Bài giảng Kinh tế vi mô: Chương 3 - ThS. Nguyễn Thị Thùy Giang

Nghiên cứu hành vi người tiêu dùng là một trụ cột cơ bản trong kinh tế học vi mô, cung cấp cái nhìn sâu sắc về cách các cá nhân đưa ra lựa chọn để tối đa hóa sự hài lòng của họ trong giới hạn các nguồn lực khan hiếm. Việc nắm vững các khái niệm như lợi ích cận biên và tổng lợi ích là thiết yếu để hiểu cách thị trường hoạt động và cách các chính sách kinh tế tác động đến quyết định cá nhân. Tài liệu này giới thiệu những nguyên tắc cốt lõi về sự lựa chọn của người tiêu dùng, khám phá quy luật lợi ích cận biên giảm dần, và đặt nền móng cho việc phân tích sâu hơn về đường bàng quan và giới hạn ngân sách nhằm đạt được lựa chọn tiêu dùng tối ưu.

Sinh viên ngành kinh tế, quản trị kinh doanh, hoặc bất kỳ ai quan tâm đến nguyên lý kinh tế học vi mô và hành vi người tiêu dùng.

Tài liệu này cung cấp một cái nhìn toàn diện về lý thuyết hành vi người tiêu dùng, bắt đầu với khái niệm lợi ích cơ bản—sự thỏa mãn mà cá nhân đạt được từ việc tiêu dùng hàng hóa và dịch vụ. Nội dung phân biệt rõ ràng giữa tổng lợi ích (mức độ hài lòng tổng thể) và lợi ích cận biên (sự hài lòng tăng thêm từ mỗi đơn vị tiêu dùng bổ sung). Một trọng tâm quan trọng là quy luật lợi ích cận biên giảm dần, giải thích rằng sự hài lòng tăng thêm từ mỗi đơn vị hàng hóa giảm dần khi lượng tiêu dùng tăng lên, một nguyên lý cốt lõi liên kết trực tiếp với đường cầu dốc xuống của thị trường. Bên cạnh đó, tài liệu làm rõ khái niệm thặng dư tiêu dùng, đại diện cho lợi ích ròng mà người tiêu dùng nhận được vượt quá chi phí họ bỏ ra. Để phân tích sâu hơn, các đường bàng quan (đường đẳng ích) được giới thiệu như một công cụ đồ thị mô tả các tập hợp hàng hóa mang lại mức độ thỏa mãn như nhau, cùng với các tính chất quan trọng của chúng như độ dốc âm, tính lồi và không cắt nhau. Cuối cùng, tài liệu đề cập đến giới hạn ngân sách và cách các cá nhân sử dụng các công cụ này để đưa ra lựa chọn tiêu dùng tối ưu. Những khuôn khổ lý thuyết này không chỉ giúp phân tích cấu trúc thị trường mà còn có ý nghĩa ứng dụng sâu rộng trong việc hoạch định chính sách thuế và chính sách trợ cấp, qua đó ảnh hưởng trực tiếp đến phúc lợi của người tiêu dùng và cân bằng thị trường.