HỢP CHẤT DỊ VÒNG (1)
1. Khái niệm -phân loại
2. Cấu trúc
1. KHÁI NIỆM - PHÂN LOẠI
-Các hợp chất dị vòng là các hợp chất hữu cơ có cấu
trúc mạch vòng khép kín, trong cấu trúc vòng ngoài
nguyên tử Ccòn có các nguyên tử khác của nguyên tố
khác (gọi là dị tố).
- Các hợp chất dị vòng quan trọng nhất thường chứa các dị
tố là N, O và S.
- Tuy nhiên, người ta cũng gặp các dị vòng chứa các
nguyên tố khác như selen, telu, phospho, silic, v.v…
❖Khái niệm
Penicillin
N
S
CH2CONH
H H
O
CH3
CH3
COOK
Hợp chất dị vòng rất phổ
biến trong thiên nhiên
nhưng cũng có một số
lớn các hợp chất dị vòng
được tổng hợp.
3
Một số hợp chất thiên nhiên chứa dị vòng
Furan
O2
34
5
1
4
5
Pyrrol
N
H
2
3
1
Pyridin
N
62
3
4
5
1
Imidazol
N
N
H
2
3
4
5
1
Quinolin
N2
3
4
5
1
8
7
6
Thiophen
S2
34
5
1
1,2,4-Triazin 1,3,5-Triazin
N N
N2
3
4
5
1
6
N
N
N2
3
4
5
1
6
❖Phân loại
Hợp chất dị vòng được phân loại thành các loại khác nhau:
-Hợp chất dị vòng 5 cạnh;
-Hợp chất dị vòng 6 cạnh;
-Hợp chất dị vòng ngưng tụ.
Các dị vòng 5 cạnh một dị tố
Furan : C4H4O
Furan là chất
lỏng không màu,
mùi giống
cloroform, rất dễ
bay hơi và dễ
cháy, có nhiệt
độ sôi ts=
31,4oC. Furan là
một chất độc
gây ung thư.
Pyrrol: C4H5N
Pyrrol là chất lỏng
không màu, có nhiệt
độ sôi ts=131oC, tan
tốt trong ancol, ete...
Là tiền chất hóa
dược:thuốc Tolmetin
hoặc các dẫn xuất
như vitamin B12,sắc
tố, porphyrin của
heme,...
Thiophen: C4H4S
Thiophen là
chất lỏng không
màu, có nhiệt độ
sôi ts=84oC.
O2
34
5
1
'
'
N2
34
5
1
'
'
H
S2
34
5
1
'
'