Bài giảng Logistics và vận tải quốc tế: Chương 3 - TS. Trần Nguyễn Hợp Châu

Vận tải đường biển đóng vai trò thiết yếu trong thương mại quốc tế, là xương sống của chuỗi cung ứng toàn cầu. Tài liệu này cung cấp cái nhìn tổng quan về các nguyên tắc cơ bản, khuôn khổ pháp lý và khía cạnh vận hành của hoạt động vận tải biển. Nó tập trung vào nguyên tắc tự do biển cả, nhấn mạnh sự bình đẳng và không phân biệt đối xử giữa các quốc gia trong việc sử dụng và khai thác tài nguyên biển. Việc nắm vững bản chất đa diện của vận tải đường biển, từ nền tảng pháp lý đến thông số kỹ thuật của tàu, là vô cùng quan trọng để thúc đẩy thương mại toàn cầu và đảm bảo tuân thủ các quy định hàng hải quốc tế. Phần mở đầu này đặt nền tảng cho việc khám phá sâu hơn về cách vận tải biển tạo điều kiện thuận lợi cho hội nhập kinh tế toàn cầu và các đặc điểm nội tại của nó.

Sinh viên, giảng viên ngành kinh tế đối ngoại, quản trị kinh doanh quốc tế, luật hàng hải, và các chuyên gia trong lĩnh vực logistics và vận tải biển.

Tài liệu này cung cấp một cái nhìn tổng thể về vận tải đường biển trong thương mại quốc tế, bắt đầu từ các nguyên tắc nền tảng như tự do biển cả, đề cao quyền bình đẳng và không phân biệt đối xử của mọi quốc gia trong việc tiếp cận và khai thác biển. Nó đi sâu vào các khuôn khổ pháp lý điều chỉnh hoạt động hàng hải, bao gồm các công ước quốc tế quan trọng như Brussel 1924, Hamburg 1978, và Quy tắc Rotterdam 2009, cùng với các bộ luật hàng hải quốc gia như Bộ Luật Hàng Hải Việt Nam 2015. Văn bản cũng phân tích chi tiết ưu điểm và nhược điểm của vận tải đường biển. Mặc dù có năng lực vận tải lớn, phù hợp cho khối lượng hàng hóa khổng lồ và cự ly dài với chi phí thấp, ngành này vẫn đối mặt với những thách thức như phụ thuộc vào điều kiện tự nhiên, tốc độ chậm và rủi ro cướp biển. Hơn nữa, tài liệu nhấn mạnh tác động không thể thiếu của vận tải đường biển đối với thương mại quốc tế, thúc đẩy sự phát triển, thay đổi cơ cấu hàng hóa và thị trường, cũng như ảnh hưởng đến cán cân thanh toán quốc tế. Nó còn phác thảo hệ thống cơ sở vật chất của ngành vận tải biển, bao gồm các loại tàu buôn, cảng biển, tuyến đường biển và các dịch vụ hỗ trợ. Một phần đáng kể được dành để mô tả các đặc trưng của tàu buôn, giải thích các khái niệm như tên tàu, quốc tịch tàu, chủ tàu, và các thông số kỹ thuật quan trọng như chiều dài, chiều rộng, mớn nước, và dung tích, kèm theo minh họa chi tiết về các vạch dấu mớn nước. Phân tích toàn diện này nhằm trang bị cho độc giả hiểu biết sâu sắc về sự phức tạp trong hoạt động và tầm quan trọng chiến lược của logistics hàng hải toàn cầu.