1
ĐỀ TÀI
Tiềm năng và định hướng khai thác các điểm, tuyến du
lịch tỉnh Phú Thọ
2
PHẦN MỞ ĐẦU
I. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Phú Thọ là tỉnh nằm ở vị trí trung tâm miền Bắc Việt Nam, là cửa ngõ nối
liền giữa các tỉnh miền núi phía Tây Bắc với thủ đô Hà Nội và các tỉnh đồng bằng
Bắc Bộ. Nơi đây là mảnh đất cội nguồn của dân tộc Việt Nam, có nhiều thế mạnh
về du lịch. Mỗi bước chân trên quê hương Đất Tổ chúng ta sẽ thấy sự đan quyện
của dấu ấn lịch sử, di tích của người xưa và phong cảnh tươi đẹp tạo nên niềm
hướng thú say mê, hấp dẫn lòng người. Chính lịch sử và thiên nhiên trên mảnh
đất này đã tạo nên những di tích lịch sử văn hóa, kiến trúc, những danh lam thắng
cảnh có giá trị về du lịch. Đó là nguồn lực hết sức quý báu hình thành điểm,
tuyến du lịch trong tỉnh. Trong những năm gần đầy, số lượng khách đến các điểm
du lịch trên địa bàn tỉnh ngày càng đông, song nhìn chung doanh thu còn hạn chế.
Do vậy, việc nghiên cứu đánh giá tiềm năng và định hướng phát triển điểm,
tuyến du lịch Phú Thọ là rất cần thiết. Xuất phát từ tình cảm chân thành đối với
quê hương, em đã chọn đề tài “Tiềm năng và định hướng khai thác các điểm,
tuyến du lịch tỉnh Phú Thọ”.
II. MỤC ĐÍCH, NHIỆM VỤ
Mục đích chủ yếu của đề tài là đánh giá các tiềm năng, thực trạng và
phương hướng pháp triển hệ thống điểm, tuyến du lịch của tỉnh Phú Thọ. Để đạt
được mục đích đó, đề tài thực hiện những nhiệm vụ sau:
- Phân tích tiềm năng để phát triển hệ thống điểm, tuyến du lịch Phú Thọ.
- Tìm hiểu hiện trạng khai thác điểm, tuyến du lịch trên địa bàn tỉnh.
- Định hướng khai thác điểm, tuyến du lịch tỉnh Phú Thọ trong những năm
tới và đưa ra giải pháp.
III. GIỚI HẠN VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU ĐỀ TÀI
Đề tài tập trung đánh giá tiềm năng phát triển điểm, tuyến du lịch trên địa
bàn tỉnh Phú Thọ trong khoảng thời gian từ 2001 – 2010.
IV. LỊCH SỬ NGHIÊN CỨU ĐỀ TÀI
Từ năm 2000 trở đi, du lịch Phú Thọ được quan tâm và đầu tư. Báo cáo “Quy
hoạch tổng thể phát triển du lịch Phú Thọ thời kì 2001 - 2010” đã hoàn thành và
được UBND tỉnh phê duyệt. Đây là cơ sở pháp lí quan trọng để xây dựng các kế
hoạch cụ thể phát triển du lịch Phú Thọ đến năm 2010. Báo cáo xác định “Xây
dựng quy hoạch kế hoạch phát triển du lịch cho các địa bàn trọng điểm phát triển
du lịch, bảo vệ, tôn tạo các tài nguyên du lịch, hạn chế những tác động tiêu cực của
hoạt động du lịch đến tài nguyên môi trường, đảm bảo sự phát triển bền vững”
3
Trong “Quy hoạch điều chỉnh phát triển du lịch Phú Thọ giai đoạn 2006 –
2010 và định hướng đến năm 2020”, Sở thương mại – Du lịch xác định: “Đẩy
mạnh phát triển du lịch, từng bước đưa du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn
của tỉnh. Phát triển du lịch bền vững, đặt trong mối quan hệ liên ngành trong khu
vực và các nước, phát triển du lịch gắn với phát triển kinh tế - xã hội, bảo vệ môi
trường sinh thái, bảo vệ các giá trị tài nguyên”
Những quy hoạch trên đã đánh giá phát triển điểm, tuyến du lịch và các
nguồn lực du lịch, nêu lên định hướng phát triển du lịch.
V. QUAN ĐIỂM VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
1. Quan điểm nghiên cứu
1.1 Quan điểm hệ thống
Nghiên cứu du lịch tỉnh Phú Thọ trên quan điểm hệ thống bao gồm các phân hệ
(tài nguyên, khách du lịch...) từ đó hình thành các điểm, tuyến du lịch trong tỉnh.
1.2 Quan điểm lãnh thổ
Việc phát triển du lịch của tỉnh Phú Thọ là một mắt xích khá quan trọng
trong hệ thống phát triển du lịch của cả nước. Đồng thời khi nghiên cứu tiềm
năng, hiện trạng hoạt động du lịch của tỉnh phải thấy được sự phân hóa theo lãnh
thổ (điểm, tuyến du lịch) để từ đó thấy được mối quan hệ giữa chúng với nhau.
2. Phương pháp nghiên cứu
2.1 Phương pháp thu thập tài liệu và điều tra
Đây là phương pháp để khảo sát thực tế, thu thập tài liệu, áp dụng việc
nghiên cứu lí luận gắn với thực tiễn, đồng thời thu thập thông tin, số liệu thực
tiễn bổ sung cho vấn đề lí luận hoàn chỉnh hơn.
2.2 Phương pháp phân tích tổng hợp so sánh và thống kê kinh tế
Đây là phương pháp chính để xử lí số liệu trong phòng sau khi đã thu thập
được tài liệu từ thực tế phát triển du lịch của tỉnh và từ các nguồn khác nhau.
2.3 Phương pháp tranh ảnh, bản đồ
Để đề tài thêm phần trực quan, một số tranh ảnh đã được đưa vào để minh
họa. Sử dụng phương pháp bản đồ, để có được một số bản đồ thể hiện hoạt động
du lịch của tỉnh.
VI. CẤU TRÚC ĐỀ TÀI
Ngoài phần mở đầu và kết luận, đề tài gồm 3 chương chính:
- Chương 1: Cơ sở lí luận và thực tiễn cho việc xây dựng các điểm, tuyến du lịch.
- Chương 2: Tiềm năng và hiện trạng khai thác các điểm, tuyến du lịch tỉnh
Phú Thọ.
- Chương 3: Định hướng phát triển hệ thống điểm, tuyến du lịch tỉnh Phú Thọ
4
PHẦN NỘI DUNG
CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CHO VIỆC XÂY
DỰNG CÁC ĐIỂM, TUYẾN DU LỊCH
I. CƠ SỞ LÍ LUẬN
1. Điểm, tuyến du lịch trong cấu trúc hệ thống du lịch
1.1 Cấu trúc hệ thống lãnh thổ du lich
Sự thành công của mỗi một quốc gia, một vùng, một ngành kinh tế không
thể tách rời khoa học quản lý lãnh thổ - nghệ thuật sử dụng lãnh thổ, hoạch định
chính sách phát triển một cách đúng đắn và có hiệu quả.
Con người sống và hoạt động vì cuộc sống của mình luôn gắn liền với việc
tiến hành tổ chức lãnh thổ các hoạt động KT – XH, môi trường của mỗi cá nhân
cũng như cộng đồng. Là một hiện tượng xã hội đang thu hút hàng tỉ người trên
thế giới, du lịch đã trở thành một ngành kinh tế, hay đúng hơn nó trở thành một
ngành kinh tế dịch vụ mang tính xã hội sâu sắc. Song hành cùng với sự phát triển
của ngành du lịch, tổ chức lãnh thổ du lịch (TCLT) du lịch là tất yếu nhằm sử
dụng lãnh thổ hiệu quả và phát triển phù hợp với trình độ chung của nền kinh tế.
TCLT du lịch là một hệ thống liên kết không gian của các đối tượng du
lịch và các cơ sở phục vụ có liên quan, dựa trên việc sử dụng tối ưu các tài
nguyên du lịch, kết cấu hạ tầng và các nhân tố khác nhằm đạt kết quả KT, XH,
môi trường cao nhất. Trong nghệ thuật quản lý lãnh thổ du lịch, hình thức tổ
chức quan trọng đầu tiên là hình thức lãnh thổ du lịch (HTLTDL).
HTLTDL là một thành tạo toàn vẹn về hoạt động và lãnh thổ có sự lựa
chọn chức năng xã hội nhất định. Một trong những chức năng quan trọng được
lựa chọn là phục hồi và tái sản xuất, sức khỏe, khả năng lao động, thể lực và tinh
thần của con người. Vì thế, HTLTDL thường được gọi là địa hệ thống xã hội
được tạo thành bởi các yếu tố có mối quan hệ qua lại với nhau một cách mật thiết
như: nhóm người du lịch, tổng thể tự nhiên văn hóa lịch sử, cơ sở hạ tầng, cơ sở
vật chất kỹ thuật, đội ngũ cán bộ công nhân viên và bộ phận tổ chức quản lý.
Về cấu trúc, HTLTDL là một hệ thống gồm nhiều thành phần có mối quan
hệ chặt chẽ với nhau. Có thể coi các điều kiện và nhân tố du lịch trong sự thống
nhất của chúng ta là một hệ thống mở phức tạp, gồm có cấu trúc bên trong và cấu
trúc bên ngoài. Cấu trúc bên trong gồm các nhân tố hoạt động với sự tác động
qua lại với nhau. Cấu trúc bên ngoài gồm các mối liên hệ với điều kiện phát sinh
và với các hệ thống khác (tư nhiên, kinh tế, xã hội). Đây là một dạng đặc biệt của
một địa hệ mang tính tổng hợp, có đủ các thành phần tự nhiên, kinh tế, xã hội và
5
chịu sự chi phối của nhiều quy luật cơ bản khác. Toàn bộ cấu trúc của HTLTDL
được thể hiện rõ nét qua hai sơ đồ:
Sơ đồ 1 : Cấu trúc hệ thống lãnh thổ du lịch (M. Bưchovarov, 1975)
Chú giải:
Luồng khách du lịch
Các mối liên hệ bên trong hệ thống
Các mối liên hệ với hệ thống khác
Các mối liên hệ thông tin giữa nhu cầu và hệ thống lãnh thổ du lịch
Sơ đồ 2 : Cấu trúc lãnh thổ du lịch (kết hợp sơ đồ HTLTDL của M.
Bưchovarov, 1975 và hệ thống không gian du lịch Ce – caspar, 1990)
I
II
1
2
5
4
3
HỆ THỐNG DU LỊCH
- Tài
nguyên
- Cơ sở
hạ tầng
- Thông
tin
- Điều
kiện dịch
vụ phục
vụ du
lịch
- Các điểm,
trung tâm
du lịch
- Các tuyến
du lịch
- Các vùng
du lịch
- Thể tổng
hợp du lịch
- Quy
hoạch du
lịch
Phân tích
ệ thống
Vào Ra
III. Môi
trường
sinh
thái
IV. Môi trường chính trị
V. Môi
trường
kĩ thuật
1
2
3
4
2
3
4
1
M
ục ti
êu phát tri
ển du lịch
II. Môi
trường
xã hội
I. Môi
trường
kinh tế