HỌC VIỆN NGOẠI GIAO
KHOA CHÍNH TRỊ QUỐC TẾ VÀ NGOẠI GIAO
MÔN: CHÍNH SÁCH ĐỐI NGOẠI II
Đề tài:
HÌNH ẢNH KẺ THÙ DƯỚI GÓC ĐỘ Ý THỨC HỆ VÀ LỢI ÍCH QUỐC
GIA TRÊN BÁO NHÂN DÂN GIAI ĐOẠN 1975 - 1978
Giảng viên hướng dẫn :Thầy Vũ Đoàn Kết
Nhóm sinh viên thực hiện : Nhóm 8
Lớp : CT43A
Hà Nội , 2018
LỜI MỞ ĐẦU ...................................................................................................... 4
HÌNH ẢNH “KẺ THÙ” DƯỚI GÓC NHÌN Ý THỨC HỆ VÀ LỢI ÍCH
QUỐC GIA TRÊN BÁO NHÂN DÂN GIAI ĐOẠN 1975-1978 .................... 5
I. KHÁI QUÁT CHUNG .............................................................................. 5
1. Bối cảnh ..................................................................................................... 5
1.1. Tình hình thế giới ................................................................................ 5
1.2. Tình hình trong nước .......................................................................... 6
2. Sơ lược về một số thông tin quan trọng trong quan hệ Việt Nam với
các nước giai đoạn 1975- 1978 ..................................................................... 7
2.1. Với các nước Đông Nam Á (ASEAN) ................................................ 7
2.2. Với Hoa Kì ........................................................................................... 8
2.3. Với Trung Quốc ................................................................................... 8
2.4. Với Cam-pu-chia ................................................................................. 8
3. Khái niệm về kẻ thù .................................................................................. 9
3.1. Khái niệm kẻ thù .................................................................................. 9
3.2. Kẻ thù mang tính ý thức hệ ................................................................. 9
3.3. Kẻ thù mang tính lợi ích quốc gia ...................................................... 9
4. Tổng quan về hình ảnh “kẻ thù” trong báo nhân dân ........................ 10
II. NỘI DUNG ............................................................................................ 14
1. Hình ảnh kẻ thù dưới góc độ ý thức hệ trên báo nhân dân giai đoạn
1975-1978 ..................................................................................................... 14
1.1. Xét về định lượng ............................................................................ 14
1.2. Về định tính ..................................................................................... 17
1.2.1. Kẻ thù giai đoạn đầu năm 1975 đến lúc thống nhất đất nước .. 21
1.2.2. Kẻ thù từ sau khi thống nhất đất nước đến hết năm 1978 ......... 32
1.2.3. Có hay không cơ hội bình thường hóa quan hệ giữa Mỹ với Việt
Nam dựa trên thông tin của báo Nhân dân giai đoạn 1975-1978 ......... 34
2. Hình ảnh kẻ thù dưới góc độ lợi ích quốc gia trên báo Nhân dân giai
đoạn 1975-1978 ............................................................................................ 38
2.1. Báo nhân dân khi nói về “kẻ thù” Mỹ dưới góc độ lợi ích quốc gia
giai đoạn 1975- 1978 ................................................................................ 41
2.1.1. Tham vọng của Mỹ khi tiến hành xâm lược Việt Nam............... 42
2.1.2. Về định lượng ............................................................................. 43
2.1.3. Về định tính ................................................................................ 44
2.2. Báo Nhân dân khi nói về “kẻ thù” Trung Quốc dưới góc độ lợi ích
quốc gia giai đoạn 1975- 1978 ................................................................. 48
2.2.1. Về định lượng ............................................................................. 50
2.2.2. Về định tính ................................................................................ 50
2.3. Báo nhân dân khi nói về “kẻ thù” Campuchia dưới góc độ lợi ích
quốc gia giai đoạn 1975- 1978 ................................................................. 55
2.3.1. Quan hệ Việt Nam – Campuchia giai đoạn 1975-1978 ............ 55
2.3.2. Về định lượng ............................................................................. 59
2.3.3. Về định tính ................................................................................ 60
III. NHẬN XÉT, ĐÁNH GIÁ ..................................................................... 63
1. Giọng điệu của những bài viết trên báo nhân dân về “kẻ thù”. ........ 63
2. Đánh giá ................................................................................................... 64
2.1. Ưu điểm: .......................................................................................... 64
2.2. Hạn chế: .......................................................................................... 65
3. Lợi ích của Việt Nam khi công khai lên án, chỉ trích kẻ thù trên báo
nhân dân giai đoạn 1975-1978 ................................................................... 66
KẾT LUẬN ........................................................................................................ 70
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO ......................................................... 71
LỜI MỞ ĐẦU
Theo suốt chiều dài lịch sử của Việt Nam, trong ý thức của dân tộc ta
luôn có hai chữ “bạn – thù”. Những kẻ luôn có âm mưu xâm lược và chiếm hữu
nước ta thì coi là kẻ thù. Chúng ta đã gặp phải nhiều “kẻ thù” khác nhau từ lớn
đến nhỏ như: Đức, Pháp, Mỹ,…Tính đến nay đã hơn 40 năm kể từ khi chấm dứt
cuộc kháng chiến chống Mỹ và thiết lập quan hệ ngoại giao nhưng để có được
kết quả này Việt Nam đã phải trải qua một thời gian đầy gian khổ. Giai đoạn
sau 1975, khi kết thúc chiến tranh tưởng chừng như êm đẹp thì ta vẫn gặp phải
lệnh cấm vận của Mỹ. Bên cạnh đó, vấn đề Cam-pu-chia lại liên quan trực tiếp
đến quan hệ Việt – Trung nên một lần nữa Việt nam bị “chảy máu”. Về đối
ngoại, Việt Nam bị cô lập về chính trị, bị bao vây về kinh tế trong khi đó chúng
ta phải đối phó với cuộc khủng hoảng kinh tế - xã hội rất trầm trọng trong nước.
Bởi vậy, bài tiểu luận này nhóm nghiên cứu sẽ đi sâu phân tích hình ảnh
“kẻ thù” dưới góc nhìn của ý thức hệ và lợi ích quốc gia trong giai đoạn 1975-
1978, một giai đoạn được coi là nhạy cảm. Bằng cách sử dụng các phương
pháp: phân tích, định lượng và định tính qua các bài viết trên trang báo Nhân
Dân để làm rõ hơn về tình hình các sự kiện, cái nhìn từ bao quát đến cụ thể về
hành động của Mỹ cũng như Trung Quốc – Cam-Pu-Chia đối với Việt Nam và
những bài học sâu sắc trong việc thiết lập quan hệ với các nước để biến từ “thù”
sang “bạn”.
Trong quá trình tìm hiểu, tổng hợp và phân tích tài liệu, bài tiểu luận sẽ
không thể tránh khỏi những sai sót, mắc phải những suy nghĩ chưa thực sự đầy
đủ, chính xác. Nhóm rất mong nhận được sự đóng góp ý kiến của giáo viên
hướng dẫn và của các bạn để bài tiểu luận được hoàn thiên hơn!
HÌNH ẢNH “KẺ THÙ” DƯỚI GÓC NHÌN Ý THỨC HỆ VÀ LỢI ÍCH
QUỐC GIA TRÊN BÁO NHÂN DÂN GIAI ĐOẠN 1975-1978
I. KHÁI QUÁT CHUNG
1. Bối cảnh
1.1. Tình hình thế giới
Phức tạp và biến dạng theo nhiều hướng, chiến tranh lạnh vẫn chi phối
hầu hết trong quan hệ quốc tế. Cuộc cách mạng khoa học kỹ thuật mới diễn ra,
tạo xu thế cho hợp tác kinh tế giữa các quốc gia. Thế giới vừa hợp tác mạnh mẽ
vừa đấu tranh gay gắt, đặc biệt là hai phe, hai cực trong chiến lược lợi ích toàn
cầu. Sự phân hóa mạnh mẽ trong nội bộ từng phe đặc biệt là phe các nước xã
hội chủ nghĩa, nảy sinh nhiều mâu thuẫn khó có thể điều hòa được
Việc Mỹ rút quân khỏi Đông Nam Á lục địa đã khiến cho nền chính trị
thế giới bước vào thời kỳ "sau Việt Nam". Cục diện quan hệ giữa các nước lớn
cũng diễn biến phức tạp. Nước Mỹ suy giảm thế và lực, khủng hoảng toàn diện
về chính trị, kinh tế, xã hội. Trong khi đó, Tây Âu và Nhật Bản vươn lên, trở
thành các trung tâm kinh tế thế giới cạnh tranh với Mỹ, các khối quân sự trở nên
lỏng lẻo hoặc tan rã ( SEATO). Xu hướng độc lập với Mỹ trong thế giới phương
Tây không ngừng tăng lên.
Năm 1975, Liên Xô thúc đẩy ký Định ước Helsinki, kết thúc 30 năm đối
đầu ở châu Âu. Liên Xô cũng tăng cường mở rộng ảnh hưởng đến Mỹ Lantinh,
châu Á, châu Phi, đặc biệt là ở các nước thuộc khối thuộc địa của Bồ Đào Nha
mới giành được độc lập và bắt đầu quan tâm nhiều hơn tới Đông Nam Á, châu
Á – Thái Bình Dương. Trên mặt trận quốc tế lúc này, xu thế hòa hoãn đang thay
thế dần xu thế đối đầu.
Trong khi đó, tình hình khu vực cũng có nhiều biến động. Tình trạng
chiến tranh nóng bỏng gây nên sự mất ổn định trong khu vực kéo dài suốt 30
năm đã kết thúc, ngày nay khu vực Đông Nam Á đã im tiếng súng, đã có hòa
bình, ổn định. Các nước ASEAN trước đây đã dính líu vào các cuộc chiến tranh
của Mỹ sau khi ta giành độc lập rất muốn có quan hệ tốt với chúng ta. Sau khi