Tía tô trị cảm mạo
Mới vào hè mà cái nắng nóng đã
khiến cho nhiều người bị cảm bởi lý do
đơn giản là cơ thể chưa kịp thích ứng. Để
giúp mọi người có thể sử dụng một loại
cây quen thuộc thường được làm gia vị để
chế biến nhiều món ăn và là vị thuốc thích
hợp trị chứng cảm mạo.
Tía tô có tên gọi é tía, theo chữ
Hán gọi là tử tô, tử tô ngạnh,... sách
"Bản thảo cương mục" gọi tử tô là xích tô tên khoa học Perilla frutescens
L.
ây tía tô. Tô ngạnh là cành non hay già của cây tía tô phơi
hay s
ếp tía tô vào
loại gi
áp dụng, dưới đây xin giới thiệu những
phươn
ồi bên
giúp đỡ và hướng dẫn trong suốt quá trình xông để phòng tai nạn).
Bộ phận chế biến và sử dụng làm thuốc được thu hoạch về phơi khô
trong râm mát (âm can), tử tô là cành non có mang lá của cây tía tô. Còn
tử tô tử là quả chín phơi hay sấy khô của cây tía tô. Tô diệp là lá phơi hay
sấy khô của c
ấy khô.
Đông y cho rằng tía tô có vị cay, tính ấm, không độc đi vào các kinh
phế, tâm và tỳ, làm ra mồ hôi, hạ khí, tiêu đàm; Đông y x
ải biểu, thuộc nhóm thuốc phát tán phong hàn.
Để có thể tham khảo và
g thuốc trị bệnh từ tía tô.
Trị cảm nhẹ: Dùng phương pháp giải cảm bằng tía tô:
Xông: Lấy lá tía tô cùng các lá khác như lá chanh, cúc tần, lá tre, lá
bưởi... tạo thành nồi xông. Có thể sau xông lấy một bát nước uống. Khi
mồ hôi ra cần dùng khăn khô lau sạch và đắp chăn mỏng nằm nghỉ một
lúc bệnh sẽ khỏi. (Lưu ý khi nấu nước sôi mới bắt đầu cho các lá xông vào
và đậy vung kín. Đối với trẻ hay người già yếu cần có người lớn ng
Chữa chứng cảm mạo (hắt hơi sổ mũi, biểu hiện viêm long đường hô
hấp trên), bí ra mồ hôi: Lá tía tô tươi từ 15 - 20g, giã nát, sau cho nước
sôi khuấy đều, gạn lấy nước uống. Hoặc lấy lá tía tô rửa sạch thái nhỏ sợi,
trộn vào cháo ăn nóng, rồi nằm đắp chăn cho ra mồ hôi sẽ khỏi cảm. Khi
mồ hôi đã ra cần lưu ý lấy khăn khô lau sạch hết mồ hôi và thay quần áo
khác.
Chữa cảm mạo có biểu hiện nôn mửa, đau bụng: Lá tía tô 1 nắm, vỏ
quýt lâu năm (trần bì) 5g, gừng tươi 3 lát. Khi nước sôi mới cho cả 3 vị
trên vào. Đun chốc lát chắt nước ra bát, uống nóng. Có thể cho chút
đường phèn vào để dễ uống. Trị chứng thương hàn về mùa đông, bí ra mồ
hôi: Dùng một lượng lớn lá tía tô, cho vào nồi nấu sôi, sau đổ ra chậu,
trên chậu úp rá hay rổ, đặt hai bàn chân lên rá hay rổ và trùm chăn lên
xông. Khi nước xông còn ấm thì cho hai chân vào chậu ngâm. Rất công
hiệu.
Hay sử dụng phương "Hương tô tán" (trị chứng cảm mạo, phong hàn
biểu hiện sốt, gai rét, đau đầu tức ngực): Gồm lá tía tô 8g, hương phụ 8g,
trần bì 6g, cam thảo 4g, gừng tươi 2 lát. Sắc lấy nước uống.
Chữa cảm mạo người mang thai: Tía tô, kinh giới mỗi thứ 1 nắm,
cho vào 2 bát nước, sắc còn lại 1 bát uống khi thuốc còn ấm. Có thể sau
khi uống, ăn cháo đập vào 1 quả trứng gà (trứng của gà mái đen là tốt
nhất).
Chữa thương hàn ho suyễn: Lấy 1 nắm lá tía tô cho vào nồi đổ vừa
nước nấu sôi chừng 10 phút sau gạn lấy nước uống dần.
Làm hóa đàm giáng khí (theo "Thiên gia thực liệu phương" dùng
cháo tử tô): Tử tô hạt 20g, xay nhuyễn như hồ, cho nước vào ép gạn lấy
nước nấu với 100g gạo tẻ nấu nhừ thành cháo rồi cho đường phèn vào ăn
(không sử dụng cho người bị tiêu chảy).
Trị mộng tinh: Mộng tinh do tâm thận suy mà sinh ra. Dùng 100g
hạt tía tô tán nhỏ, mỗi lần uống 4g chiêu với rượu trắng, ngày uống 2 lần.
Trị sưng vú: Khi thấy nhũ hoa sưng đau lấy lá tía tô đủ dùng, sắc
đặc lấy nước uống, còn bã đắp vào chỗ sưng đau, rất hiệu nghiệm.
Trị trẻ em ho nặng, thở gấp: Lấy 20g hạt tía tô tán bột, hòa với
nước đun sôi để còn hơi ấm, gạn bỏ bã cho trẻ uống. Hoặc trộn vào bột
nước cháo hồ, hay nước cơm cho trẻ uống sẽ khỏi.
Chữa dị ứng: Khi dị ứng do ăn hải sản hay tiếp xúc lạnh, lấy ngay 1
nắm lá tía tô rửa sạch giã vắt lấy nước cốt uống, còn bã đắp hay xát lên
nơi ngứa dị ứng sẽ khỏi. Hoặc sử dụng phương "Tử tô giải độc thang" gồm
lá tía tô 10g, gừng tươi 8g, sinh cam thảo 2g. Sắc với 600ml nước còn lại
200ml, chia 2 - 3 lần uống trong ngày. Lưu ý tránh gió và không được
dầm nước. Chữa suyễn người lớn tuổi: Dùng 1 lạng hạt tía tô, sao qua, tán
bột mịn, đổ vào 3 bát nước hòa đều lọc bỏ bã, lấy nước cho gạo vào nấu
nhừ thành cháo ăn lúc đói. Rất hiệu nghiệm.