1
Môn học
VĂN HÓA
KINH DOANH
Giảng viên: PGS. TS Dương Thị Liễu
Trưởng Bộ môn Văn hóa kinh doanh
Khoa Quản trị kinh doanh
Đại học Kinh tế Quốc dân – Hµ Néi
ĐT: 0914899219
(04) 38695617 nr
Email:* duonglieuktqd@yahoo.com
*lieudt@neu.edu.vn 1
Giíi thiÖu m«n học
V¨n hãa kinh doanh
Sù cÇn thiÕt cña m«n häc
Xuất phát từ tầm quan trọng của Văn hóa kinh doanh:
•Là một nguồn lực vô hình đảm bảo sự phát triển bền vững cho
hoạt động kinh doanh
•Là một trong những yếu tố quan trọng nâng cao sức cạnh tranh
của DN
>> Học tập văn hoá kinh doanh để:
- Nâng cao nhận thức về vai trò của văn hoá trong hoạt động kinh
doanh.
- Tạo dựng những kỹ năng cần thiết để vận dụng các nhân tố văn
hoá vào trong hoạt động kinh tế và kinh doanh
2
•Chương 1: Tổng quan về văn hoá kinh doanh
•Chương 2: Các biểu hiện/ các yếu tố cấu
thành của văn hóa KD
•Chương 3: Văn hoá kinh doanh Việt Nam
•Chương 4: Văn hoá kinh doanh quốc tế
•Chương 5: Các tình huống văn hóa KD
CÊu tróc m«n häc
3
Chương 1
Tæng quan vÒ Văn ho¸ kinh doanh
Mục tiêu của Chương:
Nắm được những kiến thức cơ bản, khái quát nhất về văn hoá và
văn hoá kinh doanh, hình thành nên cách nhìn tổng quan về văn
hoá và văn hoá kinh doanh, và là chìa khoá để nghiên cứu những
chương tiếp theo.
CấuCấu trúctrúc củacủa ChươngChương
Chương 1: TỔNG QUAN VỀ VĂN HÓA KINH DOANH
1. KHÁI QUÁT CHUNG VỀ VĂN HÓA
1.1 Khái niệm văn hóa
1.2. Các yếu tố cấu thành văn hóa
1.3 Chức năng và vai trò của văn hóa
2. KHÁI QUÁT CHUNG VỀ VĂN HÓA KINH DOANH
2.1. Khái niệm văn hóa kinh doanh
2.2 Các đặc trưng của văn hoá kinh doanh
2.3 Các nhân tố tác động đến văn hoá kinh doanh
2.4 Vai trò của văn hoá kinh doanh.
2.5 Sự cần thiết của môn học “Văn hoá kinh doanh”
4
2
Khái quát chung về văn hóa
Khái niệm văn hóa
•Tiếp cận về ngôn ngữ:sự giáo hoá, vun trồng
nhân cách con người (bao gồm cá nhân, cộng
đồng và xã hội loài người)
•Hiểu theo nghĩa hẹp: nếp sống văn hoá, văn
hoá nghệ thuật,văn hoá ẩm thực, văn hóa kinh
doanh,trình độ văn hoá,nếp sống văn hoá;văn
hoá Nam Bộ, văn hoá Phương Đông;văn hoá
Việt Nam, văn hoá đại chúng
5
Khái quát chung về văn hóa
Khái niệm văn hóa
Hiểu theo nghĩa rộng:
Văn hóa là một tổng thể phức tạp gồm tri thức, tín ngưỡng, nghệ
thuật, đạo đức, luật lệ, phong tục và tất cả những khả năng,
thói quen, tập quán
Văn hóa là một hệ thống hữu cơ những giá trị vật chất
và giá trị tinh thần do con người sáng tạo và tích lũy
qua quá trình hoạt động thực tiễn, trong sự tương
tác giữa con người với môi trường tự nhiên và xã
hội của mình
>> văn hóa bao gồm toàn bộ những giá trị sáng tạo của con người
được biểu hiện, được kết tinh trong các của cải vật chất do con
người tạo ra
>> văn hóa bao gồm các sản phẩm tinh thần mà các cá nhân hay
cộng đồng sáng tạo ra trong lịch sử.
6
Khái quát chung về văn hóa
Một số đặc trưng tiêu biểu
•Tính tập quán
•Tính cộng đồng
•Tính dân tộc
•Tính chủ quan
•Tính khách quan
•Tính kế thừa
•Tính học hỏi được
•Tính luôn tiến hoá
>> TiÕp cËn vµo ho¹t ®éng kinh doanh rÊt ®a
d¹ng vµ phong phó
7
Khái quát chung về văn hóa
C¸c yÕu tè cÊu thµnh văn hãa
Khía cạnh vật
chất
Giáo dục
Thẩm
mỹ Thói quen
và cách
ứng xử
Phong tục
và Tập
quán
Giá trị và
thái độ
Tôn giáo
và Tín
ngưỡng
Ngôn ngữ
VĂN
HÓA
3
Khái quát chung về văn hóa
Chøc n¨ng vµ vai trß cña v¨n hãa
®èi víi sù ph¸t triÓn x· héi
Chøc năng:
•Giáo dục
•Nhận thức
•Thẩm mỹ
•Giải trí
Vai trß :
•Là mục tiêu của sự phát
triển xã hội
•Là động lực của sự phát
triển xã hội
•Là linh hồn và hệ điều
tiết của phát triển
9
Khái quát chung về văn hóa
Chøc n¨ng vµ vai trß cña v¨n hãa
®èi víi sù ph¸t triÓn x· héi
Chøc năng:
Giáo dục
Nhận thức
Thẩm mỹ
Giải trí
Vai trß :
Là mục tiêu của
sự phát triển xã
hội
Là động lực của
sự phát triển xã
hội
Là linh hồn và hệ
điều tiết của
phát triển
.
10
Kh¸i qu¸t chung vÒ v¨n hãa kinh doanh
Khái niÖm văn hãa kinh doanh
•Theo nghĩa rộng,văn hoá kinh doanh (business culture) là toàn bộ các
giá trị vật chất và các giá trị tinh thần do chủ thể kinh doanh sáng tạo và
tích lũy qua quá trình hoạt động kinh doanh, trong sự tương tác giữa chủ
thể kinh doanh với môi trường kinh doanh.
•Văn hóa kinh doanh là một hệ thống các giá trị, các chuẩn mực,
các quan niệm và hành vi do chủ thể kinh doanh tạo ra trong quá
trình kinh doanh, được thể hiện trong cách ứng xử của họ với xã
hội, tự nhiên ở một cộng đồng hay một khu vực.
Văn hoá kinh doanh:
•Là việc sửdụng các nhân tố văn hóa trong hoạt động kinh doanh
•Là kinh doanh có văn hóa
•Là đề cập đến cái Đẹp, cái Đúng, cái Tốt với cái Lợi
VHKD = LỢI + (Chân+Thiện+Mỹ)
11
NGUỒN HÌNH THÀNH
VĂN HÓA KINH DOANH
Các nhân tố được
sử dụng
Các nhân tố
được tạo ra
Tri thức,
Kiến thức,
Sự hiểu
biêt
Các giá trị hữu hình:
Máy móc, thiết bị,
nhà xưởng,
Biểu tượng, khẩu hiệu,
lễ nghi, Các hoạt động
tinh thần
Ngôn ngữ,
Niềm tin,
Tín
ngưỡng,
Tôn giáo
Các
giá Trị
văn hóa
Truyền
thống
Các
H.động
Giao lưu
Giao tiếp
Các giá trị vô hình:
Sứ mệnh, mục tiêu,
chiến lược, Phương
thức tổ chức quản lý,
nội quy, quy tắc
VHKD là toàn bộ các
giá trị văn hoá
được chủ thể KD
sử dụng và tạo ra
trong hoạt động KD
4
Kh¸i qu¸t chung vÒ v¨n hãa kinh doanh
C¸c nh©n tè cÊu thµnh văn hãa kinh doanh
VĂN HÓA KINH DOANH
Triết lý
kinh doanh
Những
tư tưởng
chỉ dẫn cho
hoạt động
kinh doanh.
Đạo đức
kinh doanh
Các
nguyên tắc,
chuẩn mực
điều chỉnh,
đánh giá,
hướng dẫn,
kiểm soát
hành vi KD
Văn hóa
doanh nhân
Các giá trị,
các chuẩn mực,
các quan niệm
và hành vi
của doanh nhân
trong quá trình
lãnh đạo
và quản lý
doanh nghiệp.
Văn hóa
doanh nghiệp
Các giá trị,
các chuẩn mực,
các quan niệm
và hành vi của DN,
chi phối h.động
của mọi thành
viên trongDN
và tạo nên
bản sắc riêng
của DN
Văn hóa ứng xử
Những phản ứng,
cách cư xử
thể hiện
bằng thái độ,
hành động,
cử chỉ, lời nói
đối với kh. hàng,
đối tác, với cấp
trên, cấp dưới,
với đồng nghiệp
&công chúng
Ứng xử kinh doanh
Văn hóa doanh nghiệp
Văn hóa doanh nhân
Đạo đức kinh doanh
Triết lý kinh doanh
C¸c nh©n tè cÊu thµnh văn hãa kinh doanh
Kh¸i qu¸t chung vÒ v¨n hãa kinh doanh
C¸c nh©n tè cÊu thµnh văn hãa kinh doanh
2.Đạo đức kinh doanh
3. Văn hóa doanh nhân
4. Văn hóa doanh nghiệp
5. Văn hóa ứng xử
1.Triết lý kinh doanh
1
2
3
4
5
Kh¸i qu¸t chung vÒ v¨n hãa kinh doanh
C¸c ®Æc trng cña văn hãa kinh doanh
•Tính tập quán
Hßa nhËp v¨n hãa
•Tính cộng đồng
ThÝch øng v¨n hãa
•Tính dân tộc
Kh¸c biÖt v¨n hãa
•Tính chủ quan
Kh¸c biÖt v¨n hãa
•Tính khách quan
“
ChÊp nhËn
”
v¨n hãa
•Tính kế thừa
Lµm giµu v¨n hãa
•Tính học hỏi
Häc tËp v¨n hãa
•Tính tiến hoá
Héi nhËp giao lu v¨n hãa
16
5
MINH HỌA
•Khi đến Thái lan giao dịch, bạn nên tránh sử
dụng trang phục màu tía, bởi đó là màu của
Hoàng Gia và người Thái Lan rất sùng kính
nền quân chủ chuyên chế, do đó mặc trang
phục mang mầu sắc của Hoàng Gia là một sự
bất kính.
•Khi được đối tác Trung Quốc mời về nhà
dùng cơm, bạn nên tránh làm rơi đũa vì
Người Trung Quốc cho rằng đánh rơi đũa là
không may mắn. Thêm vào đó, bạn cũng
không nên đặt đũa song song trên miệng bát
khi ăn xong. Còn việc bạn nhai nhóp nhép,
cũng giống như ở Nhật và Hàn Quốc, đó là
biểu hiện bạn rất thích thú với bữa ăn đó.
Thêm vào đó, người Trung Quốc cũng rất
thích thử tửu lượng của người khác, vì vậy,
ở Trung Quốc, nếu bạn có lỡ uống nhiều
rượu một chút cũng không sao.
17
Thêi gian - Mét nh©n tè mang ®Ëm tÝnh
v¨n ho¸
1. “Thêi gian lµ tiÒn b¹c/Đúng giờ là một giá trị”
Mü
2. “Véi v· chØ tæ chãng xuèng må.”
T©y Ban Nha
3. “§ång hå kh«ng t¹o ra con ngêi.”
Nigieria
4. “NÕu biÕt ®îi, qu¶ trøng còng sÏ biÕt ®i.”
Ethiopia
5. “Tríc thêi ®iÓm lµ qu¸ sím;
sau thêi ®iÓm lµ qu¸ muén”(
Ph¸p
)
18
Kh¸i qu¸t chung vÒ v¨n hãa kinh doanh
C¸c nh©n tè t¸c ®éng ®Õn văn hãa kinh doanh
Các nhân tố bên ngoài:
1. Nền văn hoá xã hội
2. Thể chế xã hội
3. Sự khác biệt và sự giao lưu
văn hoá
4. Quá trình toàn cầu hoá
5. Khách hàng
Các yếu tố nội bộ DN:
1. Gương mẫu, Tuân thủ,
Truyền thông của Lãnh đạo
DN
2. Giá trị cá nhân các nhân viên
3. Lịch sử và truyền thống công
ty
4. Lĩnh vực ngành nghề
5. Các giá trị học hỏi được
19
Kh¸i qu¸t chung vÒ v¨n hãa kinh doanh
C¸c nh©n tè t¸c ®éng ®Õn văn hãa kinh doanh
4 khía cạnh văn hoá xã hội
1. Tính cá nhân/tính tập thể
2. Khoảng cách/phân cấp
quyền lực
3. Tính nam (cứng rắn)/Tính
nữ
4. Tính cẩn trọng
20