H C VI N NGÂN HÀNGỌ Ệ
B môn Th tr ng ch ng khoánộ ị ườ ứ
H C VI N NGÂN HÀNGỌ Ệ
Đ tài:ề
TH C TR NG PHÁT HÀNH CH NG KHOÁN VI T NAM VÀ TÁC ĐNGỰ Ạ Ứ Ở Ệ Ộ
C A VI C PHÁT HÀNH ĐN GIÁ CH NG KHOÁNỦ Ệ Ế Ứ
B mônộ: Th tr ng ch ng khoánị ườ ứ
Gi ng viênả: Tr n Anh Tu nầ ấ
Nhóm th c hi nự ệ :
1. L u Th Liênư ị
2. Nguy n Th H ngễ ị ằ
3. Ph m Qu c C ngạ ố ườ
4. Đng Văn Đi pặ ệ
5. Ph m Đc Th ngạ ứ ắ
Email : team10.ttck.k13@gmail.com
L pớ: Ca 1 Th 3ứ
Gi ng đngả ườ : H309
Nhóm 10 [team10.ttck.k13@gmail.com] Page 1
H C VI N NGÂN HÀNGỌ Ệ
B môn Th tr ng ch ng khoánộ ị ườ ứ
TH C TR NG PHÁT HÀNH CH NG KHOÁN VI T NAM VÀ TÁC ĐNGỰ Ạ Ứ Ở Ệ Ộ
C A VI C PHÁT HÀNH ĐN GIÁ CH NG KHOÁNỦ Ệ Ế Ứ
I. Th c tr ng c a phát hành ch ng khoán t i Vi t Namự ạ ủ ứ ạ ệ
1. Khái ni m v phát hành ch ng khoánệ ề ứ
Phát hành ch ng khoánứ là vi c chào bán ch ng khoán m i phát hành. T ch c phát hànhệ ứ ớ ổ ứ
có th s d ng ph ng th c phát hành riêng l ho c phát hành ra công chúng. Vi c s d ngể ử ụ ươ ứ ẻ ặ ệ ử ụ
ph ng th c nào tùy thu c vào kh năng th a mãn đi u ki n phát hành, kh năng huy đngươ ứ ộ ả ỏ ề ệ ả ộ
v n, mong mu n thay đi c c u s h u c a t ch c phát hành.ố ố ổ ơ ấ ở ữ ủ ổ ứ
Theo Trung tâm NCKH&ĐTCK : Vi c chào bán l n đu tiên ch ng khoán m i g i là phátệ ầ ầ ứ ớ ọ
hành ch ng khoán. N u đt phát hành d n đn vi c đa m t lo i ch ng khoán c a m t tứ ế ợ ẫ ế ệ ư ộ ạ ứ ủ ộ ổ
ch c l n đu tiên ra công chúng thì g i là phát hành l n đu ra công chúng. N u vi c phátứ ầ ầ ọ ầ ầ ế ệ
hành đó là vi c phát hành b sung b i t ch c đã có ch ng khoán cùng lo i l u thông trên thệ ổ ở ổ ứ ứ ạ ư ị
tr ng thì g i là đt phát hành ch ng khoán b sung. Tuy nhiên, không ph i m i đi t ngườ ọ ợ ứ ổ ả ọ ố ượ
đu đc phát hành ch ng khoán mà ch nh ng ch th m i có quy n này.ề ượ ứ ỉ ữ ủ ể ớ ề
2. Các ph ng th c phát hành ch ng khoán và th c tr ngươ ứ ứ ự ạ
a) Phát hành ch ng khoán riêng lứ ẻ
<> Phát hành riêng lẻ: là vi c công ty phát hành chào bán ch ng khoán c a mình trongệ ứ ủ
ph m vi m t s ng i nh t đnh (thông th ng là cho các nhà đu t có t ch c có ý đnhạ ộ ố ườ ấ ị ườ ầ ư ổ ứ ị
n m gi ch ng khoán m t cách lâu dài) nh công ty b o hi m, qu h u trí... v i nh ng đi uắ ữ ứ ộ ư ả ể ỹ ư ớ ữ ề
ki n h n ch ch không phát hành r ng rãi ra công chúng. Các ngân hàng đu t cũng có thệ ạ ế ứ ộ ầ ư ể
tham gia vào vi c phát hành riêng l v i t cách nhà phân ph i đ h ng phí phát hành. Đa sệ ẻ ớ ư ố ể ưở ố
các đt phát hành trái phi u đu th c hi n d i hình th c phát hành riêng l , vi c phát hànhợ ế ề ự ệ ướ ứ ẻ ệ
c phi u th ng - c phi u ph thông ít khi đc th c hi n d i hình th c này.ổ ế ườ ổ ế ổ ượ ự ệ ướ ứ
S l ng nhà đu t t i đa mua ch ng khoán trong đt phát hành riêng l là bao nhiêu cònố ượ ầ ư ố ứ ợ ẻ
tùy thu c vào quy đnh c a t ng n c. Vi t Nam, chào bán ch ng khoán riêng l là vi c tộ ị ủ ừ ướ Ở ệ ứ ẻ ệ ổ
ch c chào bán ch ng khoán cho d i m t trăm nhà đu t , không k nhà đu t ch ng khoánứ ứ ướ ộ ầ ư ể ầ ư ứ
chuyên nghi p và không s d ng ph ng ti n thông tin đi chúng ho c Internet.ệ ử ụ ươ ệ ạ ặ
Theo quy đnhị c aủ pháp lu t,ậ vi cệ xác đnhị chào bán cổ phi uế riêng l nhẻ ư sau:
Nhóm 10 [team10.ttck.k13@gmail.com] Page 2
H C VI N NGÂN HÀNGỌ Ệ
B môn Th tr ng ch ng khoánộ ị ườ ứ
- Chào bán c phi u riêng l là vi c chào bán c phi u cho m t s nhà đu t xác đnh,ổ ế ẻ ệ ổ ế ộ ố ầ ư ị
d i 100 NĐT không k NĐT chuyên nghi p. (bao g m các t ch c theo quy đnh t iướ ể ệ ồ ổ ứ ị ạ
Kho n 11 Đi u 6 Lu t Ch ng khoán), không thông qua các ph ng ti n thông tin điả ề ậ ứ ươ ệ ạ
chúng.
- Vi c chào bán c phi u v i giá u đãi cho cán b công nhân viên đc th c hi n theoệ ổ ế ớ ư ộ ượ ự ệ
các quy đnh v phát hành c phi u theo ch ng trình l a ch n cho ng i lao đngị ề ổ ế ươ ự ọ ườ ọ
trong công ty t i Thông t s 18/2007/TT-BTC ngày 13/3/2007 c a B Tài chính.ạ ư ố ủ ộ
<>Vi c phát hành ch ng khoán riêng l t i Vi t Namệ ứ ẻ ạ ệ
Khi TTCK còn nhi u b t n nh hi n nay, các doanh nghi p đã ho c s phát hành cề ấ ổ ư ệ ệ ặ ẽ ổ
phi u riêng l cho nhà đu t chi n l c đang là m t xu th m i. Đi u này giúp DN tăngế ẻ ầ ư ế ượ ộ ế ớ ề
ngu n v n, n đnh s n xu t kinh doanh cũng nh có c h i b t tay v i nhi u đi tác ti mồ ố ổ ị ả ấ ư ơ ộ ắ ớ ề ố ề
năng m i.ớ
Trong tình hình TTCK hi n nay, vi c gia tăng đt bi n các nhà đu t m i ch a có kinhệ ệ ộ ế ầ ư ớ ư
nghi m s n y sinh hình th c đu t theo ki u phong trào. Do v y, các t ch c đu t khôngệ ẽ ả ứ ầ ư ể ậ ổ ứ ầ ư
mu n mua ch ng khoán theo ph ng th c kh p l nh, vì s l ng mua t ng phiên khôngố ứ ươ ứ ớ ệ ố ượ ừ
đc nhi u, nh t là khi th tr ng nóng, và các nhà đu t cá nhân th ng hăng hái mua đượ ề ấ ị ườ ầ ư ườ ể
h ng chênh l ch giá.ưở ệ
Th i gian qua, không ít doanh nghi p đã ti n hành bán c phi u riêng l cho các đi tácờ ệ ế ổ ế ẻ ố
chi n l c nh : B o Vi t, Vinare, Đm Phú M … Còn g n đây nh t, Ngân hàng Th ngế ượ ư ả ệ ạ ỹ ầ ấ ươ
m i C ph n Xu t nh p kh u Vi t Nam (Eximbank) phát hành riêng l 12.890.216 c phi uạ ổ ầ ấ ậ ẩ ệ ẻ ổ ế
cho các đi tác chi n l c n c ngoài. Tuy nhiên, vi c phát hành CP riêng l cũng t n t iố ế ượ ướ ệ ẻ ồ ạ
nh ng m t trái. C th : th i gian v a qua, nhi u công ty đã l i d ng danh nghĩa phát hành cữ ặ ụ ể ờ ừ ề ợ ụ ổ
phi u cho c đông chi n l c đ chào bán v i giá r , đây là v n đ gây b c xúc đi v i thế ổ ế ượ ể ớ ẻ ấ ề ứ ố ớ ị
tr ng, nh h ng tr c ti p đn quy n l i c a c đông hi n h u.ườ ả ưở ự ế ế ề ợ ủ ổ ệ ữ
Trong 3 tháng cu i năm 2007, r t nhi u công ty c ph n có tên tu i trên th tr ng “âmố ấ ề ổ ầ ổ ị ườ
th m nh ng “g p gáp” phát hành c phi u riêng l đ thành l p nh ng công ty c ph n m iầ ư ấ ổ ể ẻ ể ậ ữ ổ ầ ớ
ăn theo th ng hi u công ty m . Làn sóng phát hành riêng l nhi u nh t trong ngành d u khí,ươ ệ ẹ ẻ ề ấ ầ
đi n xây d ng và b t đng s n. Có công ty ngay sau khi công b chuy n t doanh nghi p Nhàệ ự ấ ộ ả ố ể ừ ệ
n c sang công ty c ph n đã đ ra 1 lúc 5 công ty c ph n con v i nh ng ngành ngh kinhướ ổ ầ ẻ ổ ầ ớ ữ ề
doanh t ng t nh công ty m . Nh m lách lu t, nh ng công ty c phàn con m i thành l pươ ự ư ẹ ằ ậ ữ ổ ớ ậ
ch có d i 100 c đông vì n u trên con s này s tr thành công ty c ph n đi chúng và bỉ ướ ổ ế ố ẽ ở ổ ầ ạ ị
b t bu c ph i công b thông tin công khai và đăng ký v i y ban Ch ng khoán Nhà n c.ắ ộ ả ố ớ Ủ ứ ướ
Ph ng th c phát hành riêng l nhanh nh t đang đc các công ty áp d ng nh sau: đuươ ứ ẻ ấ ượ ụ ư ầ
tiên là nh ng c đông l n công ty m và nh ng ng i thân c a h đng ra thành l p công tyữ ổ ớ ở ẹ ữ ườ ủ ọ ứ ậ
cô ph n m i v i cái tên có th ng hi u c a công ty m n m trong đó. Ngay sau khi có gi yầ ớ ớ ươ ệ ủ ẹ ằ ấ
phép kinh doanh, công ty con b t đu âm th m bán c phi u cho công chúng v i giá g p 2-3ắ ầ ầ ổ ế ớ ấ
Nhóm 10 [team10.ttck.k13@gmail.com] Page 3
H C VI N NGÂN HÀNGỌ Ệ
B môn Th tr ng ch ng khoánộ ị ườ ứ
l n m nh giá. Muôn bán th t nhanh v i giá cao, h dùng ph ng th c truy n mi ng, đn th iầ ệ ậ ớ ọ ươ ứ ề ệ ồ ổ
thông tin lên mây do nh ng công ty c ph n này ch a ph i là công ty đi chúng nên không bữ ổ ầ ư ả ạ ị
b t bu c công b thông tin công khai trên các ph ng ti n thông tin đi chúng nh công ty cắ ộ ố ươ ệ ạ ư ổ
ph n đi cúng và các công ty niêm y t trên th tr ng ch ng khoán.ầ ạ ế ị ườ ứ
Khi Đi h i C đông thông qua ph ng án phát hành cho đi tác chi n l c, t l s h uạ ộ ổ ươ ố ế ượ ỷ ệ ở ữ
c a các c đông s b gi m đi và c phi u đang l u hành s b pha loãng. Quy đnh ch a ch tủ ổ ẽ ị ả ổ ế ư ẽ ị ị ư ặ
ch v vi c phát hành cho c đông chi n l c khi n nhi u t ch c mang danh nghĩa chi nẽ ề ệ ổ ế ượ ế ề ổ ứ ế
l c đã bán ngay c phi u khi giá cao mà không g n bó v i doanh nghi p. Vì v y, UBCKNNượ ổ ế ắ ớ ệ ậ
đang trong quá trình so n th o Ngh đnh v ki m soát vi c phát hành riêng l c phi u c aạ ả ị ị ề ể ệ ẻ ổ ế ủ
công ty đi chúng.ạ
Hai năm tr l i đây, phát hành riêng l đang đc các DN coi là v n huy đng kh thiở ạ ẻ ượ ố ộ ả
nh t. Theo s li u tháng 6 năm 2012 v vi c phát hành ch ng khoán riêng l t i các DN,ấ ố ệ ề ệ ứ ẻ ạ
CTCP Công nghi p Khoáng s n Bình Thu n (KSA) v a n p h s lên y ban Ch ng khoánệ ả ậ ừ ộ ồ ơ Ủ ứ
Nhà n c (UBCK) liên quan đn vi c chào bán 12.354.048 c ph n riêng l . Trao đi v iướ ế ệ ổ ầ ẻ ổ ớ
ĐTCK, ông Nguy n Văn Dũng, Ch t ch HĐQT KSA cho bi t, d ki n vào cu i tháng 8,ễ ủ ị ế ự ế ố
Công ty s th c hi n vi c phát hành h n 12 tri u c phi u trên cho 3 đi tác chi n l c làẽ ự ệ ệ ơ ệ ổ ế ố ế ượ
Wanji Holding Group Co. Ltd, Chengde Tianfu Titamium Co., Ltd và CTCP Đu t Đi Áầ ư ạ
Châu theo Ngh quy t ĐHCĐ th ng niên năm 2012. Ông Dũng cho bi t, hi n Công ty và cácị ế ườ ế ệ
đi tác đang đàm phán v giá nh ng d ki n giá phát hành t i thi u là 20.000 đng/CP, trongố ề ư ự ế ố ể ồ
khi c phi u KSA đang giao d ch trên th tr ng v i giá 13.000 đng/CP. “Chúng tôi ph i tìmổ ế ị ị ườ ớ ồ ả
cách phát hành riêng l đ huy đng v n, b i trong năm 2011, Công ty b v k ho ch phátẻ ể ộ ố ở ị ỡ ế ạ
hành cho c đông hi n h u”, ông Dũng nói.ổ ệ ữ
Tuy nhiên, không ph i DN nào cũng có th phát hành c phi u cao h n th giá. Tr c đó,ả ể ổ ế ơ ị ướ
CTCP T p đoàn Thái Hòa Vi t Nam (THV) đã ph i ch n ph ng án phát hành riêng l h nậ ệ ả ọ ươ ẻ ơ
42,2 tri u c ph n, v i giá ch 6.000 đng/CP cho đi tác chi n l c, đ tăng v n đi u l lênệ ổ ầ ớ ỉ ồ ố ế ượ ể ố ề ệ
1.000 t đng. Nh ng ph ng án phát hành riêng l v i m c giá th p h n m nh giá c a THVỷ ồ ư ươ ẻ ớ ứ ấ ơ ệ ủ
xem ra v n kh thi h n nhi u so v i vi c phát hành r ng rãi cho c đông hi n h u, trong đi uẫ ả ơ ề ớ ệ ộ ổ ệ ữ ề
ki n thi u h t thanh kho n tr m tr ng c a THV. N u đc UBCK ch p thu n, THV s th cệ ế ụ ả ầ ọ ủ ế ượ ấ ậ ẽ ự
hi n k ho ch phát hành này ngay trong quý III/2012.ệếạ
CTCK Sacombank (SBS) cũng v a công b k ho ch phát hành ít nh t 10 tri u c phi uừ ố ế ạ ấ ệ ổ ế
h n ch chuy n nh ng trong 1 năm, giá bán t i thi u b ng m nh giá cho các NĐT chi nạ ế ể ượ ố ể ằ ệ ế
l c. Theo SBS, sau khi ti n hành nghiên c u, thăm dò th tr ng v kh năng góp v n đuượ ế ứ ị ườ ề ả ố ầ
t vào Công ty, HĐQT Công ty nh n th y, vi c huy đng v n b ng cách phát hành riêng l làư ậ ấ ệ ộ ố ằ ẻ
kh thi trong th i đi m hi n t i. Nhi u ý ki n cho r ng, không ai khác ngoài Sacombankả ờ ể ệ ạ ề ế ằ
(STB) s đng ra mua h t s c ph n này.ẽ ứ ế ố ổ ầ
Ch trong tháng 7/2012, UBCK nh n đc h s xin phát hành riêng l c a 5 DN, g m cỉ ậ ượ ồ ơ ẻ ủ ồ ả
DN niêm y t và công ty đi chúng ch a niêm y t.ế ạ ư ế
Nhóm 10 [team10.ttck.k13@gmail.com] Page 4
H C VI N NGÂN HÀNGỌ Ệ
B môn Th tr ng ch ng khoánộ ị ườ ứ
ĐHĐCĐ b t th ng t ch c sáng ngày 18/08 c a CTCP D ch v và Xây d ng Đa c Đtấ ườ ổ ứ ủ ị ụ ự ị ố ấ
Xanh (HOSE: DXG) đã thông qua ph ng án tăng v n lên 420 t đng ươ ố ỷ ồ
Theo đó, các c đông th ng nh t ph ng án phát hành riêng l 10 tri u cp cho nhà đu tổ ố ấ ươ ẻ ệ ầ ư
chi n l c v i giá chào bán không th p h n m nh giá. ế ượ ớ ấ ơ ệ
CTCK Sacombank (SBS) phát hành ít nh t 10 tri u c phi u h n ch chuy n nh ngấ ệ ổ ế ạ ế ể ượ
trong 1 năm, giá bán t i thi u b ng m nh giá cho các NĐT chi n l c. Cu i tháng 8,ố ể ằ ệ ế ượ ố CTCP
Công nghi p Khoáng s n Bình Thu n (KSA) th c hi n vi c phát hành riêng l h n 12 tri uệ ả ậ ự ệ ệ ẻ ơ ệ
c phi u cho 3 đi tác chi n l c là Wanji Holding Group Co. Ltd, Chengde Tianfu Titamiumổ ế ố ế ượ
Co., Ltd và CTCP Đu t Đi Á Châu.ầ ư ạ
Tuy nhiên có th nh n th y r ng, nh ng th ng v trên ch y u đc th c hi n b i cácể ậ ấ ằ ữ ươ ụ ủ ế ượ ự ệ ở
doanh nghi p l n và đu phát hành c phi u riêng l cho các đi tác chi n l c. Ho t đngệ ớ ề ổ ế ẻ ố ế ượ ạ ộ
chào bán c phi u ra công chúng di n ra h t s c tr m l ng, k c đi v i các DN Nhà n c,ổ ế ễ ế ứ ầ ắ ể ả ố ớ ướ
các NHTM l n,…..Th tr ng cũng đã ch ng ki n r t nhi u cu c thoái lui c a các doanhớ ị ườ ứ ế ấ ề ộ ủ
nghi p mu n phát hành c phi u, m c dù đã có s chu n b r t k càng. ệ ố ổ ế ặ ự ẩ ị ấ ỹ
Bên c nh đó, tr c áp l c v v n đ n x u quá cao và nguy c b thâu tóm, sáp nh p,ạ ướ ự ề ấ ề ợ ấ ơ ị ậ
n i dung "tăng v n đi u l " xu t hi n trong t trình Đi h i c đông th ng niên năm 2012ộ ố ề ệ ấ ệ ờ ạ ộ ổ ườ
c a h u h t các ngân hàng. Không ch các NH ch n th i đi m năm nay nh Vietinbank, ACB,ủ ầ ế ỉ ọ ờ ể ư
Sacombank, Eximbank, Techcombank, Maritime Bank, mà còn có các NH ti p t c th c hi nế ụ ự ệ
k ho ch t năm ngoái do khó khăn c a th tr ng nh DongABank, TrustBank,…Chính vìế ạ ừ ủ ị ườ ư
v y, d ki n th tr ng c phi u cu i năm s tràn ng p c phi u c a các ngân hàng (Chậ ự ế ị ườ ổ ế ố ẽ ậ ổ ế ủ ủ
y u là phát hành cho c đông chi n l c).ế ổ ế ượ
V i vi c Ngh đnh 58/2012/NĐ-CP h ng d n Lu t Ch ng khoán và Lu t Ch ng khoánớ ệ ị ị ướ ẫ ậ ứ ậ ứ
s a đi có hi u l c t ngày 15/9/2012, nh ng b t c p trong quy đnh v phát hành c ph nử ổ ệ ự ừ ữ ấ ậ ị ề ổ ầ
riêng l đ tăng v n cho DN đang d n đc tháo g . Hy v ng v i c s pháp lý m i, các DNẻ ể ố ầ ượ ỡ ọ ớ ơ ở ớ
c ph n s d dàng h n trong vi c g i v n t các nhà đu t chi n l c thông qua hình th cổ ầ ẽ ễ ơ ệ ọ ố ừ ầ ư ế ượ ứ
phát hành riêng l cho đi t ng này.ẻ ố ượ
<>Thu n l i và khó khăn trong phát hành ch ng khoán riêng lậ ợ ứ ẻ
Thu n l iậ ợ
-Huy đng v n m t cách linh ho t mà ít ph i thông qua các t ch c trung gian tài chínhộ ố ộ ạ ả ổ ứ
khác.
-D th c hi n, các quy đnh v đi u ki n th t c đn gi nễ ự ệ ị ề ề ệ ủ ụ ơ ả
-Ngu n v n huy đng t chào bán riêng l là ngu n v n có kh năng s d ng lâu dài,ồ ố ộ ừ ẻ ồ ố ả ử ụ
các DN có th ch đng trong vi c hoàn tr .ể ủ ộ ệ ả
-Là ngu n huy đng v n quan tr ng, đc bi t v i các doanh nghi p v a và nh .ồ ộ ố ọ ặ ệ ớ ệ ừ ỏ
Nhóm 10 [team10.ttck.k13@gmail.com] Page 5
