HỢP CHẤT TẠP CHỨC
(1)
HYDROXY AXIT
1. KHÁI NIỆM
Hydroxy axit là những dẫn xuất hữu cơ có chứa
đồng thời hai loại nhóm chức trong phân tử: nhóm
cacboxyl -COOH (nhóm chức axit) và nhóm
hydroxyl -OH(nhóm chức ancol)
Hợp chất tạp chức là các hợp chất mà trong
phân tử có nhiều loại nhóm chức khác nhau.
Có đồng thời các tính chất của cả hai loại
nhóm chức.
Có những tính chất riêng, đặc trưng cho sự tồn tại
đồng thời của hai loại nhóm chức trong phân tử.
Đặc biệt ở hydroxy axit cũng như ở các dẫn xuất hữu cơ chứa
các nhóm chức hỗn tạp khác, do sự có mặt của nguyên tử
cacbon bất đối nên chúng có các dạng đồng phân quang học
Hydroxy axit là những dẫn xuất hữu cơ có chứa đồng thời hai loại nhóm chức trong
phân tử:nhóm cacboxyl -COOH và nhóm hydroxyl -OH
❖Phân loại
VD: Axit malic (axit hydroxy sucxinic)
• Hydroxy axit là những hợp chất khá phổ biến trong tự nhiên,
trong thế giới thực, động vật.
- Axit monohydroxy monocacboxylic:
1nhóm - OH, 1 nhóm COOH VD: Axit glycolic
HO -CH2-COOH
-Axit polyhydroxy monocacboxylic:
Nhiều nhóm -OH, 1 nhóm COOH
VD: Axit gluconic CH2OH−(CHOH)4−COOH
-Axit hydroxy polycacboxylic:
1 nhóm -OH, nhiều nhóm COOH HOOC−CH−CH2−COOH
OH
❖Thuỷ phân halogeno-axit bằng bạc oxit ẩm, natri
hydroxit hay natri cacbonat:
Phản ứng có hiệu suất khá cao
2. PHƯƠNG PHÁP ĐIỀU CHẾ
❖Oxi hoá glycol, chứa ít nhất một nhóm ancol bậc nhất :
Phản ứng có hiệu suất thấp
❖Khử hoá andehit axit, xeton axit hoặc dicacboxylic axit
trong những điều kiện thích hợp:
Trong thực tế, chỉ sự khử hóa diaxit là quan trọng
2. PHƯƠNG PHÁP ĐIỀU CHẾ
❖Oxi hoá hydroxy andehit:
❖Thuỷ phân xyanhydrin: