L i nói đu
Gi i quy t tranh ch p đt đai là m t trong nh ng ch tr ng l n c a ế ươ
Đng và Nhà n c, nh m gi v ng đi s ng, s n xu t và tinh th n đoàn k t ướ ế
trong n i b nhân dân, gi v ng an ninh tr t t và ngăn ng a hành vi nghiêm
tr ng vi ph m pháp lu t có th x y ra. Đng và nhà n c đã ban hành nhi u văn ướ
b n pháp lu t nh m đm b o c ch v qu n lý đt đai. Tuy nhiên, do nhi u ơ ế
m t tác đng c a c ch th tr ng, mà tr c ti p là quá trình đô th hóa và ơ ế ườ ế
chuy n d ch c c u kinh t làm phát sinh tranh ch p ph c t p và kéo dài. ơ ế
Trong quá trình gi i quy t tranh ch p đt đai c a nhân dân, đòi h i các c ế ơ
quan ch c năng ph i gi i quy t khách quan, tìm ch ng c c th , rõ ràng và l p ế
lu n đm b o s công b ng trong gi i quy t các v n đ. Công cu c xây d ng ế
xã h i ch nghĩa c a dân, do dân và vì dân, vi c nâng cao hi u qu ph c v
nhân dân trong ho t đng gi i quy t các đn th ki n ngh , ph n ánh, khi u n i ế ơ ư ế ế
c a công dân có ý nghĩa và vai trò h t s c quan tr ng. Bên c nh đó vi c làm t t ế
công tác qu n lý, t ch c b máy Nhà n c c p c s là vô cùng c n thi t. ư ơ ế
T nh n th c trên, v i m t ít kinh nghi m v m t th c ti n, qua quá trình
h c t p, nghiên c u l p b i d ng ng ch chuyên viên, tôi l a ch n ti u lu n ưỡ
tình hu ng v i đ tài Gi i quy t tranh ch p ranh đt gi a ông Nguy n Văn A ế
và bà Tr n Th B t i th tr n C, huy n D.
Do trình đ và năng l c còn h n ch , s hi u bi t v Lu t đt đai và cách ế ế
x lý v tình hu ng ch a sâu, ti u lu n th c hi n ch c ch n còn nhi u thi u ư ế
sót, r t mong s đóng góp c a giáo viên đ b n thân có thêm nhi u kinh nghi m
trong vi c gi i quy t các v n đ t ng t . ế ươ
1. Mô t tình hu ng
Vào năm 2018, ông Nguy n Văn A nguyên quán t i xã Thanh S n, huy n ơ
D, t nh Trà Vinh có x y ra tranh ch p ranh đt v i h li n k là bà Tr n Th B
v i n i dung nh sau: ư
Ông Nguy n Văn A có mua m t m nh đt v i di n tích 1040 m 2 có v trí
t i p TàLes, xã Thanh S n, huy n D vào năm 1980, do đi u ki n khó khăn nên ơ
ông ch làm gi y tay ch a làm s đ. M nh đt đc ông s d ng đ tr ng d a ư ượ
và cây ăn trái. Đn năm 1992 gia đình ông Nguy n Văn A chuy n đi n i khácế ơ
sinh s ng và làm ăn nên m nh đt trên b không.
Năm 1993, h bà Tr n Th B (h li n k nhà ông A), do có nhu c u s
d ng ph n di n tích m t m c đng m ng chung 80 m2 là ranh gi i đt ướ ườ ươ
gi a nhà ông A và nhà bà B nh m xây d ng t m chu ng tr i chăn nuôi v t. T i
th i đi m đó, do ch a có nhu c u s d ng ph n di n tích trên nên ông A đng ý ư
cho bà B s d ng ph n di n tích m t n c 40m2 c a gia đình ông. Bà B h a sau ướ
này khi nhà ông A có nhu c u s d ng đn s tr l i. Vi c trao đi gi a ông A ế
và bà B ch đc th c hi n qua l i nói. Năm 1994 khu v c p đó đc tách ra, ượ ượ
sáp nh p v i các p khác thành th tr n C, huy n D. Gia đình bà B ti n hành ế
sang l p m t b ng trên m nh đt c a mình, đng th i sang l p luôn đng ườ
m ng đ có m t b ng xây d ng hàng rào xung quanh đt và tr ng cây ăn trái,ươ
đng th i ti n hành đăng ký quy n s d ng đt và đc UBND th tr n C xét ế ượ
duy t h s , g i v UBND huy n ban hành gi y quy n s d ng đt cho h bà ơ
Tr n Th B.
Đn năm 2018, gia đình ông A tr v quê h ng và xây d ng nhà trênế ươ
m nh đt c a mình đ xin s ng lâu dài. Ông A nh n th y bà B đã t ý sang l p
con m ng cũng là b ranh đt c a hai nhà và xây d ng l n chi m luôn 40 m2ươ ế
đt c a nhà ông. Khi đó ông A đã yêu c u bà B phá b hàng rào, m t s công
trình tr l i ph n di n tích l n chi m cho gia đình mình. Gia đình bà B không ế
đng ý tháo d v i lý do ph n di n tích đt gia đình bà B đang s d ng, bà B đã
th c hi n nghĩa v tài chính đy đ v i nhà n c và ph n di n tích đang s ướ
d ng đó cũng đc nhà n c c p gi y ch ng nh n quy n s d ng đt mang tên ượ ướ
bà B.
Do nhi u l n nói chuy n tình c m v i gia đình bà B nh ng không có k t ư ế
qu nên vào tháng 7 năm 2018, ông A đã làm đn g i UBND th tr n C đ ngh ơ
gi i quy t v bà B l n chi m ranh đt nhà ông. Trong quá trình ch c quan ế ế ơ
gi i quy t, gia đình bà B có s a ch a l i hàng rào thì b gia đình ông A ra ngăn ế
c n và có nh ng l i l xúc ph m danh d gia đình bà B, trong lúc cãi vã con trai
bà B đã lao t i đánh ông A nh ng đc bà con xung quanh can ngăn. K t qu ư ượ ế
làm ông A b th ng n ng tay, gia đình ông A đòi kh i ki n gia đình bà B vì ươ
t i hành hung ng i khác. ườ
UBND th tr n C đã ti n hành làm vi c v i 2 bên có liên quan đn v ế ế
tranh ch p và đa ra ph ng án hòa gi i. ư ươ
2. M c tiêu x lý tình hu ng
- X lý d t đi m v khi u n i kéo dài lên t t c các c p, c quan có th m ế ơ
quy n, đúng đi m d ng theo quy đnh c a Lu t Khi u n i, T cáo và Lu t Đt ế
đai hi n hành.
- Gi i quy t đn khi u n i c a ông A đm b o đúng theo pháp lu t, đúng ế ơ ế
theo trình t th t c, b o v quy n l i và l i ích h p pháp c a ông A là ng i ườ
s d ng đât có khi u n i tr c ti p. ế ế
- Thông qua vi c gi i quy t d t đi m v tranh ch p đt đai gi ông A và ế
bà B đ góp ph n tuyên truy n ph bi n giáo d c ý th c c a ng i dân trong ế ườ
vi c tuân th các quy đnh c a pháp lu t v đt đai.
- X lý nghiêm minh đúng pháp lu t đi v i nh ng hành vi vi ph m pháp
lu t v Lu t Đt đai, khi u n i, t cáo c a cá nhân, t ch c có liên quan đn v ế ế
khi u n i tranh ch p đt đai này nh m tăng c ng pháp ch trong lĩnh v c qu nế ườ ế
lý và s d ng đt đai, b o v uy tín, c ng c lòng tin c a công dân đi v i chính
quy n các c p.
3. Nguyên nhân và h u qu
Nguyên nhân d n đn tranh ch p đt đai gi a ông A và bà B bao g m ế
nh ng nguyên nhân khách quan và ch quan nh sau: ư
3.1 Nguyên nhân khách quan
Th nh t, các quy đnh pháp lu t v đt đai còn nhi u b t c p, m t s
quy đnh không phù h p v i th c t . ế
Cùng v i s phát tri n ngày càng ph c t p c a các quan h pháp lu t dân
s và đt đai mà các quy đnh pháp lu t v đt đai ngày càng hoàn thi n nh ng ư
v n ch a th c s phù h p v i th c t . Ph n l n đt và đt s n xu t nông ư ế
thôn, vùng sâu, vùng xa có ngu n g c t ho t đng khai hoang c a các h gia
đình và đc h s d ng n đnh lâu dài, đc c ng đng th a nh n mà khôngượ ượ
có các lo i gi y t theo quy đnh c a Nhà n c. Ng i dân v n ch quan tâm ướ ư
đn vi c sinh s ng không m y quan tâm đn th c hi n các quy n và nghĩa vế ế
trong lĩnh v c đt đai tr khi có s tác đng c a Nhà n c thông qua các c ướ ơ
quan nhà n c đa ph ng. Mà th ng thì n u không có tranh ch p thì các cướ ươ ườ ế ơ
quan, chính quy n đa ph ng cũng th tr c quy n và l i ích h p pháp c a ươ ơ ướ
ng i dân.ườ
Th hai, s bi n đi các đi u ki n kinh t -xã h i t i đa ph ng. ế ế ươ
Trong t ng th các bi n đi v đi u ki n kinh t -xã h i t i đa ph ng ế ế ươ
ph i k đn s gia tăng dân s t o nên s c ép đi v i các gia đình trong s ế
d ng đt vào các m c đích khác nhau nh làm nhà , kinh doanh các lo i d ch ư
v gi i trí, buôn bán hàng hoá, s n xu t nông nghi p…Bên c nh đó, s phát
tri n h t ng c s làm cho giá đt tăng v t t i nhi u n i khi n cho nhi u ơ ơ ế
ng i quan tâm đn giá tr c a đt, tìm m i cách đ có đt nh m đáp ng choườ ế
các nhu c u c a mình.
Th ba, ho t đng qu n lý nhà n c v đt đai còn nhi u h n ch . ướ ế
Qu n lý nhà n c v đt đai ch y u do chính quy n đa ph ng t y ướ ế ươ
ban nhân dân c p xã đn y ban nhân dân c p t nh th c hi n. Tuy nhiên, th c ế
tr ng qu n lý đt đai c a các h gia đình còn g p nhi u h n ch do đi u ki n ế
l ch s , do công tác qu n lý thi u khoa h c trong m t th i gian dài. Cách nghĩ, ế
cách làm c a b ph n cán b làm công tác đa chính còn mang tính ch t bàn
gi y, ng i v c s . Cán b xã làm công tác qu n lý đt đai có trình đ chuyên ơ
môn ch a t ng x ng v i yêu c u nhi m v đc giao nên không phát hi nư ươ ượ
đc các vi ph m pháp lu t v đt đai, th m chí có bi t cũng không bi t cáchượ ế ế
x lý nh th nào cho h p tình, h p lý. Vì v y, ch a th c hi n t t vai trò trong ư ế ư
qu n lý đt đai, h ng d n, v n đng nhân dân th c hi n t t các quy đnh pháp ướ
lu t v đt đai và ch a phát huy đc hi u qu hoà gi i các tranh ch p v đt ư ượ
đai.
3.2 Nguyên nhân ch quan
Th nh t, t t ng hám l i, vì l i ích cá nhân b t ch p tình nghĩa. ư ưở
Gia đình bà Tr n Th B đã l i d ng lòng tin c a hàng xóm cũng nh s ư
qu n lý thi u ch t ch c a chính quy n đa ph ng đ c ý th c hi n nh ng ế ươ
hành vi vi ph m l n chi m ranh đt. ế
Tinh th n đoàn k t là truy n th ng c a bao th h ng i Vi t Nam trong ế ế ườ
lao đng, s n xu t và chi n đu ch ng gi c ngo i xâm. Tình làng nghĩa xóm đã ế
c k t bi t bao gia đình v t qua nh ng khó khăn v thiên tai, m t mùa. Nh ng ế ế ượ ư
khi đi s ng đã b t khó khăn, thì chính t i nh ng làng xóm y, cũng v n nh ng
con ng i y, vì hám l i đã quên đi tình nghĩa, s n sàng đe do ho c dùng m iườ
th đo n đ tranh giành t ng mét đt.
Th hai, s th c a xã h i. ơ
Có th d dàng nh n th y m t tình tr ng ph bi n hi n nay làđèn nhà ai ế
nhà n y r ng” nên tr c các tranh ch p, xích mích trong c ng đng, đi b ướ
ph n ng i dân có thái đ thi u quan tâm, th , vô c m, b m c cho các tranh ườ ế ơ
ch p đó phát tri n mà không h có s đng viên, giúp đ, chia s đ cho các bên