
ỨNG DỤNG MÔ PHỎNG SỐ ĐỂ ĐỔĐỊNH
ĐƯỜNG LÒ THI CÔNG BẰƯƠỔ MÌN TẠO BIÊN
TẠI MỎ ĐỒNG VI KẼM
PhạmVănVĩ
1
, Chu Việt Thức
2,*
1
TrườngĐại học Mỏ - Địa chất, 18 Phố Viên, Hà Nội, Việt Nam
2
Đại HọcĐiện lực, 235 Hoàng Quốc Việt, Hà Nội, Việt Nam
THÔNG TIN BÀI BÁO
CHUYÊN MỤC: Công trình khoa học
Ngày nhận bài: 10/9/2024
Ngày nhận bài sửa: 15/10/2024
Ngày chấp nhậnđăng:25/10/2024
2,*
Tác giả liên hệ:
Email:
thuccv@epu.edu.vn
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
TÓM TẮT
Khoan nổ mìn là phươngphápchủ yếuđể phá vỡ đấtđávàkhaitháckhoángsản trong công nghiệp
khai khoáng hiện nay cả ở các mỏ lộ thiên cũngnhưhầm lò. Thực tế thi công các công trình ngầm trong
vàngoàinướcđã chứng minh tính hiệu quả củaphươngphápkhoannổ mìn tạo biên về tạođường biên
đàophùhợp, giảmlượngđàothừa tiết diện,nângcaođộ ổnđịnh khốiđáxungquanhđường lò sau khi
đào.Trongkhaithácmỏ quặng hầm lò tại Việt Nam hiện nay, nổ mìn tạobiênítđược áp dụng, gầnnhư
chỉ thực hiện ở mứcđộ thử nghiệm. Tại mỏ đồng Vi Kẽmđã và đangápdụngphươngphápnổ mìn tạo
biên khi sử dụng dây nổ để nạpphânđoạn cho các lỗ mìn biên. Kết quả cho thấy rõ hiệu quả sau khi áp
dụngphươngphápnổ mìn tạobiênnhưgiảm hệ số thừa tiết diệnvàbiênđường lò phẳngvàtrơnnhẵn
hơn.Trongbàibáonày,môhình số đã được sử dụngđể đánhgiálàmrõ thêm ổnđịnh củađường lò sau
khi sử dụngphươngphápnổ mìn tạo biên. Kết quả cho thấy khốiđáxungquanhđường lò dịch chuyển
nhỏ cũngnhưổnđịnhhơnsovớiđường lò đượcđàobằngphươngphápnổ mìn vi sai trướcđó.
Từ khóa: nổ mìn tạo biên, nổ mìn vi sai, mỏ đồng Vi Kẽm, mô hình số.
@ Hội Khoa học và Công nghệ Mỏ Việt Nam
1.ĐẶT VẤNĐỀ
Trong các mỏ hầm lò, thi công các đường lò
trongđárắn chủ yếuđược thực hiện bằngphương
pháp khoan nổ mìn, trong đóphươngphápnổ mìn
tạo biên là phương pháp cho hiệu quả tốt nhất.
Theophươngphápnày,trongmỗi chu kỳ đàohầm
lò, các lỗ khoan nổ mìn trên gươngthườngđược
sử dụng vào 4 nhóm nhiệm vụ [1-4,7,9,10]: Nhóm
lỗ khoan trống, nhóm lỗ mìn đột phá, nhóm lỗ mìn
phá và nhóm lỗ mìn tạo biên. Nhóm lỗ khoan trống
có vai trò tạo mặt thoáng tự do phụ khi nổ nhóm lỗ
mìn đột phá, tạo thuận lợi cho quá trình phá vỡ khối
đáxungquanhcủa nhóm lỗ mìn đột phá. Nhóm lỗ
mìn độtpháđượcđiều khiển nổ trước nhất trong
mỗi chu kỳ nổ mìn; một mặt nhằm tạo ra không
gian tự do phụ thích hợp, giảmđường kháng nổ
cho nhóm lỗ mìn nổ phá tiếp theo; mặt khác kết
hợp, tạo ra hiệu ứng cộng hưởng với sóng ứng
suất sinh ra khi nổ nhóm lỗ mìn tiếpđể làmtăng
hiệu quả đập vỡ đá.Nhómlỗ mìn phá đượcđiều
khiển nổ vi sai hợp lý tiếp sau nhóm lỗ mìn đột phá
nhưngtrước nhóm lỗ mìn tạo biên, có chứcnăng
phá vỡ phần lớn khốiđátrên mặtgương.Nhómlỗ
mìn nổ tạobiênđượcđiều khiển nổ vi sai sau cùng
có nhiệm vụ phá vỡ phần khốiđácòn lại sát biên
đường lò và tạorađường biên phù hợp theo thiết
XÂYDỰNGCÔNGTRÌNHNGẦMVÀMỎ
CÔNGNGHIỆPMỎ
SỐ6-2024Website:https://tapchi.hoimovietnam.vn

ế,[8].Đểểơnnhữngtácđộ
ổ ằm đánh giá rủ
ữũngnhưtốiưucác
ệnphápthicôngcácđườậộ
ứằngphươngphápthựệũng
như mô phỏ ốđ đượ ự ệ
7ậptrungđánh
ổnđịốiđáxungquanhđườ
đượằngphươngphápnổạ
ợplýđđượụạỏđồ9ẽm.Để
ệảủaphươngphápnổạ
ốđượửụngđểđánhgiáđộổnđị
ủađườđàođườằngphươngpháp
ổạớiphươngphápnổ
visaiđangsửụ
2. DỮ LIỆUVÀPHƯƠNGPHÁPNGHIÊN CỨU
2.1. Hiện trạngđường lò lưukhôngtại mỏ Vi
Kẽmtrước khi áp dụng nổ mìn tạo biên
7ạ9ẽạỗốổđượ
ạộtlượớậởđáylỗkhoan,dođó
ổẽạứớnpháđáquávùng
ếếậủếuvùngđáylỗ
ạềặịớnnhưbuồổ
ấnđộớầởộ
ặủốiđáxungquanhđườ
7 đó,nếốốổởỗ
ẽphá đá không hế ự ặ
gươngcủ ỳtrước(đàothiếếệ
đườếếệả
ảềusâubướcđào(lỗkhoan)càngtăng.
Đăcbiệảnhhưởẽấớicácđườ
ửụốảiđinổẩự
đábịđàothiếếệnđàothiếếđể
ểặ ựng đượ ố 7 ữ
ảnănglàmviệủỗđộ
ũnglộữẫnđếả
nănglàmviệủỗệả
ỗ độ ạorađủ ặ
ầếỗếảổ
ạỏ9ẽấệốửụỗ
ổn định daođộ ảng 0,78 đế
ệốừếệớndaođộừ
1,26đếả
Bảng 1. Kết quả nổ mìn một số đường lò tại Vi Kẽmtrước khi áp dụng nổ mìn tạo biên.
677 Tênđườngl
ệntíchđ
Độcứng,
ỉti
ốcnổ,
ều
ỗ,
ệsố
ửdụng
ỗ,m
ƞ)
ệsố
ừatiết
ện,
7ếtkế 7ựctế
ỉa
ọcvỉa
ối
97
a) Đường lò xuyên vỉa +30
b) Đường lò dọc vỉa +70
Hình 1. Biên đường lò thi công bằng nổ mìn vi sai.
XÂYDỰNGCÔNGTRÌNHNGẦMVÀMỎ
SỐ6-2024
CÔNGNGHIỆPMỎ
Website:https://tapchi.hoimovietnam.vn

2.2. Kết quả sau khi áp dụngphươngphápnổ
mìn tạo biên hợp lý tại mỏ Vi Kẽm
Hộ chiếu nổ mìn tạo biên hợp lý tại mỏ Vi Kẽm
đượctínhtoánđiều chỉnh lại với sự khác biệt chủ
yếu là cấu tạo nhóm lỗ mìn đột phá và nhóm lỗ mìn
biên. Với nhóm lỗ mìn đột phá dạng nêm, góc
nghiêng của lỗ khoan với mặt gương được lựa
chọn là 72
0
(Hình 2) áp dụngchođácóđộ cứng f
= 8 ÷ 10. Nhóm lỗ mìn biên được khoan cách biên
thiết 5 cm tại mặtgươngvàđáylỗ khoanvượt biên
thiết kế 5 cm. Kết cấu nạp thuốc nổ cho lỗ mìn biên
là sử dụng thỏi thuốccóđườngkính32mmtương
tự nhưnhómlỗ mìn độtphávàphá,lượng thuốc
được chia nhỏ ravàđược nạpphânđoạn. Lúc này
dây nổ 5gđược sử dụngđể kết nối và truyền nổ
giữacáclượng thuốcphânđoạn này (Hình 2).
Kết quả sau khi áp dụngphươngphápnổ
mìn tạo biên: Khốilượngđàolò thử nghiệm là 60
m/02đoạn tại lò dọc vỉa tại mức +30 TQ1.1, khối
đátươngđốiđồng nhất,độ cứng f > 8 và diện tích
đàoS
đ
= 6,5 m
2
. Quá trình tiến hành thực nghiệm
theo dõi đođạc, so sánh, tổng hợp kết quả thực
nghiệm cho thấy: Hệ số thừa tiết diệnµđã giảm
đángkể, sau khi thử nghiệm hệ số thừa tiết diện
trung bình µ = 1,10. Hệ số sử dụng lỗ mìn cao hơn
so vớitrước (η = 0,83 -:- 0,86), và hoàn toàn có thể
đạtđược hệ số sử dụng lỗ mìn η>0,9khikỹ thuật
vàcôngnhânđã làm chủ hoàntoànđược công tác
khoan lỗ mìn và công tác nạp nổ mìn. Ví dụ nhưở
Hình 3, đã đạtđược hệ số sử dụng lỗ mìn η=1,2
m/1,3 m = 0,92 (Hình 3a). Biên đường lò sau khi
nổ mìn để lại nửa lỗ khoan trên biên đường lò
(Hình 3b), nhưvậy hệ số thừa tiết diện lúc này phụ
thuộc nhiều vào độ chính xác của các lỗ khoan
biên.
Kết quả nổ thực nghiệm bằng hộ chiếu khoan
nổ mìn mới cho thấybiênđường lò phẳng, nhẵn, ít
lồi lõm so vớicácđường lò đã thi công tại các mức
+70,+110,+150.Đường lò lưukhôngcótiết diện
6,5 m
2
trước và sau khi áp dụng thử nghiệmđể
thấy rõ đượcưuđiểm củaphươngphápnổ mìn
tạo biên so vớiphươngphápnổ mìn vi sai cả về
mặt kỹ thuật, an toàn và kinh tế. Tiếp theo, mô hình
số sẽ được sử dụngđể làm rõ hơnhiệu quả của
phươngphápnổ mìn tạo biên áp dụng tại mỏ đồng
Vi Kẽm.
Hình 2. Hộ chiếu nổ mìn tạo biên với cấu trúc lỗ mìn biên nạpphânđoạn sử dụng dây nổ.
XÂYDỰNGCÔNGTRÌNHNGẦMVÀMỎ
CÔNGNGHIỆPMỎ
SỐ6-2024Website:https://tapchi.hoimovietnam.vn

ỗữạ
9ếỗkhoantrênbiênđườ
Hình 3. Hình ảnhđánhgiákết quả nổ mìn tạo biên.
2.3.Phươngphápnghiêncứu
7ần này phương pháp sốđượ ự
ệnđểđánhgiámứcđộảnhhưởủaphương
pháp thi công đến độổn đị ủ ối đá xung
quanhđườọỉứạỏ9ẽ
ụểảnhhưởủaphươngphápm
ạớiphươngphápnổđđượ
ụngtrướcđó.Hểệnkíchthướế
ệựếđườọỉứổ
ạổ ớệ ố ừế
ệỏố
điể điềệếạ ẳngđượ
ự ện trên phương pháp phầ ử ữ ạ
0ửụầềmPhase2,cácđườ
lưukhôngthựếđượcđàotrongkhốiđáổnđị
ịểnxungquanhđườấỏ
ỏốảếằứửốiđálà
đànhồichođườướ
70ỏũngđượựệntương
ựchohaiđườướ
77ấủốiđáxung
quanh3đườưukhôngđượểệ
ảốủốiđátrongả
ựềệốấnđộảnhhưởở
phươngphápthicông,Dđượcđềấở
Brownchophépđánhgiáảnhhưởủổ
ả ứ ấ ảnhhưở ự
ếpđếấtlượốiđáthôngquamôđunbiế
ạệốẩ
7ứổạobiênđềấ
ổ
0ướảhaiphương60
đượốđịấả
phương.Môhồầử
đườếện nhưH
ầửđườ
ếệnnhưHầử
đườếệnnhưH0
ỏốđườọỉ ứ ếệ
ếế6
chobatrườợ
ằngphươngphápkhoannổạớệ
ốừếệnµ=1,16vàhaitrườợ
ằngphươngphápnổớệốừế
ệ 0ụcđíchcủ ỏ
ằm đánh giá r ơn ảnh hưở ủ
phươngphápnổạổđế
độổnđịủốiđáxungquanhđườ
XÂYDỰNGCÔNGTRÌNHNGẦMVÀMỎ
SỐ6-2024
CÔNGNGHIỆPMỎ
Website:https://tapchi.hoimovietnam.vn

Bảng 2. Các tính chất của khốiđáxungquanhđường lò nghiên cứu.
STT
Các thông số TH1 TH2 TH3
ốilượể01
Độềnnénđơntrụ03
ỉốốiđáRMR
Độsâuđườ
ệốấnđộ
ệốẩ
Môđunbiếạ03
1ổạ
6
1ổ6
1ổ
6
Hình 4. Tiết diện mặt cắt ngang đường lò sau nổ mìn tạo biên và vi sai.
Hình 5. Mô hình số cho lò dọc vỉa mức +30.
3. KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
ể ệ ịứ ấ
quanhđườổạổ
ớikíchthướcnhưđógiá
ị ểị ệ ốđộềốiđáquanh
đườđượểệế
ảấịứấớấσ
ậ
ềởữịạnhkhôngcongtrơnnhư
ấả
ứ ấ σ
ấ ệ ề ộ
quanhđườằngphươngphápnổ
XÂYDỰNGCÔNGTRÌNHNGẦMVÀMỎ
CÔNGNGHIỆPMỎ
SỐ6-2024Website:https://tapchi.hoimovietnam.vn

