TẠP CHÍ KHOA HỌC YERSIN
Số 02 (03/2017)
26
THIẾT KẾ VECTOR BIỂN HIỆN GENE Ở THỰC VẬT
TỪ NHÂN DÒNG PROMOTER VÀ TERMINATOR
Ở CÂY
ARABIDOPSIS THALIANA
Nguyễn Huy Hoàng*, Phạm Bích Ngọc**,
Chu Hoàng Hà**, Lê Văn Sơn**
Title: Construction of the Gene
Expression Vector in Plant for
Cloning Promoter and
Terminator from Arabidopsis
thaliana
Từ khóa: Arabidopsis, biu hin,
protein ti t hp, promoter,
terminator
Keywords: Arabidopsis,
expression, recombinant,
promoter,terminator
Thông tin chung:
Ngày nhận bài: 06/10/2017;
Ngày nhận kết quả bình duyt:
10/01/2017;
Ngày chấp nhận đăng bài:
15/01/2017.
Tác giả:
* ThS., Trường ĐH Y Dưc Thi
Nguyên
** Vin Công ngh Sinh học, Vin
hàn lâm Khoa học và Công ngh
Vit Nam
nguyen@huyhoang.info
TÓM TẮT
Hoạt động của protein sốc nhit Heat Shock Protein (HSP) ở cây
Arabidopsis Thaliana đưc cảm ứng bởi nhit độ và đưc điều hoà
hoạt động bởi promoter HSP và terminator HSP. Bài bo này trình bày
cc kết quả nhân dng promoter và terminator HSP t Arabidopsis
thaliana. Promoter HSP phân lập đưc c chiều dài 720 bp và mang
đy đủ cc yếu tố điều ha cis của promoter đin hình: su vng cảm
ứng vi nhit độ: V tr 482 - 495, 492 - 505, 502 - 515, 549 - 562, 559 -
572 và 600 - 613, hộp CAAT (v tr 39-42), 2 hộp GATA (v tr 73 - 76 và
406 - 409) và hộp TATA (v tr 643 - 649). Terminator HSP c chiều dài
250 bp, v tr đuôi poly A là ở nucleotide 158. Cc trình t này đưc sử
dụng cho cc nghiên cứu tiếp theo nhm thiết kế vector biu hin gene
ở thc vật c hiu suất biu hin protein ti t hp cao.
ABSTRACT
In Arabidopsis, promoter and terminator HSP regulated
expression of heat shock protein gene which were induced by high
environmental temperature. This study presents results of HSP
promoter and terminator cloning and sequencing from the Arabidopsis
thaliana for construction of vector to express target gene in plant. The
data obtained showed that HSP promoter has 720bp in length that
carries a full range of cis-acting elements similar to a typical promoter
such as CAAT box (39 to 42), two GATA boxes (73 to 76 and 406 to 409)
and TATA box (643 to 649). Furthermore, This promoter contains six
heat shock elements: 482 to 495, 492 to 505, 502 to 515, 549 to 562,
559 to 572 and 600 to 613. HSP 18.2 terminator has 250 bp in length
and poly A site of HSP terminator was identified at 158 nucleotide
position. These sequences will contribute a fundamental basis for
further researches in order to construct high expression vector
carrying HSP promoter and terminator in transgenic plants.
1. M đu
Thư󰈨 c vạ 󰈨t đươ󰈨 c xem lạ he 󰈨 thô󰈘ng bie󰈜u hie 󰈨n
prôtein tại tô󰈜 hơ󰈨 p vơ i nhie󰈚u ưu đie󰈜m sô vơ i he 󰈨
thô󰈘ng bie󰈜u hie 󰈨n vi khuạ󰈜n, dông te󰈘 bạô đô 󰈨 ng vạ 󰈨t
cô vu , đô 󰈨 ng vạ 󰈨t chuye󰈜n gen... the󰈜 hie 󰈨n ơ󰈖 chi phi
sạ󰈖n xuạ󰈘 t thạ󰈘p, khạ󰈖 nạng mơ󰈖 rô 󰈨 ng quy mô sạ󰈖n
xuạ󰈘t cạô, cạc hơ󰈨 p chạ󰈘 t đươ󰈨 c tạ󰈨ô rạ cô mư c đô 󰈨 ạn
tôạn cạô, khô ng bi󰈨 ô nhie󰈞m, ơ󰈖 thư󰈨 c vạ 󰈨t cô quạ
trinh cạ󰈖i bie󰈘n sạu di󰈨ch mạ cạ󰈚n thie󰈘t chô hôạ󰈨 t tinh
cu󰈖 ạ nhie󰈚u hơ󰈨 p chạ󰈘t (Desai PN & Shrivastava N &
Padh H, 2010, tr. 427-435). Sư󰈖 du󰈨 ng thư󰈨 c vạ 󰈨t như
nhạ mạy sinh hô󰈨c đe󰈜 sạ󰈖n xuạ󰈘t cạc hơ󰈨 p chạ󰈘t cạ󰈚n
thie󰈘t chô côn ngươ i lạ mô 󰈨 t xu hươ ng phạt trie󰈜n
tie󰈚m nạng cu󰈖 ạ cô ng nghe 󰈨 sinh hô󰈨c. Cạc hơ󰈨 p chạ󰈘t
đươ󰈨 c sạ󰈖n xuạ󰈘t trông thư󰈨 c vạ 󰈨t như prôtein tại tô󰈜
hơ󰈨 p, vạccine, cạc hơ󰈨 p chạ󰈘t thư cạ󰈘p, enzyme,
hormone v.v... (Sharma AK & Sharma MK, 2009,
tr. 811-832). Tuy nhie n, he 󰈨 thô󰈘 ng bie󰈜u hie 󰈨n thư󰈨 c
vạ 󰈨t có một nhược điểm lạ mư c đô 󰈨 bie󰈜u hie 󰈨n cu󰈖 ạ
TẠP CHÍ KHOA HỌC YERSIN
Số 02 (03/2017)
27
gene thạ󰈘p, mư c đô 󰈨 tich lu y cu󰈖 ạ sạ󰈖n phạ󰈜 m đich
khô ng cao, do vạ 󰈨y cạc nghie n cư u hie 󰈨n nay phải
tạ 󰈨p chung làm tạng mư c đô 󰈨 bie󰈜u hie 󰈨n cu󰈖 ạ prôtein
tại tô󰈜 hơ󰈨 p (Streatfield SJ, 2007, tr. 2-15).
Sư󰈨 bie󰈜u hie 󰈨n cu󰈖 ạ gene đich trông he 󰈨 thô󰈘ng
thư󰈨 c vạ 󰈨t phu󰈨 thuô 󰈨 c vạô rất nhie󰈚u ye󰈘u tô󰈘 trông
đô cô hai yếu tố quang trọng là promoter (gene
khơ󰈖 i đô 󰈨 ng) vạ terminạtôr (ye󰈘u tô󰈘 ke󰈘t thu c).
Prômôter lạ mô 󰈨 t trinh tư󰈨 nucleôtide phiạ đạ󰈚u 5’
cu󰈖 ạ đie󰈜m khơ󰈖 i đạ󰈚u phie n mạ, đô ng vại trô then
chô󰈘t trông vie 󰈨c bie󰈜u hie 󰈨n gen đich, giu p xạc đi󰈨nh
ve󰈚 thơ i giạn, vi󰈨 tri vạ mư c đô 󰈨 bie󰈜u hie 󰈨n cu󰈖 ạ gen
đich (Desai PN & Shrivastava N & Padh H, 2010,
tr. 427 - 435). Prômôter cô cạ󰈘u tru c rạ󰈘t phư c tạ󰈨p
vạ chư ạ nhie󰈚u ye󰈘u tô󰈘 đạ󰈨c trưng thạm giạ đie󰈚u
hô ạ sư󰈨 bie󰈜u hie 󰈨n gen ơ󰈖 mư c phie n mạ (Lê Thị
Thu Hiền & Trần Thị Phương Liên & Nông Văn
Hải, 2007, tr.1-18). Cạc ye󰈘u tô󰈘 cis quạn trô󰈨 ng
nhạ󰈘t cu󰈖 ạ prômôter gô󰈚 m hô 󰈨 p TATA, GAGA vạ
CCAAT đạ󰈖m bạ󰈖ô chô quạ trinh phie n mạ die󰈞n rạ
chuạ󰈜n xạc. Prômôter sô󰈘 c nhie 󰈨t HSP khơ󰈖 i đô 󰈨 ng
phie n mạ cu󰈖 a gene HSP ở cạ y Arabidopsis, hôạ󰈨t
đô 󰈨 ng cu󰈖 ạ prômôter nạy đươ󰈨 c cạ󰈖m ư ng bơ󰈖 i nhie 󰈨t
đô 󰈨 . Theo nghiên cứu của các tác giả Lee KT và cs
(2007, tr.1047 - 1053), Moriwaki M và cs (1999,
tr.92 - 95) đạ sư󰈖 du󰈨 ng prômôter nạy đe󰈜 “nghiên
cứu phản ứng sốc nhit trên cây thuốc l chuyn
gen cho thấy hoạt động của gen β-glucuronidase
đưc tăng cường khi cây gp điều kin sốc
nhit”. Sư󰈨 bie󰈜u hie 󰈨n cu󰈖 ạ gene đich cu ng phu󰈨
thuô 󰈨 c vạô trinh tư󰈨 đạ󰈚u 3’ khô ng di󰈨ch mạ vạ
terminator. Theo các tác giả Carswell S và cs
(1989, tr.4248 - 4258), Ingelbrecht IL và cs
(1989, tr.671 - 680) thì “cc terminator khc
nhau c ảnh hưởng r rt đến mức độ biu hin
của gene”. Cạc the󰈜 đô 󰈨 t bie󰈘n gene cu󰈖 ạ nhie󰈚u lôại
thư󰈨 c vạ 󰈨t vạ virus chô thạ󰈘y terminạtôr cu󰈖 ạ thư󰈨 c
vạ 󰈨t gô󰈚 m bạ ye󰈘u tô󰈘 chinh: Ye󰈘u tô󰈘 ngươ󰈨 c dô ng xạ
(FUEs-Fạr Upstreạm Element), ye󰈘u tô󰈘 ngươ󰈨 c
dông gạ󰈚 n (NUEs-Neạr Upstreạm Elements) vạ vi󰈨
tri pôlyạdenyl hô ạ.
Trông bại bạô nạy, chu ng tô i trinh bạy ke󰈘t
quạ󰈖 nhạ n dô ng prômôter vạ terminạtôr HSP tư
cạ y Arabidopsis nhạ󰈢m tạ󰈨ô nguô󰈚 n nguye n lie 󰈨u
thie󰈘t ke󰈘 cạc vectôr tạ ng cươ ng bie󰈜u hie 󰈨n
prôtein tại tô󰈜 hơ󰈨 p trông thư󰈨 c vạ 󰈨t.
2. Vt liu v phng php
Vt liu
Cạ y Arabidopsis thaliana kie󰈜u dạ󰈨i (Côl 0),
vectôr nhạ n dông pBT, chu󰈖 ng vi khuạ󰈜n nhạ n
dô ng E.c ôli DH5α, hôạ chạ󰈘t, thie󰈘t bi󰈨 sư󰈖 du󰈨ng
trông phạ n tich sinh hô󰈨 c phạ n tư󰈖 dô Phô ng
Cô ng nghe 󰈨 te󰈘 bạô thư󰈨 c vạ 󰈨t, Vie 󰈨n Cô ng nghe 󰈨
Sinh hô󰈨c, Viện hàn lâm Khoa học và Công nghệ
Việt Nam cung cạ󰈘p.
Phng pháp
Thiết kế cc cp mi đc hiu đ phân lập
promoter và terminator HSP.
Sư󰈖 du󰈨 ng phạ󰈚n me󰈚m Biôedit (Hall TA, 1999,
tr. 95-98) vạ cạc trinh tư󰈨 nucleôtide tre n ngạ n
hạng gen quô󰈘c te󰈘 NCBI đe󰈜 thie󰈘t ke󰈘 cạ󰈨p mô󰈚 i đạ󰈨c
hie 󰈨u chô phạ n đôạ󰈨n gen quạn tạ m. Đe󰈜 thuạ 󰈨n lơ󰈨 i
cho vie 󰈨c thie󰈘t ke󰈘 vectôr chuye󰈜n gen sạu nạy,
chu ng tô i gạ󰈠n the m vi󰈨 tri cạ󰈠t cu󰈖 ạ enzym giơ i hạ󰈨n
HindIII tre n mô󰈚 i xuô i vạ BạmHI tre n mô󰈚 i ngươ󰈨 c
ơ󰈖 đạ󰈚u 5’ cu󰈖 ạ cạ󰈨p mô󰈚 i nhạ n phạ n đôạ󰈨n prômôter
HSP (pHSP). Tương tư󰈨 , vi󰈨 tri cạ󰈠t cu󰈖 ạ enzym giơ i
hạ󰈨n SạcI vạ EcôRI đươ󰈨 c gạ󰈠n vạô mô󰈚 i xuô i vạ mô󰈚 i
ngươ󰈨 c ơ󰈖 đạ󰈚u 5’ cu󰈖 ạ cạ󰈨p mô󰈚 i nhạ n phạ n đôạ󰈨n
terminạtôr HSP (tHSP) (Bạ󰈖ng 1).
Bảng 1. Trình tự nucleôtide dùng để thiết kế cặp mồi, trình tự nucleotide của cặp mồi và kích
thước lý thuyết đôạn gene promoter và terminator HSP sẽ thu được
Đoạn gene
Kí hiu
Trình tự cặp mồi đặc hiu
Kích thớc
gene (bp)
Promoter
HSP
pHSP_F
5’aagcttATGGTCATTTCT
TCTGGTTCAAG 3’
732 bp (*)
pHSP_R
5’cctaggTGTTCGTTGCTT
TTCGGGGAGACT 3’
Terminator
HSP
tHSP_F
5’gagctcATATGAAGATG
AAGATGAAA 3’
262 bp (*)
tHSP_R
5’gaattcCTTATCTTTAAT
CATATTCC 3’
(*). Kch thưc bao gm cả trình t nucleotide của enzyme cắt gii hạn. Tch chiết và tinh sạch
DNA tng số t l Arabidopsis
TẠP CHÍ KHOA HỌC YERSIN
Số 02 (03/2017)
28
DNA genôme tạ ch tư cạ c mạ󰈞 u l ạ
Arạbidôpsis theô phương phạ p CTAB. Xạ c
đi󰈨nh đô 󰈨 tinh sạ󰈨 ch vạ nô󰈚 ng đô 󰈨 DNA tô󰈜 ng sô󰈘
bạ󰈢 ng mạy Nạnôd rô p lite (Thermô scientific).
Phân lập promoter và terminator HSP
bng k thuật PCR
Prômôter vạ terminạt ôr HSP đươ󰈨 c phạ n
lạ 󰈨 p tư DNA t ô󰈜 ng sô󰈘 tạ ch tư lạ Arạbid ôp sis
bạ󰈢 ng ky thuạ 󰈨 t PCR vơ i cạ󰈨 p mô󰈚 i đ ạ󰈨c hie 󰈨u.
Thạ nh phạ󰈚 n phạ󰈖 n ư ng bạô gô󰈚 m: Mạster Mix
2X: 12,5μl, mô󰈚 i xuô i (50 ng/μl): 1μl; mô󰈚 i
ngươ󰈨 c (50n g/μl): 1μl, DNA (50ng/μl ): 1μl vạ
nươ c deiôn vô tru ng: 9,5μ l. Phạ󰈖n ư ng PCR
đươ󰈨 c th ư󰈨 c hie 󰈨n tre n mạy Veriti 96 well
thermạl cycl er (AB Applied Biô systems,
Thermô scientific) vơ i: 940C (3 phu t); 30 chu
ky: 940C (30 giạ y), 540C (1 phu t), 720C (45
giạ y); 720C (10 ph u t). Sạ󰈖 n phạ󰈜m PCR đươ󰈨 c
kie󰈜m trạ bạ󰈢 ng phương phạ p đie 󰈨n di tre n gel
agarose 0,8% (w/v).
Nhân dng và xc đnh trình t
nucleotide của promoter và terminator HSP
Sạ󰈖 n phạ󰈜m phạ󰈖 n ư ng PCR đươ󰈨 c tinh sạ󰈨 ch
bạ󰈢 ng bô 󰈨 kit AccuP re p® Gel Purificạti ôn
(Biôneer, Hạn Quô󰈘 c). S ạu đô , prôm ôt er vạ
terminạtôr HS P đươ󰈨 c ghe p nô󰈘 i vạ ô vectôr
nhạ n dô ng pBT. Vectôr nhạ n dô ng pBT-pHSP
hoạ󰈨 c pBT-tHSP đươ󰈨 c bie󰈘 n nạ󰈨 p vạ ô vi khuạ󰈜n
E. côli chu󰈖 ng DH5α bạ󰈢ng p hươ ng phạp sô󰈘 c
nhie 󰈨 t, sạu đ ô cạ󰈘y trạ󰈖i tre n mô i trươ ng chô󰈨 n
lô󰈨 c LB cô bô󰈜 sung khạng sinh cạrbenic illin
50mg/l, IPTG 100 μM vạ X-gal 40mg/l. Sạu đó
nuôi quạ đêm ở 370C. Cạc khuạ󰈜 n lạ󰈨 c sô󰈘 ng sô t
tre n mô i trươ ng chô󰈨 n lô󰈨 c đươ󰈨 c nuô i l ạ󰈠 c
trông 4ml m ô i trươ ng LB lô󰈖 ng bô󰈜 sung k hạn g
sinh quạ đe m ơ󰈖 370C. Tạch chie󰈘t plạsmid
bạ󰈢 ng bô 󰈨 kit QIAprep Spin Miniprep vạ kie󰈜m
trạ sư󰈨 cô mạ󰈨t cu󰈖 ạ prômôter vạ terminạtôr
HSP trông vectôr bạ󰈢ng phạ󰈖n ư ng cạ󰈠 t enzym
giơ i hạ󰈨n. Trinh tư󰈨 nucleôtide cu󰈖 ạ prômôter
vạ terminạtôr H SP đươ󰈨 c xạ c đ i󰈨nh bạ󰈢 ng mạ y
giạ󰈖 i trinh tư󰈨 ABI PRISM® 3100 Avạnt
Genetic Anạlyzer tạ󰈨i phô ng Thi nghie 󰈨 m trô󰈨 ng
đie󰈜m vạ Cô ng nghe 󰈨 gene, Vie 󰈨n Cô ng nghe 󰈨
Sinh hô󰈨 c, Vie 󰈨 n Hạ n lạ m Khoa học và Công
nghệ Vie 󰈨t Nam.
Phân tch trình t nucleotide của
promoter và terminator HSP
Phạ n tich mư c đô 󰈨 tương đô󰈚 ng cu󰈖 ạ
prômôter vạ terminạtôr HSP nhạ n dô ng
đươ󰈨 c vơ i trinh tư󰈨 nucleôtide c u󰈖 ạ prômôt er
vạ terminạtôr HSP đạ cô ng bô󰈘 bạ󰈢 ng chương
trinh BLAST cu󰈖 ạ NCBI, xạc đi󰈨nh vu ng tạ c
đô 󰈨 ng cis (hô 󰈨 p TATA, hô 󰈨 p CAAT, hô 󰈨 p GATA)
cu󰈖 ạ prômôter HSP thô ng quạ cơ sơ󰈖 dư lie 󰈨u
phạ n t ich chuye n du󰈨 ng ve󰈚 prô môter thư󰈨 c vạ 󰈨 t.
3. Kt quả v thảo lun
Phân lập và nhân dng promoter HSP t
Arabidopsis
Ke󰈘 t quạ󰈖 phạ n lạ 󰈨p prômôter HSP t ư DNA
cạ y Arabidopsis bạ󰈢ng ky thuạ 󰈨 t PCR vạ phạ󰈖n
ư ng c ạ󰈠 t k ie󰈜m trạ sạ󰈖 n phạ󰈜m plạsmid tạ i tô󰈜
h ơ󰈨 p mạng gene đươ󰈨 c the󰈜 hi e 󰈨 n ơ󰈖 Hinh 1A vạ
Hinh 1B. Phạ n tich chô thạ󰈘 y, tre n Hinh 1A
xuạ󰈘 t hie 󰈨n mô 󰈨 t bạ ng đạ󰈨c hie 󰈨 u cô kich th ươ c
khôạ󰈖 ng 732 bp, tương đương v ơ i kich thươ c
ly thuye󰈘t cu󰈖 ạ phạ n đôạ󰈨n prômôter HSP theô
thie󰈘 t ke󰈘 ly thuye󰈘 t, tre n Hin h 1B, cạ󰈖 đươ ng
chạ󰈨 y sô󰈘 1 vạ 2 đe󰈚u gô󰈚 m 2 bạ ng rô ne t, cô kich
thươ c lạ󰈚 n lươ󰈨 t lạ 732 bp vạ 2700 bp tương
đương vơ i kich thươ c ly thu ye󰈘t cu󰈖 ạ
prômôter HSP vạ vectôr t ạ ch dô ng pBT.
Hình 1. (A) Ke󰈘t quạ󰈖 đie 󰈨n di sạ󰈖n phạ󰈜m PCR
phạ n đôạ󰈨n gen pHSP bạ󰈢ng cạ󰈨p mô󰈚 i đạ󰈨c hie 󰈨u tư
cạ y Arabidopsis tre n gel agarose 0,8% (w/v),
(B) Ke󰈘t quạ󰈖 điện di sạ󰈖n phạ󰈜m c ạ󰈠t bạ󰈢ng enzym
cạ󰈠t giơ i hạ󰈨n đôạ󰈨n pHSP tư vectôr nhạ n dô ng
pBT tre n gel agarose 0,8% (w/v), M: Thang
DNA chuạ󰈜n DNA chuạ󰈜n 1 kb (Fermentạs).
TẠP CHÍ KHOA HỌC YERSIN
Số 02 (03/2017)
29
Phân lập và nhân dng termiator HSP t
Arabidopsis
Ke󰈘 t quạ󰈖 phạ n lạ 󰈨p terminạtôr HSP tư
DNA cạ y Arabidopsis bạ󰈢 ng ky thuạ 󰈨t PCR vạ
phạ󰈖 n ư ng cạ󰈠 t kie󰈜m trạ sạ󰈖 n phạ󰈜m plạsmi d tại
tô󰈜 hơ󰈨 p mạng phạ n đôạ󰈨 n gen e đươ󰈨 c the󰈜 hie 󰈨 n
ơ󰈖 Hinh 2A vạ Hinh 2B. Tre n Hi nh 2A, xuạ󰈘t
hie 󰈨n mô 󰈨 t bạ ng đạ󰈨 c hie 󰈨u cô kich thươ c
khôạ󰈖 ng 262 bp, tương đương v ơ i kich thươ c
cu󰈖 ạ terminạ tô r H SP thie󰈘t ke󰈘 ly thuye󰈘t. Tre n
Hinh 2B, ơ󰈖 đươ ng chạ󰈨 y sô󰈘 1, 2 đe󰈚u xu ạ󰈘 t hie 󰈨n
h ại bạ ng cô kich thươ c lạ󰈚 n lươ󰈨 t lạ 262bp vạ
2705bp, kich thươ c nạy tương ư ng vơ i kich
thươ c cu󰈖 ạ terminạtôr HSP và kich thươ c cu󰈖 ạ
vec tô r tạch dô ng pBT.
Hình 2. (A) Kết quả điện di sản phẩm
PCR phâ n đôạn gen tHSP 18.2 bằng cặp mồi
đặc hiệu từ cây Arabidopsis trên gel agarose
0,8% (w/v), (B) Kết quả di sản phẩm cắt
bằng enzym cắt giới hạn phân đôạn tHSP từ
vector nhân dòng pBT trên gel agarose 0,8%
(w/v), M: Thang DNA chuẩn 1kb
(Fermentas).
Tư cạ c ke󰈘t quạ󰈖 này, khạ󰈤 ng đi󰈨nh chu ng
tô i đạ phạ n lạ 󰈨p vạ nh ạ n dô ng thành công
promoter HSP vạ terminạt ôr HSP tư cạ y
Arabidopsis. Đe󰈜 khạ󰈤 ng đi󰈨nh chạ󰈠c chạ󰈠 n
prômôter vạ terminạtôr nạ y, chu ng tô i tie󰈘n
h ạ nh sô sạ nh trinh t ư󰈨 vạ xạ c đi󰈨nh cạ c ye󰈘 u tô󰈘
đ ạ󰈨c trưng.
So snh trình t nucleotide và phân tch
cc yếu tố cis đc trưng của promoter HSP
Ke󰈘t quạ󰈖 xạc đi󰈨nh trinh tư󰈨 nucleôtide chô
thạ󰈘y, prômôter HSP đươ󰈨 c nhạ n dông tư
Arạbidôpsis cô kich thươ c tương ư ng 720 bp
(khô ng tinh trinh tư󰈨 cu󰈖ạ enzym cạ󰈠t giơ i hạ󰈨n lạ
12 nucleôtide), tương ư ng vơ i kich thươ c dư󰈨
tinh khi thie󰈘t ke󰈘 mô󰈚 i. Ngôại rạ, đạ󰈚u 5’ vạ 3’ c u󰈖ạ
đôạ󰈨n prômôter HSP đạ phạ n lạ 󰈨p cô mạng trinh
tư󰈨 nhạ 󰈨n bie󰈘t cu󰈖ạ cạ󰈨p enzyme HindIII (ạạgctt)
vạ BạmHI (ggạtcc). Sô sạnh trinh tư󰈨 nucleôtide
cu󰈖 ạ prômôter HSP 18.2 vơ i c ạc trinh tư󰈨 đạ
đươ󰈨 c cô ng bô󰈘 vơ i cạc trinh tư󰈨 prômôter HSP
tre n ngạ n hạng gen quô󰈘c te󰈘 bạ󰈢ng cô ng cu󰈨
BLAST, chu ng tô i thu đươ󰈨 c ke󰈘t quạ󰈖 trinh bạy
tre n Bạ󰈖ng 2.
Bảng 2: Trinh tư󰈨 prômôter HSP
Mã số
Tên gene đã công
bố
Mức độ
so sánh
Mức độ
tng
đồng
X1729
5.1
Arabidopsis
HSP18.2 gene for
18.2kDa heat shock
protein
100%
100%
AB006
705.2
Arabidopsis thaliana
genomic DNA,
chromosome 5, P1
clone: MTH12
100%
100%
CP002
688.1
Arabidopsis
thaliana
chromosome 5,
complete sequence
100%
100%
Qua bạ󰈖 ng 2 cô the󰈜 th ạ󰈘 y, trinh tư󰈨
prômôter HSP đươ󰈨 c nhạ n dô ng cô mư c đô 󰈨
tương đô󰈚 ng nucleôtide vơ i trinh tư󰈨
prômôter HSP đạ đươ󰈨 c cô ng bô󰈘 tre n ngạ n
h ạ ng Gene. Tie󰈘 p tu󰈨 c p hạ n tich cạ c ye󰈘 u tô󰈘
đie󰈚u hô ạ cis cu󰈖 ạ prômôter HSP phạ n lạ 󰈨 p
đươ󰈨 c bạ󰈢 ng cạ ch du ng cơ sơ󰈖 dư lie 󰈨u phạ n
tich chuy e n du󰈨 ng PLACE (Plạnt Cis-ạcting
Regulạtôry DNA Elements). Ke󰈘 t quạ󰈖 phạ n
tich đươ󰈨 c the󰈜 hie 󰈨 n ơ󰈖 Hinh 3 .
TẠP CHÍ KHOA HỌC YERSIN
Số 02 (03/2017)
30
Hình 3. Phân tích trình tự nucleotide promoter HSP từ Arabidopsis
Phạ n tich Hinh 3 chô thạ󰈘y, prômôter HSP
thu đươ󰈨 c cô mạng đạ󰈚y đu󰈖 trinh tư󰈨 cis cu󰈖 ạ mô 󰈨t
prômôter đie󰈜n hinh gô󰈚m: Hô 󰈨 p CAAT (vi󰈨 tri
39→42), 2 hô 󰈨p GATA (vi󰈨 tri 73→76 vạ
406→409) vạ hô 󰈨p TATA (vi󰈨 tri 643→649 bp).
Tie󰈘p tu󰈨 c phạ n tich, sô sạnh trinh tư󰈨 prômôter
HSP thu đươ󰈨 c vơ i trinh tư󰈨 đạ cô ng bô󰈘 tre n
Ngạ n hạng Gen Quô󰈘c te󰈘, đạ xạc đi󰈨nh đươ󰈨 c
prômôter HSP thu đươ󰈨 c cô đu󰈖 sạu ye󰈘u tô󰈘 cạ󰈖m
ư ng vơ i nhie 󰈨t đ ô 󰈨 (Heat shock elements: HSE):
Tư vi󰈨 tri 482→495, 492→505, 502→515,
549→562, 559→572 vạ 600→613 (tương ư ng
vơ i cạc vi󰈨 tri: -238→-225, -228→-215, -218→-
205, -171→-158, -161→-148 vạ -120→-107
theô chie󰈚u 5’). Ke󰈘t quạ󰈖 nạy khạ󰈤ng đi󰈨nh trinh tư󰈨
prômôter HSP phạ n lạ 󰈨p đươ󰈨 c chinh lạ
promoter HSP tư cạ y Arabidopsis. Ngôại rạ,
đạ󰈚u 5’ vạ 3’ cu󰈖ạ đôạ󰈨n prômôter HSP đạ phạ n
lạ 󰈨p cô mạng trinh tư󰈨 nhạ 󰈨n bie󰈘t cu󰈖ạ cạ󰈨p enzyme
cắt giới hạn HindIII (ạạgctt) vạ BạmHI (ggạtcc).
So snh trình t nucleotide và phân tch
cc yếu tố đc trưng của terminator HSP
Ke󰈘t quạ󰈖 phạ n tich trinh tư󰈨 nucleôtide cu󰈖 ạ
đôạ󰈨n gene terminạtôr HSP chô thạ󰈘y đôạ󰈨n gene
nạy chư ạ 250bp, cô đô 󰈨 tương đô󰈚ng 100% vơ i
trinh tư󰈨 termi nạtô r HSP đạ cô ng bô󰈘 cu󰈖 ạ Nạgạyạ
S vạ cs (2010, tr.328 - 532). Tre n trinh tư󰈨
terminạtôr HSP nạy gô󰈚 m tôạn bô 󰈨 đạ󰈚u 3’UTR vạ
pôly A site, vi󰈨 tri cu󰈖 ạ pôly A site lạ tư
nucleôdite 158 (Hinh 4).
Hình 4. Phân tích trình tự nucleotide terminator HSP từ Arabidopsis