
23/09/2011
1
1
Kế toán ngoại tệ và
chênh lệch tỷ giá
GV: Nguyễn Kim Nhất
2
Nội dung
Một số khái niệm cơ bản
Nguyên tắc
Tài khoản sử dụng
Phương pháp hạch toán
3
Một số khái niệm cơ bản
Đơn vị tiền tệ kế toán: Là đơn vị tiền tệ được
sử dụng chính thức trong việc ghi sổ kế toán và
lập báo cáo tài chính.
Ngoại tệ:Là đơn vị tiền tệ khác với đơn vị tiền
tệ kế toán của một doanh nghiệp.
Tỷ giá hối đoái:Là tỷ giá trao đổi giữa hai đơn
vị tiền tệ.
Chênh lệch tỷ giá hối đoái:Là chênh lệch phát
sinh từ việc trao đổi thực tế hoặc quy đổi của
cùng một số lượng ngoại tệ sang đơn vị tiền tệ
kế toán theo các tỷ giá hối đoái khác nhau.

23/09/2011
2
4
Một số khái niệm cơ bản
Tỷ giá hối đoái cuối kỳ:Là tỷ giá hối đoái sử
dụng tại ngày lập Bảng Cân đối kế toán.
Các khoản mục tiền tệ:Là tiền và các khoản
tương đương tiền hiện có, các khoản phải thu,
hoặc nợ phải trả bằng một lượng tiền cố định
hoặc có thể xác định được.
Các khoản mục phi tiền tệ:Là các khoản mục
không phải là các khoản mục tiền tệ.
5
Một giao dịch bằng ngoại tệ
Là giao dịch được xác định bằng ngoại tệ hoặc yêu cầu
thanh toán bằng ngoại tệ, bao gồm các giao dịch phát
sinh khi một doanh nghiệp:
Mua hoặc bán sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ mà giá
cả được xác định bằng ngoại tệ;
Vay hoặc cho vay các khoản tiền mà số phải trả hoặc
phải thu được xác định bằng ngoại tệ;
Trở thành một đối tác (một bên) của một hợp đồng
ngoại hối chưa được thực hiện;
Mua hoặc thanh lý các tài sản; phát sinh hoặc thanh
toán các khoản nợ xác định bằng ngoại tệ;
Dùng một loại tiền tệ này để mua, bán hoặc đổi lấy
một loại tiền tệ khác.
6
Nguyên tắc 1
Tieàn Vieät Nam: Vieäc ghi soåkeátoaùn vaølaäp baùo caùo
taøi chính theo moät ñôn vòtieàn teäthoáng nhaát laøñoàng
Vieät Nam hoaëc ñôn vò tieàn teäthoáng nhaát chính thöùc
söûduïng trong keátoaùn (neáu ñöôïc chaáp thuaän) vì vaäy
phaûi qui ñoåi ngoaïi teära ñoàng Vieät Nam hoaëc ñôn vò
tieàn teäthoáng nhaát söûduïng trong keátoaùn

23/09/2011
3
7
Nguyên tắc 2
Caùc khoaûn muïc tieàn teänhö tieàn maët, tieàn göûi ngaân haøng, tieàn
ñang chuyeån, caùc khoaûn phaûi thu, caùc khoaûn phaûi traû, nôïvay
coùgoác ngoaïi teäkhi nhaäp (ghi taêng taøi khoaûn töông öùng) thì
ghi theo tyûgiaùgiao dòch thöïc teáthôøi ñieåm nghieäp vuïkinh teá
phaùt sinh hoaëc theo tyûgiaùbình quaân lieân ngaân haøng taïi thôøi
ñieåm nghieäp vuïkinh teáphaùt sinh, Khi xuaát ra (ghi giaûm taøi
saûn töông öùng) aùp duïng moät trong caùc phöông phaùp xuaát nhö
sau:
Tyû giaù nhaäp tröôùc xuaát tröôùc
Tyû giaù nhaäp sau xuaát tröôùc
Tyû giaù bình quaân
Tyû giaù thöïc teá ñích danh
8
Ví dụ
Ñôn vòtoàn tieàn göûi ngaân haøng laø1.000 USD, tyûgiaùgiao dòch
(TGGD) 15.000ñ/USD, tyûgiaùxuaát ngoaïi teätheo phöông
phaùp nhaäp tröôùc xuaát tröôùc.
Ngaøy 1:
Mua 1.000 USD chuyeån khoaûn, TGGD
laø15.550ñ/USD thì ke á toaùn chuyeån sang tieàn
ñoàng Vieät Nam laø1.000USD x 15.550ñ/USD =
15.550.000ñ
Ngaøy 3:
Baùn 1.500 USD chuyeån khoaûn, TGGD laø
15.400ñ/USD, thì keátoaùn haïch toaùn tieàn ñoàng laø:
1.000USD x 15.000ñ/USD + 500USD x
15.550ñ/USD = 22.775.000ñ.
9
Nguyên tắc 3
Caùc khoaûn muïc phi tieàn teänhö haøng toàn kho,
taøi saûn coáñònh, doanh thu, chi phí coùgoác
ngoaïi teäphaûi qui ñoåi sang ñoàng Vieät Nam
theo tyûgiaùgiao dòch thöïc teátaïi ngaøy giao
dòch

23/09/2011
4
10
Ví dụ 2
Doanh nghieäp nhaäp khaåu haøng hoùa coùgiaùnhaäp
khaåu laø1.000 USD, TGGD laø15.550ñ/USD thì keá
toaùn chuyeån sang ñoàng Vieät Nam ñeåghi nhaän giaùtrò
cuûa haøng hoùa laø 1.000USD x 15.550ñ/USD =
15.550.000ñ
11
Cuoái naêm taøi chính keátoaùn phaûi thöïc
hieän ñaùnh giaùlaïi caùc khoaûn muïc tieàn teä
coùgoác ngoaïi teänhö tieàn maët, tieàn göûi
ngaân haøng, tieàn ñang chuyeån, phaûi thu,
phaûi traûtheo tyûgiaùgiao dòch bình quaân
lieân ngaân haøng do Ngaân haøng Nhaønöôùc
Vieät Nam coâng boátaïi ngaøy laäp baùo caùo
taøi chính.
12
Ví dụ
Ngaøy 31/12, soádö taøi khoaûn 112-TGNH ngoaïi teä
cuûa doanh nghieäp laø 15.500.000ñ, chi tieát
1.000USD, soá dö taøi khoaûn 331-PTNB laø
15.400.000, chi tieát 1.000USD, giaûsöûtyûgiaùbình
quaân lieân ngaân haøng do ngaân haøng coâng boángaøy
31/12 laø15.600ñ/USD.
Keátoaùn ñaùnh giaùlaïi TK 112 taêng leân: 1.000USD
x (15.600 – 15.500) = 100.000
Keátoaùn ñaùnh giaùlaïi TK 331 taêng leân: 1.000USD
x (15.600 – 15.400) = 200.000

23/09/2011
5
13
Xử lý chênh lệch tỷ giá
DN trong giai ñoaïn ñaàu tö xaây döïng ñeåhình thaønh
TSCÑ cuûa doanh nghieäp môùi thaønh laäp, cheânh leäch
tyûgiaùhoái ñoaùi phaùt sinh khi thanh toaùn caùc khoaûn
muïc coùgoác ngoaïi teävaøcheânh leäch tyûgiaùhoái ñoaùi
phaùt sinh khi ñaùnh giaùlaïi caùc khoaûn muïc tieàn teäcoù
goác ngoaïi teäcuoái naêm taøi chính ñöôïc phaûn aùnh luõy
keátreân Baûng caân ñoái keátoaùn (Söûduïng TK 413 ñeå
theo doõi cheânh leäch tyûgiaù). Khi TSCÑ ñoùñaõhình
thaønh sau quaùtrình ñaàu tö vaøñaõñöa vaøo söûduïng thì
cheânh leäch tyûgiaùtrong quaùtrình ñaàu tö seõñöôïc
phaån boåvaøo chi phí taøi chính hay doanh thu hoaït
ñoäng taøi chính trong thôøi gian toái ña laø5 naêm.
14
Nguyên tắc 4
Trong hoaït ñoäng saûn xuaát kinh doanh cuûa doanh
nghieäp, cheânh leäch tyûgiaùhoái ñoaùi phaùt sinh khi
thanh toaùn caùc khoaûn muïc coùgoác ngoaïi teävaøcheânh
leäch tyûgiaùhoái ñoaùi phaùt sinh khi ñaùnh giaùlaïi caùc
khoaûn muïc tieàn teäcoùgoác ngoaïi teäcuoái naêm taøi
chính ñöôïc phaûn aùnh ngay Chi phí taøi chính (cheânh
leäch giaûm), Doanh thu hoaït ñoäng taøi chính (cheânh
leäch taêng) trong töøng kyøkinh doanh töông öùng.
15
Tài khoản sử dụng
Tài khoản 413 – Chênh lệch tỷ giá
TK 4131 – Chênh lệch TGHĐ đánh giá
lại cuối năm tài chính
TK 4132 – Chênh lệch TGHĐ trong giai
đoạn đầu tư XDCB
TK 635 – Chi phí tài chính
TK 515 – Doanh thu hoạt động tài chính

