Bài giảng Kế toán xây dựng Chương 8: Trần Thị Phương Thanh (Chuẩn nhất)

4/13/2015

Trần Thị Phương Thanh

NỘI DUNG

• NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG • KT BÁN CỔ PHIẾU HUY ĐỘNG VỐN • KT CÁC NGHIỆP VỤ LIÊN QUAN ĐẾN CỔ PHIẾU QUỸ • LÃI CƠ BẢN TRÊN CỔ PHIẾU

Công ty cổ phần là một pháp nhân tồn tại độc lập với số vốn điều lệ được chia thành nhiều phần bằng nhau gọi là cổ phần. Người nắm giữ cổ phần trong công ty được gọi là cổ đông - Căn cứ vào chủ thể sở hữu vốn CP

+ Công ty CP đại chúng + Công ty CP tư nhân - Căn cứ bản chất của hoạt động giao dịch

CP: + Công ty CP niêm yết trên thị trường CK + Công ty CP không niêm yết trên TTCK

1 4/13/2015

Công ty cổ phần có thể phát hành 2 loại CP: - Cổ phiếu thường (CP phổ thông) - Cổ phiếu ưu đãi

Cổ phiếu phổ thông Là loại cổ phiếu có mức cổ tức được phân phối tùy theo lợi nhuận của công ty. Những người sở hữu cổ phiếu phổ thông được gọi là cổ đông phổ thông

Cổ phiếu ưu đãi Những người chủ sở hữu cổ phần ưu đãi được hưởng 1 số ưu đãi căn cứ theo Điều lệ công ty. -CP ưu đãi biểu quyết -CP ưu đãi cổ tức -CP ưu đãi hoàn lại -CP ưu đãi khác

2 4/13/2015

Cổ phiếu ưu đãi

Lưu ý: Về khía cạnh KT: phải theo dõi chi

tiết 2 loại CP ưu đãi:

+ CP ưu đãi mà người phát hành không có nghĩa vụ phải mua lại: được phân loại là VCSH + CP ưu đãi bắt buộc người phát hành phải mua lại: phân loại là nợ phải trả

Cổ tức - Là khoản lợi nhuận ròng được trả cho mỗi cổ phần bằng tiền mặt hoặc bằng TS khác từ lợi nhuận còn lại của công ty sau khi đã thực hiện nghĩa vụ về tài chính.

Vốn của công ty CP -Vốn đầu tư của CSH: là vốn điều lệ của công ty. -Thặng dư vốn cổ phần: tổng số tiền hoặc tương đương tiền (TH góp bằng TS khác) thu được lớn hơn MG của CP khi phát hành lần đầu, hoặc phát hành bổ sung; c/lệch tăng giảm giữa số tiền thu được so với giá mua lại CP khi tái phát hành CP quỹ.

3 4/13/2015

Chi phí phát hành cổ phiếu - CP in ấn các chứng chỉ, CP đăng ký phát hành, CP môi giới, CP cho các chuyên gia…  Được ghi giảm thặng dư vốn cổ phần.

• Quyền phát hành cổ phiếu là số cổ phiếu tối đa công ty có thể phát hành mà không cần thay đổi vốn điều lệ. • Cổ phiếu đang lưu hành là những cổ phiếu đã được phát hành và đang được nắm giữ bởi các cổ đông. Việc chia cổ tức được căn cứ vào số lượng cổ phiếu này.

• Cổ phiếu đã phát hành: - Là số cổ phiếu công ty đã bán hoặc

chuyển cho cổ đông.

- Trong quá trình lưu hành cổ phiếu trên thị trường chứng khoán, công ty có thể mua lại cổ phiếu do chính đơn vị mình phát hành để làm cổ phiếu quỹ hoặc để huỷ bỏ.

4 4/13/2015

= + Số lượng cổ phiếu đã phát hành Số lượng cổ phiếu chưa phát hành Số lượng cổ phiếu được phép phát hành

= + + Số lượng cổ phiếu đã phát hành Số lượng cổ phiếu đang lưu hành Số lượng cổ phiếu quỹ Số lượng cổ phiếu đã hủy bỏ

TK SỬ DỤNG - TK 411 – Vốn đầu tư của CSH, bao gồm: + TK 4111 – Vốn góp của CSH: phản ánh theo mệnh giá; bao gồm 2 TK cấp 3: . TK 41111 – CP phổ thông có quyền biểu quyết

111,112

. TK 41112 – CP ưu đãi + TK 4112 – Thặng dư vốn CP: c/l giá phát hành (mua lại) với mệnh giá + TK 4113 – Quyền chọn chuyển đổi trái phiếu + TK 4118 – Vốn khác

411(4111)

111,112

(3)Mua để hủy bỏ ngay

(1)Phát hành cổ phiếu MG= GPH

GM> MG

(2)Phát hành cổ phiếu

(4) Mua để hủy bỏ ngay

GM< MG

411(4112)

Thặng dư vốn cổ phần

GM - MG

GPH - MG

MG - GM

5 4/13/2015

421 411(4111) Chia cổ tức bằng phát hành CP MG GPH

411(4112) GPH-MG

VÍ DỤ 1 Công ty CP Hoàn Cầu thành lập vào tháng 01/20x0 đăng ký phát hành cổ phần với nội dung: -Tổng số CP phát hành: 2.000.000 + Slượng CP ưu đãi: 200.000 + Slượng CP phổ thông: 1.800.000

-Mệnh giá: 10.000đ Công ty đã bán hết số CP trên (CP ưu đãi: bán theo MG, CP phổ thông: 11.200đ/CP) thu hết bằng tiền mặt VND. Chi phí cho việc phát hành CP chi bằng tiền mặt là 50.000.000đ

• Là cổ phiếu đã được phát hành ra công chúng và được chính các tổ chức phát hành mua lại trên thị trường hoặc cũng có thể là những cổ phiếu do cổ đông tặng lại cho công ty.

• Cổ phiếu quỹ được sử dụng như một công cụ tài chính linh hoạt để các công ty cổ phần điều chỉnh cấu trúc vốn.

• Cổ phiếu quỹ không được chia cổ tức

và không có quyền biểu quyết.

6 4/13/2015

Cổ phiếu quỹ được giao dịch do những nguyên nhân sau: 1. Dùng để chi trả cổ tức cho cổ đông 2. Nhằm khắc phục tình trạng giá cổ phiếu

của công ty bị sụt giảm nghiêm trọng trên thị trường chứng khoán.

3. Công ty muốn có một số lượng cổ phiếu dự trữ dùng để phát hành trong những trường hợp phát sinh nhu cầu vốn cấp bách, hoặc có thể thông qua giao dịch cổ phiếu quỹ để làm nóng lại thị trường chứng khoán đối với cổ phiếu quỹ của công ty

TK SỬ DỤNG

TK 419 – Cổ phiếu quỹ  TK điều chỉnh giảm nguồn vốn

TRỊ GIÁ VỐN CỦA CP QUỸ Trị giá vốn của CP quỹ khi xuất sử dụng được tính theo PP bình quân gia quyền

= + Giá mua lại Giá thực tế mua lại Các chi phí liên quan trực tiếp đến việc mua lại cổ phiếu

7 4/13/2015

419

411(4111)

111,112

(2) Hủy bỏ cổ phiếu quỹ

4112

(1) Mua cổ phiếu quỹ

111,112

(3) Tái phát hành

cổ phiếu quỹ

421

(4) Chia cổ tức bằng

cổ phiếu quỹ

VD 2 Sử dụng dữ liệu ở VD 1.

- - Giả sử sau đó 1 thời gian HĐQT của công ty quyết định mua làm CP quỹ trong đợt 1 là 100.000 CP phổ thông theo giá thị trường là 11.000đ/CP, thanh toán bằng TGNH. CP mua lại được chi bằng tiền mặt là 500.000đ.

- Đợt 2: mua lại 50.000 CP phổ thông để làm cổ phiếu quỹ theo giá thị trường là 11.400đ/CP, đã thanh toán bằng TGNH. CP mua lại chi bằng tiền mặt là 200.000đ

VD 3 Sử dụng dữ liệu ở VD 2. - - HĐQT quyết định tái phát hành 100.000

CP quỹ theo giá thị trường là 11.500đ/CP, thu hết bằng tiền mặt. - Quyết định hủy bỏ 50.000 cổ phiếu quỹ vì

đã mua nhưng không tái phát hành được.