Bài giảng Kinh tế vĩ mô: Chương 4 - Trường ĐH Tài nguyên và Môi trường TP. HCM

Trong nền kinh tế hiện đại, tiền tệ đóng vai trò trung tâm, là xương sống cho mọi hoạt động giao dịch và phát triển kinh tế. Việc nắm vững các khái niệm cơ bản về tiền là điều kiện tiên quyết để hiểu rõ cách thức vận hành của hệ thống tài chính và các chính sách tiền tệ. Tài liệu này nhằm mục đích cung cấp một cái nhìn tổng quan về bản chất, các loại hình và chức năng thiết yếu của tiền. Đồng thời, nó sẽ đi sâu vào cơ chế cung tiền và quá trình tạo tiền trong hệ thống ngân hàng, qua đó nhấn mạnh tầm quan trọng của tiền tệ trong việc duy trì ổn định và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.

Sinh viên các ngành kinh tế, tài chính, ngân hàng; các nhà nghiên cứu và chuyên gia tài chính mong muốn tìm hiểu sâu về khái niệm và cơ chế hoạt động của tiền tệ.

Tài liệu này cung cấp một cái nhìn toàn diện về tiền tệ, bắt đầu bằng việc định nghĩa tiền là một phương tiện thanh toán được chấp nhận chung. Nó tiến hành phân loại tiền thành ba hình thức chính: hóa tệ (tiền hàng hóa), tín tệ (tiền dấu hiệu dựa trên sự tín nhiệm) và bút tệ (tiền gửi ngân hàng được tạo ra thông qua bút toán), minh họa sự đa dạng và tiến hóa của các hình thái tiền. Tiếp theo, bài viết chi tiết các chức năng tiền tệ cốt lõi như thước đo giá trị, phương tiện trao đổi, phương tiện cất trữ và phương tiện thanh toán về sau, nhấn mạnh tầm quan trọng của chúng trong việc tạo điều kiện cho các giao dịch kinh tế. Đặc biệt, tài liệu đào sâu vào khái niệm cung tiền, giải thích các thành phần của tiền giao dịch (M1) và tiền rộng, cùng với cơ số tiền (H) và vai trò của Ngân hàng Trung ương. Một phần trọng tâm là phân tích cơ chế tạo tiền của các ngân hàng thương mại. Thông qua việc làm rõ các yếu tố như tiền cho vay, dự trữ bắt buộc và dự trữ tùy ý, tài liệu trình bày công thức tính số nhân tiền và minh họa bằng ví dụ cụ thể về cách một khoản tiền gửi ban đầu có thể nhân lên trong lưu thông. Sự hiểu biết về quá trình này là rất quan trọng để đánh giá hiệu quả của chính sách tiền tệ và ảnh hưởng của nó đến tổng cung tiền trong nền kinh tế, cung cấp cơ sở vững chắc cho việc phân tích các biến động kinh tế vĩ mô.