ng t ra nói nhi u vì nhà các em không có ng i trò chuy n, chia s , cácế ườ ỏ ề ở ườ ệ ẻ
em l i b m không bi t t ph c v , … Nhìn chung, ph m ch t, kĩ năng s ngỉ ạ ố ẹ ế ự ụ ụ ẩ ấ ố
trong h c đng đang có nguy c xu ng c p. Đi u t h i nh t là m t s h c sinhọ ườ ơ ố ấ ề ệ ạ ấ ộ ố ọ
r i vào nh ng t n n xã h i, b o l c h c đng; không kính tr ng th y cô, xemơ ữ ệ ạ ộ ạ ự ọ ườ ọ ầ
th ng b n bè, m i ng i xung quanh; không hi u th o v i ông bà cha m ; thi uườ ạ ọ ườ ế ả ớ ẹ ế
tính nhân đo; các em mê games, b h c….T đó làm suy thoái nh ng giá tr đoạ ỏ ọ ừ ữ ị ạ
đc truy n th ng t t đp c a dân t c và kĩ năng s ng cũng r t h n ch . Vì v yứ ề ố ố ẹ ủ ộ ố ấ ạ ế ậ
vi c giáo d c phâm ch t trong h c sinh là đi u r t c p thi t đ thúc đy s hoànệ ụ * ấ ọ ề ấ ấ ế ể ẩ ự
thi n con ng i nói riêng và đy nhanh s phát tri n c a đt n c nói chung.ệ ườ ẩ ự ể ủ ấ ướ
2.2. Th c tr ng s hình thành và phát tri n ph m ch t h c sinh ti uự ạ ự ể ẩ ấ ọ ể
h c t i tr ng tôi công tácọ ạ ườ
2.2.1 Thu n l iậ ợ
5

