Bài giảng Quản trị chất lượng: Chương 3 - TS. Trần Dục Thức

Trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu ngày càng gay gắt, việc đảm bảo và nâng cao chất lượng sản phẩm, quá trình, và hệ thống trở thành yếu tố then chốt quyết định sự thành công của mọi tổ chức. “Đánh giá chất lượng” không chỉ là một hoạt động kiểm tra đơn thuần mà là một quá trình tổng thể nhằm nhận diện những điểm chưa phù hợp, từ đó đưa ra các giải pháp khắc phục và cải tiến liên tục. Tài liệu này cung cấp một cái nhìn tổng quan về tầm quan trọng của việc “đánh giá chất lượng” và những nguyên tắc cơ bản định hình hoạt động này, đồng thời đặt nền móng cho việc hiểu rõ các phương pháp và ứng dụng thực tiễn trong “quản lý chất lượng” hiện đại.

Sinh viên, chuyên gia, nhà quản lý trong lĩnh vực quản lý chất lượng, sản xuất, kỹ thuật, và các ngành liên quan cần kiến thức về nguyên tắc, phương pháp và ứng dụng của đánh giá chất lượng.

Tài liệu này trình bày một cách hệ thống về “đánh giá chất lượng”, bắt đầu bằng việc xác định mục đích cốt lõi là tìm ra và khắc phục các điểm không phù hợp trong sản phẩm, quá trình hoặc hệ thống. Nó nhấn mạnh ba nguyên tắc cơ bản: chất lượng được thể hiện bằng một “hệ thống chỉ tiêu” đặc trưng, việc “đánh giá chất lượng” cần xem xét cả giá trị chỉ tiêu và hệ số trọng lượng, cùng với sự phân biệt rõ ràng giữa đo lường và đánh giá. Khái niệm “Qualimetry” được giới thiệu như một phương pháp khoa học để định lượng các “chỉ tiêu chất lượng”, tổng hợp giá trị đo được và hỗ trợ ra quyết định. Cơ sở cho việc đo lường và đánh giá được dựa trên các “tiêu chuẩn chất lượng” đa dạng từ quốc tế đến cấp cơ sở, cũng như các chỉ tiêu thiết kế và nhu cầu xã hội. Quá trình đánh giá được phân tích qua các phân hệ thiết kế, sản xuất và tiêu dùng, mỗi phân hệ có các chỉ số và yếu tố cần đánh giá riêng. Tài liệu cũng phân loại ba loại hình đánh giá chính (nội bộ, bên thứ hai, bên thứ ba) và liệt kê nhiều “phương pháp đánh giá” khác nhau, từ phòng thí nghiệm, tính toán đến cảm quan và xã hội học. Đặc biệt, “phương pháp chuyên gia” được trình bày chi tiết về tính tất yếu và cách thức áp dụng trong giám định chất lượng, bao gồm việc xác định danh mục và trọng số các chỉ tiêu, đo lường bằng cảm quan hoặc thực nghiệm, và xác định chỉ tiêu tổng hợp. Nội dung này cung cấp một khuôn khổ toàn diện cho việc triển khai “hệ thống quản lý chất lượng” hiệu quả, đảm bảo sự phù hợp và nâng cao giá trị.