Tỷ lệ nhiễm virus viêm gan B và một số yếu tố liên quan ở người trưởng thành hiến máu tại xã Yên Trạch, tỉnh Thái Nguyên

Viêm gan B (HBV) là một vấn đề sức khỏe cộng đồng toàn cầu nghiêm trọng, gây ra gánh nặng bệnh tật đáng kể với hàng trăm triệu người nhiễm mạn tính và hàng trăm nghìn ca tử vong hàng năm do các biến chứng như xơ gan và ung thư gan. Mặc dù đã có vaccine phòng HBV hiệu quả từ năm 1982, tỷ lệ lưu hành virus vẫn ở mức cao tại nhiều khu vực, đặc biệt là các quốc gia thuộc khu vực Tây Thái Bình Dương, trong đó có Việt Nam. Tình hình này cho thấy những thách thức lớn trong công tác phòng ngừa và loại trừ bệnh. Nghiên cứu này nhằm xác định tỷ lệ nhiễm virus viêm gan B và các yếu tố liên quan ở người trưởng thành hiến máu tại xã Yên Trạch, tỉnh Thái Nguyên, qua đó cung cấp bằng chứng khoa học cần thiết để xây dựng các chiến lược can thiệp và kiểm soát hiệu quả, đặc biệt trong bối cảnh y tế tại các vùng miền núi còn nhiều hạn chế.

Các nhà nghiên cứu y tế công cộng, dịch tễ học, các nhà hoạch định chính sách y tế, và cán bộ y tế làm việc trong lĩnh vực phòng chống và điều trị viêm gan B, đặc biệt là tại các khu vực nông thôn và miền núi.

Nghiên cứu cắt ngang này được thực hiện trên 190 người trưởng thành (≥18 tuổi) tại xã Yên Trạch, Thái Nguyên, nhằm đánh giá tỷ lệ nhiễm virus viêm gan B (HBV) và các yếu tố liên quan. Phương pháp thu thập dữ liệu bao gồm phỏng vấn bằng bộ câu hỏi chuẩn hóa và xét nghiệm huyết thanh học để xác định HBsAg, anti-HBc và anti-HBs. Các số liệu được phân tích bằng SPSS 26.0 với phép kiểm Chi-square hoặc Fisher's exact test. Kết quả cho thấy tỷ lệ nhiễm HBV (HBsAg dương tính) trong cộng đồng là 14.2%, cao hơn đáng kể so với mức trung bình quốc gia và toàn cầu. Tỷ lệ phơi nhiễm (anti-HBc dương tính) đạt 42.1%, trong khi miễn dịch bảo vệ (anti-HBs dương tính) chỉ là 27.4%, cho thấy một khoảng trống miễn dịch đáng lo ngại. Đặc biệt, một số trường hợp có cả HBsAg và anti-HBs dương tính đồng thời, gợi ý khả năng tái nhiễm hoặc biến thể virus, làm phức tạp cơ chế miễn dịch. Các yếu tố nguy cơ liên quan đáng kể đến tình trạng nhiễm HBV bao gồm tuổi (nhóm <45 tuổi), tiền sử gia đình có người mắc HBV và việc từng xét nghiệm HBsAg trước đó. Các yếu tố khác như giới tính, dân tộc, tiền sử truyền máu, phẫu thuật, và hành vi cá nhân không có mối liên quan thống kê. Những phát hiện này nhấn mạnh rằng HBV vẫn là một thách thức sức khỏe cộng đồng lớn tại Yên Trạch, đặc biệt với tỷ lệ nhiễm cao và miễn dịch bảo vệ thấp. Nghiên cứu này cung cấp cơ sở quan trọng cho việc phát triển các chiến lược can thiệp công cộng, bao gồm tăng cường sàng lọc sớm, tư vấn dự phòng và mở rộng chương trình tiêm chủng bổ sung để thu hẹp khoảng trống miễn dịch và giảm nguy cơ lây truyền HBV. Điều này có ý nghĩa thiết thực trong việc nâng cao hiệu quả phòng chống bệnh viêm gan B ở Việt Nam, đặc biệt tại các khu vực nông thôn và miền núi.