Về tiềm năng sử dụng quặng đuôi thải của nhà máy tuyển khoáng làm vật liệu xây dựng

Ngành công nghiệp khai khoáng đóng vai trò thiết yếu trong phát triển kinh tế nhưng cũng tạo ra lượng lớn chất thải rắn, đặc biệt là quặng đuôi thải, gây áp lực đáng kể lên môi trường và quỹ đất. Trong bối cảnh nguồn tài nguyên thiên nhiên ngày càng cạn kiệt và nhu cầu về vật liệu xây dựng không ngừng tăng, việc tìm kiếm các giải pháp bền vững trở nên cấp thiết. Nghiên cứu này tập trung vào việc đánh giá tiềm năng sử dụng quặng đuôi thải từ các nhà máy tuyển khoáng để sản xuất vật liệu xây dựng. Điều này không chỉ góp phần giảm thiểu ô nhiễm môi trường và rủi ro từ bãi thải mà còn mở ra hướng đi mới trong việc tái chế chất thải rắn, biến chúng thành nguồn tài nguyên có giá trị, qua đó tiết kiệm tài nguyên khoáng sản không tái tạo.

Các nhà nghiên cứu, kỹ sư trong lĩnh vực khai khoáng, vật liệu xây dựng, môi trường; các nhà hoạch định chính sách; và các doanh nghiệp trong ngành khai thác và sản xuất vật liệu.

Bài viết này khám phá tiềm năng và thực trạng sử dụng quặng đuôi thải từ các nhà máy tuyển khoáng làm vật liệu xây dựng (VLXD), một giải pháp quan trọng nhằm giải quyết thách thức môi trường và thiếu hụt tài nguyên. Ngành khai khoáng tạo ra lượng lớn chất thải rắn, chủ yếu là quặng đuôi thải, gây ô nhiễm và chiếm dụng đất. Việc tái chế chất thải rắn này thành VLXD mang lại lợi ích kép: bảo tồn tài nguyên khoáng sản không tái tạo và giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường. Nghiên cứu tổng quan tình hình sử dụng quặng đuôi thải trên thế giới và tại Việt Nam, chỉ ra rằng nhiều quốc gia đã và đang nghiên cứu, ứng dụng thành công loại vật liệu này trong sản xuất xi măng, bê tông và gạch. Thành phần khoáng vật và hóa học của quặng đuôi thải, tương tự như các nguyên liệu VLXD truyền thống, cho thấy tiềm năng lớn. Tuy nhiên, việc ứng dụng tại Việt Nam còn hạn chế và sơ khai do nhiều yếu tố như chi phí tiền xử lý, tính không đồng nhất về chất lượng, và thiếu các tiêu chuẩn kỹ thuật cụ thể. Bài viết cũng đánh giá các kết quả nghiên cứu thành công, ví dụ như quặng đuôi thải đồng thay thế xi măng Portland hay quặng đuôi thải cao lanh thay thế cát sông, cho thấy cải thiện đáng kể về cường độ nén và độ bền của bê tông. Để thúc đẩy ứng dụng, cần có các giải pháp đồng bộ về chính sách, tiêu chuẩn, nghiên cứu công nghệ tiên tiến và đầu tư hạ tầng. Việc tăng cường tái sử dụng quặng đuôi thải không chỉ đáp ứng nhu cầu phát triển ngành VLXD mà còn góp phần quan trọng vào sự phát triển kinh tế tuần hoàn và bền vững.