Bài giảng Kinh tế học vi mô: Chương 2 - TS. Trần Thị Hòa

Trong lĩnh vực kinh tế học, việc nắm vững lý thuyết cung cầu là nền tảng cốt yếu để hiểu rõ cách thức vận hành của các thị trường. Chương này tập trung vào lý thuyết về cầu, một khái niệm trung tâm giải thích hành vi của người tiêu dùng. Nó không chỉ định nghĩa cầu và lượng cầu, mà còn đi sâu phân tích các nhân tố đa dạng ảnh hưởng đến quyết định mua sắm. Từ đó, người học có thể hình dung được bức tranh toàn cảnh về cách các lực lượng kinh tế tác động lẫn nhau, tạo tiền đề cho việc phân tích sâu hơn về cung và sự cân bằng thị trường.

Sinh viên ngành kinh tế, quản trị kinh doanh, tài chính; nhà nghiên cứu, chuyên gia phân tích thị trường; hoặc bất kỳ ai quan tâm đến các nguyên lý cơ bản về cách thức vận hành của thị trường và hành vi tiêu dùng.

Chương 2, "Lý thuyết cung cầu", đi sâu vào các nguyên lý cơ bản của cầu, một trụ cột của kinh tế học vi mô. Phần mở đầu trình bày các khái niệm nền tảng như "cầu" – số lượng hàng hóa hay dịch vụ mà người tiêu dùng muốn và có khả năng mua ở các mức giá khác nhau, và "lượng cầu" – số lượng cụ thể tại một mức giá nhất định. Điểm cốt lõi của phân tích này là Luật cầu, khẳng định mối quan hệ nghịch biến giữa giá cả và lượng cầu đối với hàng hóa thông thường, được minh họa rõ ràng bằng đường cầu. Bài viết sau đó mở rộng phân tích về các nhân tố ảnh hưởng tới cầu, vượt ra ngoài yếu tố giá. Các yếu tố quan trọng bao gồm thu nhập của người tiêu dùng, thị hiếu, giá của các hàng hóa liên quan (thay thế hoặc bổ sung), số lượng người tiêu dùng trên thị trường, các kỳ vọng về tương lai, và cơ chế chính sách của nhà nước. Sự thay đổi của các yếu tố này dẫn đến sự dịch chuyển của đường cầu, thể hiện sự thay đổi trong mức độ cầu tổng thể. Ngoài ra, chương này còn giới thiệu hàm cầu như một công cụ toán học để biểu diễn mối quan hệ phức tạp giữa lượng cầu và các biến số ảnh hưởng. Cuối cùng, phân biệt giữa cầu cá nhân và cầu thị trường, cho thấy cách tổng hợp hành vi của từng người tiêu dùng tạo nên bức tranh toàn cảnh của thị trường. Việc hiểu rõ những nguyên tắc này cung cấp nền tảng vững chắc cho việc phân tích thị trường, dự báo xu hướng tiêu dùng và đưa ra các quyết định kinh doanh hoặc chính sách hiệu quả.