PHÒNG GD &ĐT LỆ THỦY
TRƯỜNG TH SƠN THỦY
SÁNG KIỀN KINH NGHIỆM
MỘT SỐ GIẢI PHÁP CHỈ ĐẠO GIÁO DỤC KỸ NĂNG
SỐNG CHO HỌC SINH TIỂU HỌC GÓP PHẦN THÚC
ĐẨY PHONG TRÀO THI ĐUA “XÂY DỰNG TRƯỜNG
HỌC THÂN THIỆN, HỌC SINH TÍCH CỰC”
Họ và tên người thực hiện: Đỗ Văn Mỹ
Chức vụ: Phó Hiệu trưởng
Tháng 5/2013
PHẦN I: MỞ ĐẦU
I. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Bậc học Tiểu học có vai trò hết sức quan trọng trong hệ thống giáo dục phổ
thông, là bậc học nền tảng tạo cơ sở cho học sinh phát triển học tiếp các bậc
học tiếp theo, vì vậy bên cạnh việc trang bị cho học sinh những vốn kiến thức
kỹ năng cơ bản trong học tập, lao động còn cần phải chú ý đến việc giáo dục rèn
kỹ năng sống cho học sinh, dạy học sinh cách “làm người”, để học sinh có thêm
vốn kinh nghiệm thích ứng với môi trường mới, yêu cầu mới. Thông qua phong
trào thi đua "Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực" (THTT-HSTC)
đã được Bộ Giáo dục & Đào tạo phát động và triển khai toàn ngành trong 4 năm
qua. Phong trào thi đua đã tạo nên diện mạo mới trong các trường học, góp phần
gắn bó thầy, trò và cộng đồng trong học tập, rèn luyện, trau dồi kỹ năng sống và
tích cực tham gia các hoạt động xã hội. Một trong 5 nội dung hết sức quan trọng
hiện nay của phong trào thi đua “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích
cực” đó là giáo dục rèn luyện kỹ năng sống cho học sinh. Thiết nghĩ, đây là một
nội dung thiết thực, gắn liền với các hoạt động giáo dục trong nhà trường. Cùng
với xu thế, thế giới đang có sự thay đổi sâu sắc về mọi mặt, khoa học kĩ thuật,
công nghệ thông tin phát triển như vũ bão, tác động đến nhiều lĩnh vực của đời
sống xã hội. Một số chuẩn mực đạo đức, quy tắc ứng xử, quy tắc sống cũng bị
ảnh hưởng. Đặc biệt là thế hệ trẻ, các em dễ dàng học theo, bắt chước một số
thói hư, tật xấu gia nhập từ bên ngoài, thế giới trên mạng internet. Học sinh
sống trong một xã hội phát triển cần phải được trang bị những kỹ năng thích
hợp để hòa nhập với cộng đồng, với xu thế toàn cầu hóa. Đối với học sinh, đặc
biệt là học sinh bậc Tiểu học cần phải được giáo dục rèn luyện kỹ năng sống.
Giáo dục kỹ năng sống càng trở nên cấp thiết đối với thế hệ trẻ, bởi vì các em là
những chủ nhân tương lai của đất nước. Lứa tuổi học sinh là lứa tuổi đang hình
thành những giá trị nhân cách, giàu ước mơ, ham hiểu biết, thích tìm tòi, khám
phá song còn thiếu hiểu biết sâu sắc về xã hội, còn thiếu kinh nghiệm sống, hiếu
động, dễ bị lôi kéo,…Vì vậy, việc giáo dục kỹ năng sống cho thế hệ trẻ là vấn
đề cấp thiết. Kỹ năng sống cơ bản của học sinh bao gồm kỹ năng ứng xử hợp lí
với các tình huống trong cuộc sống, thói quen và kỹ năng làm việc, sinh hoạt
theo nhóm; kỹ năng rèn luyện sức khỏe và ý thức bảo vệ sức khỏe; kỹ năng
phòng, chống tai nạn giao thông, đuối nước và các tai nạn thương tích khác; kỹ
năng ứng xử văn hóa, chung sống hòa bình, phòng ngừa bạo lực và các tệ nạn
xã hội; suy nghỉ và hành động tích cực; học tập tích cực…v.v. Để giúp học sinh
rèn luyện được những kỹ năng đó, đòi hỏi phải tiến hành đồng bộ nhiều hoạt
động, từ việc trang bị lí thuyết cho đến thực hành rèn luyện kỹ năng sống.
Trong đó, các hoạt động trải nghiệm mang ý nghĩa hết sức quan trọng. Đối với
các hoạt động giáo dục của giáo viên chuyên biệt, giáo viên chủ nhiệm lớp, tổng
phụ trách Đội, lãnh đạo trường…Cần phải tiến hành những công việc hết sức
tích cực, đa dạng về hình thức, phải cụ thể, thiết thực, kiên trì, năng động và
sáng tạo trên cở sở phát huy vai trò chủ động của học sinh, khích lệ và động
viên học sinh kịp thời.
Điểm mới của đề tài là: Thống nhất giữa bồi dưỡng về nhận thức với thực
tế công tác tổ chức thực hiện và các nhiệm vụ đặt ra từ thực tiễn. Thu hút, huy
động nhiều lực lượng trong và ngoài nhà trường cùng tham gia. Các hoạt động
giáo dục ngoài giờ lên lớp được nâng lên chiếm một vị trí quan trọng trong công
tác giáo dục. Vai trò của cha mẹ học sinh, các tổ chức xã hội, chính quyền đoàn
thể, được thể hiện đậm nét, có tác động mạnh mẽ đến hiệu quả của các hoạt
động rèn luyện kỹ năng sống cho học sinh. Từng bước làm thay đổi quá trình
giáo dục thành quá trình tự giáo dục rèn luyện của học sinh, học sinh dần tự
trang bị cho mình các kĩ năng tự phục vụ, học tập hợp tác, phòng chống được
một số dịch bệnh, các bạo lực học đường. Tận dụng các thành tựu mới nhất của
khoa học giáo dục và kinh nghiệm tiên tiến trong hoạt động này. Hình thành lực
lượng nồng cốt có năng lực trong học sinh và làm nhiệm vụ tư vấn rèn luyện kỹ
năng sống cho các học sinh khác.
Với ý nghĩa đó trong thời điểm hiện tại là thích hợp, để tôi chọn đề tài
“Một số giải pháp chỉ đạo giáo dục kỹ năng sống cho học sinh Tiểu học
nhằm góp phần đẩy mạnh phong trào thi đua: Xây dựng trường học thân
thiện, học sinh tích cực” ở trường học.
II. PHẠM VI VÀ ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU
Trong trường Tiểu học: Bao gồm học sinh các khối lớp, giáo viên Tổng
phụ trách đội, giáo viên chủ nhiệm, giáo viên chuyên biệt, nhân viên trong
trường, Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh, Đội Thiếu niên Tiền Phong,
đội cờ đỏ học sinh làm cốt cán.
Ngoài nhà trường: Các lực lượng Công an xã, Xã Đoàn, Xã Đội, Cán bộ
phụ trách Văn hóa -Xã hội, Hội nông dân, Hội phụ nữ, Hội cựu chiến binh, Hội
cựu giáo chức và đặc biệt là Hội Cha mẹ học sinh.
III. MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU
1. Tìm hiểu cơ sở lí luận và pháp lý của đề tài: phân tích, đối chiếu với thực
trạng của nhà trường trong thời điểm hiện tại để qua đó tìm ra các biện pháp,
giải pháp mới hiệu quả hơn cho các hoạt động .
2. Hoạt động giáo dục kỹ năng sống cho học sinh vừa mang tính chiến
lược, vừa mang tính cấp bách, là động cơ và cũng là nhiệm vụ của nhà trường,
cơ quan ban ngành đoàn thể xã, của cha mẹ học sinh thường xuyên và lâu dài.
3. Đẩy mạnh và đa dạng hóa hoạt động giáo dục và rèn luyện kỹ năng sống
giúp cho học sinh có tinh thần và thái độ học tập tự giác, tích cực, sống có lý
tưởng hoài bảo, ứng xử, hành động mang tính nhân văn. Nó giúp cho học sinh
có ý thức bảo vệ và rèn luyện cơ thể, tránh được vi phạm tệ nạn xã hội.
4. Đạt hiệu quả cao trong phong trào “ Xây dựng trường học thân thiện,
học sinh tích cực”.
5. Đạt được các mục tiêu của giáo dục, định hư
ớng theo bốn trụ cột:
Học để biết; Học để làm; Học để chung sống cùng nhau và học để khẳng định
chính mình.
PHẦN II: NỘI DUNG
I. TÌNH HÌNH TRƯỚC KHI CHƯA THỰC HIỆN CÁC GIẢI PHÁP MỚI
1. Thu thập và sưu tầm tài liệu tập huấn kỹ năng sống cho trẻ em.
- Chỉ thị 40-CT/TW cuả Ban Bí thư nêu rỏ: “Phát triển giáo dục là quốc
sách hàng đầu…là trách nhiệm của toàn Đảng, toàn dân, trong đó nhà giáo và
cán bộ quản lý giáo dục là lực lượng nồng cốt có vai trò quan trọng ”.
- Chỉ thị 40/2008-BGDĐT ngày 27/7/2008 v/v Phát động phong trào thi
đua xây dựng THTT, HSTC trong các trường phổ thông giai đoạn 2008-2013.
- Các văn bản chỉ đạo của SGD&ĐT; PGD&ĐT trong năm học.
- Sổ tay THTT, HSTC –Bộ GD ĐT, NXB Giáo dục Việt Nam 2010.
- Tài liệu của Dự án Phòng chống buôn bán và bảo vệ trẻ em của Tổ chức
cứu trợ trẻ em .
- Tư liệu tổng hợp các bài viết về giáo dục kỹ năng sống cho học sinh trên
internet.
2. Tổ chức tập huấn cho cán bộ giáo viên trong nhà trường.
- Tổ chức tập huấn cho cán bộ giáo viên và học sinh trong nhà trường về
những kiến thức cần thiết.
- Tổ chức thực hiện qua các hoạt động cụ thể: HĐNGLL, ngoại khóa.
- Tổ chức tổng kết rút kinh nghiệm phong trào thi đua “Xây dượng THTT-
HSTC” và tìm ra những tác dụng thực tiễn:
+ Vai trò, tầm quan trọng của việc giáo dục rèn kỹ năng sống cho học sinh.
+ Các kỹ năng sống cần thiết đối với học sinh Tiểu học.
+ Phương pháp giáo dục rèn kỹ năng sống, đặc biệt lồng ghép trong các bộ
môn: Đạo đức, HĐNGLL, Nghệ thuật, Lịch sử, Địa lý.
+ Các bài tập tình huống về kỹ năng sống và cách giải quyết.
+ Kỹ năng tổ chức các trò chơi, tổ chức câu lạc bộ… trong trường học.
