Link xem tivi trực tuyến nhanh nhất xem tivi trực tuyến nhanh nhất xem phim mới 2023 hay nhất xem phim chiếu rạp mới nhất phim chiếu rạp mới xem phim chiếu rạp xem phim lẻ hay 2022, 2023 xem phim lẻ hay xem phim hay nhất trang xem phim hay xem phim hay nhất phim mới hay xem phim mới link phim mới

intTypePromotion=1
ADSENSE

Vai trò định mức lao động đối với các doanh nghiệp

Chia sẻ: _ _ | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:4

12
lượt xem
1
download
 
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Bài viết Vai trò định mức lao động đối với các doanh nghiệp trình bày và phân tích khái niệm, tầm quan trọng của định mức lao động, các phương pháp tính toán định mức lao động của doanh nghiệp hiện nay, và đưa ra một số kiến nghị để doanh nghiệp có thể làm tốt phương pháp định mức kỹ thuật lao động, góp phần vào thành công của doanh nghiệp, cụ thể tăng năng suất người lao động, giảm chi phí sản xuất, đồng thời tăng lợi nhuận.

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Vai trò định mức lao động đối với các doanh nghiệp

  1. TẠP CHÍ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ, ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG - SỐ 7(68).2013 VAI TRÒ ĐỊNH MỨC LAO ĐỘNG ĐỐI VỚI CÁC DOANH NGHIỆP THE ROLE OF LABOUR TECHNICAL NORMS FOR ENTERPRISES Nguyễn Thị Thu Hà Trường Đại học Kinh tế, Đại học Đà Nẵng Email: nguyenthithuhaktdn@gmail.com TÓM TẮT Trong bối cảnh của nền kinh tế thị trường hiện nay, để tồn tại và phát triển các doanh nghiệp đều phải tìm hướng đi có hiệu quả nhất cho mình. Một trong những phương pháp quản lý và điều chỉnh hoạt động của doanh nghiệp đạt hiệu quả tối ưu là tổ chức lao động khoa học. Trong đó, cơ sở của tổ chức lao động khoa học là định mức kỹ thuật lao động. Mục tiêu của bài viết nhằm trình bày và phân tích khái niệm, tầm quan trọng của định mức lao động, các phương pháp tính toán định mức lao động của doanh nghiệp hiện nay, và đưa ra một số kiến nghị để doanh nghiệp có thể làm tốt phương pháp định mức kỹ thuật lao động, góp phần vào thành công của doanh nghiệp, cụ thể tăng năng suất người lao động, giảm chi phí sản xuất, đồng thời tăng lợi nhuận. Từ khóa: bước công việc; định mức lao động; lao động; mức; phương pháp ABSTRACT In the context of the current market economy, for the purpose of survival and development, enterprises must find the most efficient path for themselves. One of the best methods in managing and manipulating business operation is the scientific organization of labour, of which the basis is labour technical norms. The main aims of this paper are to present and analyze the concept and the importance of labour technical norms, methods for calculating them. Then some recommendations are put forward for enterprises to well conduct these methods in order to make contributions to the enterprises’ success, specifically to increase employees’ productivity, reduce production costs, and increase profitability as well. Key words: working step; labor norms; employee; level; method 1. Đặt vấn đề lao động đối với các doanh nghiệp Trong bối cảnh của nền kinh tế thị trường Theo nghĩa rộng, "Định mức lao động là hiện nay, các doanh nghiệp hoạt động tích cực một công tác, một công việc, là lĩnh vực hoạt trong xu thế cạnh tranh bình đẳng, hợp tác cùng động thực tiễn về xây dựng tất cả quá trình lao có lợi. Để tồn tại và phát triển các doanh nghiệp động, là quá trình dự tính, tổ chức, thực hiện đều phải tìm hướng đi có hiệu quả nhất cho những biện pháp về mặt tổ chức cũng như kỹ mình. Một trong những phương pháp quản lý và thuật để thực hiện các công việc có năng suất lao điều chỉnh hoạt động của doanh nghiệp đạt hiệu động cao trên cơ sở đó xác định mức tiêu hao để quả tối ưu là tổ chức lao động khoa học. Trong thực hiện công việc” (Đệ, 2001: 30). Nói cách đó, cơ sở của tổ chức lao động khoa học là định khác, định mức kỹ thuật lao động nghiên cứu hao mức kỹ thuật lao động. Định mức kỹ thuật lao phí lao động với định mức xác định trên cơ sở động có vai trò quan trọng trong trả công lao khoa học và các mức lao động cho các công việc động, tăng năng suất lao động và hạ giá thành trong quá trình sản xuất, đồng thời tìm ra các biện sản phẩm, là cơ sở của lập kế hoạch. Mục tiêu pháp nhằm sử dụng hợp lý lao động đảm bảo nâng của bài viết nhằm phân tích khái niệm, tầm quan cao năng suất lao động. Cũng theo Đệ (2001), trọng của định mức lao động, so sánh các phương theo nghĩa hẹp, “Định mức lao động là việc xác pháp tính định mức lao động của doanh nghiệp định các mức cho tất cả các loại công việc”. hiện nay, và đưa ra một số kiến nghị để có thể Thời gian hao phí để hoàn thành một công làm tốt phương pháp định mức kỹ thuật lao động, việc phụ thuộc vào nhiều yếu tố: người lao động, góp phần vào thành công của các doanh nghiệp. nguyên vật liệu, công cụ lao động và tổ chức lao động. Nghiên cứu đầy đủ các yếu tố trên nhằm 2. Khái niệm, tầm quan trọng của định mức 32
  2. TẠP CHÍ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ, ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG - SỐ 7(68).2013 xác định mức tiêu hao thời gian cần thiết để hoàn hoàn thành nó. Thời gian hao phí được quy định thành công việc (sản xuất sản phẩm) là nhiệm vụ tổng hợp cho toàn bộ bước công việc. của định mức kỹ thuật lao động trong doanh Nhóm phương pháp này có 3 phương pháp nghiệp. Bên cạnh đó, để xây dựng được định mức chính: phương pháp thống kê, phương pháp kinh lao động, doanh nghiệp cần phải thự hiện đầy đủ nghiệm, phương pháp dân chủ bình nghị. Cụ thể, 4 bước: Nghiên cứu điều kiện vật chất kỹ thuật phương pháp thống kê là phương pháp xây dựng nơi sản xuất, đề ra và đưa vào sản xuất những mức lao động dựa vào tài liệu thống kê về thời biện pháp tổ chức kỹ thuật, xây dựng mức và đưa gian hao phí để hoàn thành bước công việc hay mức vào sản xuất, quản lý và điều chỉnh mức. năng suất lao động ở thời kì trước. Phương pháp Về khía cạnh tầm quan trọng của định mức kinh nghiệm là phương pháp xây dựng mức lao lao động, nó là căn cứ trả công lao động bởi vì động dựa vào kinh nghiệm tích lũy được của cán tiền lương của người lao động gắn liền với kết bộ định mức, đốc công hoặc nhân viên kỹ thuật. quả sản xuất, số lượng sản phẩm của từng người. Phương pháp dân chủ bình nghị là phương pháp Ngoài ra, định mức lao động còn là biện pháp xây dựng mức lao động dựa vào mức dự kiến của hữu hiệu để tăng năng suất và hạ giá thành sản cán bộ định mức bằng thống kê hay kinh nghiệm phẩm. Cụ thể, công tác xây dựng và áp dụng định và sự thảo luận, bình nghị của công nhân mà quy mức lao động vào sản xuất là quá trình nghiên định. Trong thực tế doanh nghiệp thường kết hợp cứu tính toán, giải quyết yêu cầu kỹ thuật của nơi phương pháp thống kê và kinh nghiệm gọi chung làm việc, sắp xếp nơi làm việc và bảo đảm sức là phương pháp định mức lao động theo thống kê khỏe cho người lao động. Là điều kiện thuận lợi kinh nghiệm nhằm định mức cho một bước công để người lao động sử dụng hợp lý các thiết bị việc dựa vào số liệu thời gian và năng suất hao máy móc vật tư kỹ thuật và thời gian lao động phí của công nhân hoàn thành công việc đó, kết nhằm áp dụng các kinh nghiệm và phương pháp hợp với kinh nghiệm của cán bộ quản lý, nhân lao động tiên tiến để tăng năng suất, tăng hiệu quả viên kỹ thuật, công nhân. lao động và sản phẩm cho xã hội, đồng thời tiết Ưu điểm của nhóm phương pháp tổng hợp kiệm lao động sống và lao động vật hoá làm cho là phản ánh được tình hình sản xuất, cách tính lượng tiêu hao trong mỗi đơn vị sản phẩm giảm, đơn giản, tốn ít công sức, có thể xây dựng được nghĩa là làm giảm giá thành sản phẩm của doanh hàng loạt mức lao động trong một thời gian nghiệp. Cuối cùng, định mức lao động với sự thể ngắn. Tuy nhiên, nhóm phương pháp này cũng hiện cả về số lượng và chất lượng lao động gắn bộc lộ khá nhiều nhược điểm, đó là: không phân với điều kiện tổ chức kỹ thuật cụ thể là cơ sở cho tích bước công việc, không đánh giá đúng hao doanh nghiệp lập kế hoạch về lao động, năng phí thời gian làm việc của công nhân nên không suất, và tiền lương (Bộ môn Kinh tế phát triển, khuyến khích họ lao động, và không khai thác 2009). được khả năng tiềm tàng trong sản xuất. 3. Các phương pháp định mức kỹ thuật lao Để khắc phục những nhược điểm trên, động nhóm phương pháp phân tích ra đời, gồm 3 Chất lượng của “mức” phụ thuộc rất lớn phương pháp: phương pháp phân tích tính toán, vào phương pháp định mức lao động. Thực tế, phương pháp phân tích khảo sát, phân tích so trong công tác định mức lao động doanh nghiệp sánh điển hình. Đối với phương pháp phân tích thường áp dụng nhiều phương pháp để xây dựng tính toán (hay còn gọi là phương pháp định mức mức lao động, có thể phân thành hai nhóm chủ kỹ thuật thời gian theo tiêu chuẩn) là phương yếu: phương pháp tổng hợp và phương pháp pháp định mức kỹ thuật lao động dựa trên cơ sở phân tích (Đệ, 2001 và Nghĩa, 2006). phân tích kết cấu bước công việc, các nhân tố ảnh hưởng đến hao phí thời gian, các chứng từ Nhóm phương pháp tổng hợp bao gồm kỹ thuật và tiêu chuẩn các loại thời gian để tính các phương pháp xây dựng mức lao động không mức hao phí thời gian cho cả bước công việc. dựa trên cơ sở nghiên cứu phân tích các bộ phận Phương pháp này phù hợp với doanh nghiệp sản của bước công việc và điều kiện tổ chức kỹ thuật 33
  3. TẠP CHÍ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ, ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG - SỐ 7(68).2013 xuất hàng loạt với số lượng lớn và sản xuất động bằng cách so sánh với mức của bước công nhiều. Ưu điểm của nó là định mức xây dựng việc điển hình. Tuy nhiên, nhược điểm của nhanh chóng, chính xác nhưng đòi hỏi phải có phương pháp này là việc tính toán, xây dựng đầy đủ các tiêu chuẩn kỹ thuật, các chứng từ kỹ bước công việc điển hình khá phức tạp, không thuật, cán bộ quản lý am hiểu kỹ thuật, nghiệp thật chính xác, sai số trong các bước tính toán là vụ và điều kiện sản xuất tương đối ổn định. rất nhiều, dẫn đến sai số trong kết quả thời gian Phương pháp phân tích khảo sát (hay còn hao phí cho toàn bộ bước công việc sẽ rất lớn. gọi là phương pháp điều tra phân tích là phương 4. Một số kiến nghị cho các doanh nghiệp để pháp định mức kỹ thuật lao động dựa trên cơ sở có thể làm tốt phương pháp định mức kỹ phân tích kết cấu bước công việc, các nhân tố ảnh thuật lao động hưởng tới thời gian của công nhân ở ngay tại nơi Định mức lao động đóng vai trò quan làm việc để tính ra mức lao động cho cả bước trọng trong quản lý khoa học, đòi hỏi cán bộ công việc. Về cơ bản, hai bước đầu trong phương định mức phải có trình độ vững vàng, có kiến pháp này giống phương pháp phân tích tính toán thức, có quan hệ trực tiếp tới quyền lợi người nơi làm việc. Tuy nhiên, điểm khác biệt của lao động. Vì vậy muốn làm tốt công tác định phương pháp này đó là cần chọn lựa kỹ những mức phải làm cho mọi người thấy rõ đây là yêu công nhân nắm vững kỹ thuật, có trình độ lành cầu quan trọng trong tổ chức lao động khoa học. nghề, thái độ lao động tốt, năng suất lao động ổn định làm mẫu cho cán bộ định mức khảo sát thời Cụ thể, muốn làm tốt công tác định mức gian hao phí tại nơi làm việc bằng cách chụp ảnh thì công nhân phải phấn đấu tăng năng suất lao và bấm giờ. Căn cứ vào tài liệu khảo sát, cán bộ động vì nó có tác dụng hoàn thiện định mức một định mức sẽ tính được thời gian tác nghiệp toàn cách tốt nhất. Với cán bộ làm công tác định mức ca. Phương pháp này được áp dụng trong các thì công tác quản lý lao động là cơ sở tổ chức doanh nghiệp sản xuất hàng loạt với khối lượng lao động hợp lí, xây dựng các kế hoạch sản xuất lớn. Ưu điểm của phương pháp này chính là số kinh doanh, tác hợp và đánh giá đầy đủ khả năng liệu thu thập được chính xác, tổng kết được sản xuất của công nhân. những kinh nghiệm sản xuất tiên tiến của công Bên cạnh đó, doanh nghiệp cần ưu tiên xây nhân, đồng thời cung cấp được tài liệu để cải tiến dựng đội ngũ những người làm công tác định tổ chức lao động và xây dựng các loại tiêu chuẩn mức. Đó là những người am hiểu về kỹ thuật sản định mức kỹ thuật lao động đứng đắn. Tuy nhiên, xuất, được đào tạo về lĩnh vực lao động. Số lượng để sử dụng phương pháp này hiệu quả, đòi hỏi và trình độ nghiệp vụ của cán bộ định mức tùy cần nhiều thời gian để khảo sát, tính toán, đồng thuộc yêu cầu của công tác quản lý và cụ thể là thời cũng cần một đội ngũ cán bộ định mức am công tác định mức lao động ở doanh nghiệp. hiểu kỹ thuật nghiệp vụ, trực tiếp tham gia khảo Ngoài ra, để giúp cho việc nghiên cứu, sát tại nơi làm việc của công nhân. xây dựng định mức lao động hiệu quả, cần sự Cuối cùng, trong sản xuất hàng loạt nhỏ tham gia của cả giám đốc và cán bộ định mức, và đơn chiếc, việc sản xuất không ổn định, quy trong đó cán bộ định mức là người thực hiện, trình công nghệ không chi tiết nên không có đủ xây dựng định mức lao động, giúp cho giám đốc tài liệu để định mức kỹ thuật lao động bằng xét duyệt mức lao động mới chính xác. phương pháp phân tích tính toán. Mặt khác, sản Tuy nhiên, để làm tốt công tác định mức, xuất luôn thay đổi, sự lặp lại của công việc cần lưu ý một số điểm như sau: không nhiều khiến không đủ thời gian để định Thứ nhất, cần phải hiểu rõ, nhận thức mức kỹ thuật lao động bằng phương pháp phân được thế nào là định mức các phương pháp tiến tích khảo sát. Muốn có mức lao động để kịp thời hành, cách thức tiến hành… nó cũng đồng nghĩa đưa vào sản xuất ngay, doanh nghiệp sử dụng với việc không chỉ cán bộ định mức trang bị phương pháp so sánh điển hình. Phương pháp so những kiến thức này, mà công nhân cũng nên sánh điển hình là phương pháp định mức lao trang bị kiến thức. 34
  4. TẠP CHÍ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ, ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG - SỐ 7(68).2013 Thứ hai, phương pháp định mức kỹ thuật sát cần bấm giờ, chụp ảnh và tính toán các thời lao động tính đến những điều kiện tổ chức kỹ gian của các bước công việc một cách chính thuật nhất định của từng doanh nghiệp. Do đó, xác. doanh nghiệp cần tạo ra điều kiện sản xuất 5. Kết luận tương đối ổn định. Để làm được điều này, cần tổ chức lao động khoa học hợp lí, bao gồm các nội Tóm lại, bài viết đã trình bày và phân tích dung của tổ chức lao động làm việc, đào tạo bồi rõ khái niệm định mức kỹ thuật lao động, tầm dưỡng nâng cao tay nghề cho người lao động, quan trọng của nó, các phương pháp tính toán. phân công hiệp tác lao động. Có thể nhận thấy, bất kì doanh nghiệp nào muốn sản xuất có hiệu quả không chỉ dừng ở việc đầu Thứ ba, mỗi phương pháp có những ưu, tư cho công nghệ máy móc thiết bị, nguồn nhân nhược điểm, trình tự tiến hành khác nhau. Vì lực, và tài lực mà còn phải tổ chức lao động vậy, phải chú ý sự phù hợp của từng phương khoa học hợp lí, trong đó công tác định mức là pháp với từng loại hình sản xuất kinh doanh cực kì quan trọng. Làm tốt công tác định mức tương ứng. lao động cũng coi như doanh nghiệp đã làm tốt Thứ tư, riêng với phương pháp phân tích công tác đánh giá lao động hiệu quả, công tác tính toán phải cung cấp đầy đủ các tài liệu để tạo động lực trong lao động, công tác tối đa hoá xây dựng được mức hao phí thời gian, mức sản lợi nhuận do bố trí lao động hợp lí, hạ giá thành, lượng chính xác. Phương pháp phân tích khảo giảm chi phí tiền lương và chi phí sản xuất. TÀI LIỆU THAM KHẢO [1] Bộ môn Kinh tế phát triển (2009), Chuyên đề Bảo hộ lao động, Khoa Kinh tế, Trường Đại học Kinh tế, Đại học Đà Nẵng. [2] Đỗ Minh Nghĩa (2006), Bài giảng tập huấn cán bộ Bảo hộ lao động, Trưởng ban Bảo hộ lao động, Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam. [3] Phan Đình Đệ (2001), Khoa học kỹ thuật bảo hộ lao động, Nhà xuất bản Khoa học Kỹ thuật, Hà Nội. (BBT nhận bài: 11/06/2013, phản biện xong: 28/06/2013) 35
ADSENSE

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

 

Đồng bộ tài khoản
2=>2