Bài giảng Quản trị chất lượng: Chương 2 - TS. Trần Dục Thức

Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu hóa và cạnh tranh ngày càng gay gắt, quản lý chất lượng đã trở thành yếu tố then chốt quyết định sự thành công và bền vững của mọi tổ chức. Việc đảm bảo chất lượng sản phẩm và dịch vụ không chỉ đáp ứng sự hài lòng của khách hàng mà còn tối ưu hóa hiệu quả hoạt động và củng cố vị thế trên thị trường. Tài liệu này cung cấp một cái nhìn tổng quan về lịch sử phát triển của quản lý chất lượng, từ những quan niệm sơ khai đến các triết lý hiện đại, đồng thời rút ra những bài học kinh nghiệm quý giá. Nó sẽ đi sâu vào các giai đoạn hình thành và trưởng thành của lĩnh vực này, làm nền tảng cho việc hiểu rõ các phương pháp và hệ thống quản lý chất lượng ngày nay.

Sinh viên, học viên, nhà nghiên cứu và các chuyên gia trong lĩnh vực quản lý, quản trị kinh doanh, kỹ thuật công nghiệp và đảm bảo chất lượng.

Tài liệu này cung cấp một bản phân tích chuyên sâu về quản lý chất lượng, bắt đầu bằng việc phác thảo lịch sử phát triển của lĩnh vực này. Từ những quy tắc cổ đại như Bộ luật Hammurabi nhấn mạnh trách nhiệm chất lượng, đến thời kỳ trung cổ với sự phát triển của thủ công nghiệp, và sau đó là những bước nhảy vọt trong thời đại công nghiệp hiện đại. Đặc biệt, tài liệu làm rõ vai trò của Cách mạng Công nghiệp, sự ra đời của Tự động hóa sản xuất đầu thế kỷ XX, và sự chú trọng vào chất lượng sau Thế chiến thứ II, với Nhật Bản trở thành quốc gia tiên phong. Các khái niệm như Kiểm soát chất lượng thống kê (SQC) của Shewhart và sự đóng góp của các chuyên gia như W.E. Deming và J.M. Juran trong việc hình thành Quản lý chất lượng toàn diện (TQM) được trình bày chi tiết. Phần quan trọng khác của tài liệu là năm bài học kinh nghiệm sâu sắc. Bài học đầu tiên làm sáng tỏ các quan niệm đa chiều về chất lượng, không chỉ dừng lại ở sản phẩm mà còn mở rộng sang chất lượng con người, công việc và hệ thống, như P.B. Crosby đã từng nói. Bài học thứ hai bác bỏ ý kiến cho rằng chất lượng không thể đo lường được, chứng minh rằng nó có thể được định lượng thông qua các chỉ số thành công hoặc chi phí do không chất lượng (SCP, chiếm 20-40%). Cuối cùng, tài liệu lật ngược quan điểm truyền thống về chi phí chất lượng, khẳng định rằng chất lượng cao không nhất thiết đòi hỏi chi phí lớn mà ngược lại, đầu tư vào chất lượng, đặc biệt là vào giáo dục và đào tạo, có thể mang lại lợi ích lâu dài và giúp tối ưu hóa chi phí. Các bài học này cung cấp khuôn khổ thực tiễn cho các doanh nghiệp và tổ chức muốn nâng cao năng lực quản lý chất lượng.