Bài thảo luận:
Đánh giá về nguồn thu và cơ chế quản
lý quỹ bảo hiểm xã hội hiện nay
Mục lục
Chương I: LÝ LUẬN CHUNG VỀ BẢO HIỂM XÃ HỘI ................................................ 4
Tổng quan về bảo hiểm xã hội. ....................................................................................... 4
2. Tổng quan về quỹ bảo hiểm xã hội .......................................................................... 9
Mục đích sử dụng quỹ BHXH ...................................................................................... 10
II. Cơ chế quản lý quỹ BHXH ......................................................................................... 10
1. Một số nguyên tắc cơ bản trong tổ chức và quản lý quỹ BHXH .............................. 10
2. Cơ chế quản lý quỹ BHXH ở nước ta ....................................................................... 12
III. ĐÁNH GIÁ CƠ CHẾ QUẢN LÝ QUỸ BẢO HIỂM XÃ HỘI Ở VIỆT NAM
HIỆN NAY ................................................................................................................... 20
1. Những kết quả đạt được. .......................................................................................... 20
1.1. Hình thành hệ thống pháp lí làm cơ sở cho cơ chế quản lí tài chính ................. 21
1.2. Hình thành quỹ BHXH được quản lí tập trung và độc lập với NSNN. ............ 21
1.3 . Công tác thu được phân cấp, tổ chức thu hợp lí an toàn qua hệ thống ............ 22
2. Những tồn tại cần khắc phục và nguyên nhân. ......................................................... 22
III. Một số biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả thu nộp quỹ BHXH ......................... 24
1. Tăng cường công tác quản lý thu nộp BHXH .......................................................... 24
2. Hoàn thiện hệ thống pháp luật về bảo hiểm xã hội. .................................................. 25
4. Đào tạo nguồn nhân lực phục vụ hiện đại hóa hoạt động ngành BHXH. ............. 26
7.Ứng dụng cong nghệ thông tin vào công tác quản lý. ................................................... 28
8.Hợp tác trong nước và quốc tế về BHXH ...................................................................... 28
Kết luận ............................................................................................................................. 30
Đề tài :
Đánh giá về nguồn thu và cơ chế quản lý quỹ bảo hiểm xã hội hiện nay
LỜI NÓI ĐẦU
Từ hàng chục năm nay, chính sách Bảo hiểm xã hội đã góp phần quan trọng
trong việc trợ cấp vật chất, hỗ trợ đời sống cho những đối tượng hưởng bảo hiểm
xã hội và gia đình họ khi gặp phải rủi ro, biến cố trong cuộc sống như ốm đau, thai
sản, tai nạn lao động và bệnh nghề nghiệp hoặc chết dẫn đến giảm hoặc mất nguồn
thu nhập.
Trong giai đoạn hiện nay, nền kinh
tế nước ta là nền kinh tế thị trường với sự
tham gia của nhiều thành phần kinh tế và
có sự quản lý của Nhà nước theo định
hướng XHCN. Bước sang cơ chế kinh tế
mới với quan hệ lao động phong phú, đa
dạng, chính sách BHXH trong cơ chế cũ
không còn phù hợp nữa. Do đó việc nghiên cứu, tìm hiểu và xây dựng cơ sở lý
luận nhằm đổi mới hoàn thiện chính sách BHXH cho phù hợp với tình hình mới là
một yêu cầu cấp thiết.
Quỹ BHXH là một nội dung rất quan trọng trong chính sách BHXH. Quỹ
BHXH là một quỹ tiêu dùng, đồng thời là một quỹ dự phòng nó vừa mang tính
kinh tế vừa mang tính xã hội rất cao và là điều kiện hay cơ sở vật chất quan trọng
đảm bảo cho toàn bộ hệ thống BHXH tồn tại và phát triển. Chính vì vậy, việc đảm
bảo hệ thống tài chính cho quỹ BHXH là hết sức cần thiết và mang ý nghĩa sống
còn đối với hoạt động của BHXH. Thông qua việc xem xét đánh giá cơ chế quản
lý BHXH ở Việt nam .
Chương I: LÝ LUẬN CHUNG VỀ BẢO HIỂM XÃ HỘI
Tổng quan về bảo hiểm xã hội.
a) Khái niệm bảo hiểm xã hội.
Bảo hiểm xã hội là hệ thống các qua hệ kinh tế dưới hình thái giá trị phát sinh
trong quá trình hình thành, phân phối và sử dụng quỹ bảo hiểm nhằm đảm
bảo cho quá trình tái sản xuât và đời sống của con người trong xã hội được
ổn định và phát triển bình thường trong điều kiện có những biến cố bất lợi
xảy ra .
b) Bản chất của bảo hiểm xã hội
Với cách hiểu như trên bản chất của bảo hiểm xã hội được thể hiện ở những nội
dung chủ yếu sau đây:
Một là: BHXH là nhu cầu khách quan, đa dạng và phức tạp của xã hội, nhất là
trong xã hội mà sản xuất hàng hóa hoạt động theo cơ chế thị trường, mối quan hệ
thuê mướn lao động phát triển lao động phất triển đến một mức độ nào đó và hoàn
thiện. Vì thế có thể nói kinh tế là nền tảng của bảo hiểm xã hội hay bảo hiểm xã
hội không vượt qua trạng thái kinh tế của mỗi nước.
Hai là: Mối quan hệ giữa các bên trong bảo hiểm xã hội phát sinh trên cơ sở quan
hệ lao động và diễn ra giữa 3 bên: Bên tham gia bảo hiểm xã hội, bên bảo hiểm xã
hội và bên được bảo hiểm xã hội. Bên tham gia bảo hiểm xã hội có thể chỉ là
người lao động hoặc cả người lao động và người sử dụng lao động. Bên bảo hiểm
xã hội (bên nhận nhiệm vụ bảo hiểm xã hội) thông thường là cơ quan chuyên trách
do Nhà nước lập ra và bảo trợ. Bên được bảo hiểm xã hội là người lao động và gia
đình họ khi có đủ các điều kiện ràng buộc cần thiết.
Ba là: Những biến cố làm giảm hoặc mất khả năng lao động mất việc làm trong
bảo hiểm xã hội có thể là những rủi ro ngẫu nhiên trái với ý muốn chủ quan của
con người như: ốm đau, tai nạn lai động, bệnh nghề nghiệp... Hoặc cũng có thể là
những trường hợp xảy ra không hoàn toàn ngẫu nhiên như: Tuổi già, thai sản v.v...
Đồng thời những biến cố đó có thể diễn ra cả trong và ngoài quá trình lao động.
Bốn là: Phần thu nhập của người lao động bị giảm hoặc mất đi khi gặp phải những
biến cố, rủi ro sẽ được bù đắp hoặc thay thế từ một nguồn quỹ tiền tệ tập trung
được tồn tích lại. Nguồn quỹ này do bên tham gia bảo hiểm xã hội đóng góp
là chủ yếu, ngoài ra còn được sự hỗ trợ từ phía Nhà nước.
Năm là: Mục tiêu của bảo hiểm xã hội là nhằm thỏa mãn những nhu cầu thiết yếu
của người lao động trong trường hợp bị giảm hoặc mất thu nhập, mất việc làm.
Với những mục tiêu trên, bảo hiểm xã hội đã trở thành một trong những quyền con
người và được Đại hội đồng Liên hợp quốc thừa nhận và ghi vào Tuyên ngôn
Nhân quyền ngày 10/12/1948 rằng:” Tất cả mọi người với tư cách là thành viên
của xã hội có quyền hưởng bảo hiểm xã hội, quyền đó được đặt cơ sở trên sự thỏa
mãn các quyền về kinh tế, xã hội và văn hóa nhu cầu cho nhân cách và sự tự do
phát triển con người”.
Ở nước ta, bảo hiểm xã hội là một bộ phận quan trọng trong chính sách bảo đảm
xã hội. Ngoài bảo hiểm xã hội, chính sách bảo đảm xã hội còn có cứu trợ xã hội và
ưu đãi xã hội.
Cứu trợ xã hội là sự giúp đỡ của Nhà nước và xã hội về thu nhập và các điều kiện
sinh sống khác đối với mọi thành viên của xã hội, trong những trường hợp bị bất
hạnh, rủi ro, nghèo đói, không đủ khả năng để tự lo cuộc sống tối thiểu của bản
thân và gia đình. Sự giúp đỡ này được thực hiện bằng các nguồn quỹ dự phòng của
Nhà nước, bằng tiền hoặc hiện vật đóng góp của các tổ chức xã hội và những
người hảo tâm.
Ưu đãi xã hội là sự đãi ngộ đặc biệt cả về vật chất và tinh thần của Nhà nước, của
xã hội nhằm đền đáp công lao đối với những người hay bộ phận xã hội có nhiều
cống hiến cho xã hội. Chẳng hạn những người có công với nước, liệt sỹ và thân
nhân liệt sỹ, thương binh v.v...đều là những đối tượng được hưởng sự đãi ngộ của
Nhà nước, của xã hội, ưu đãi xã hội tuyệt nhiên không phải là sự bố thí, ban ơn,
mà nó là một chính sách xã hội có mục tiêu chính trị, kinh tế , xã hội góp phần
củng cố thể chế chính trị của Nhà nước trước mắt và lâu dài, đảm bảo công bằng
xã hội.
c)Vai trò của bảo hiểm xã hội.
Trong nền kinh tế thị trường,bảo hiểm xã hội có vai trò rất to lớn.Vai trò đó
được thể hiện trên các mặt sau:
Bảo hiểm xã hội mang lại sự đảm bảo và ổn định cuộc sống cho người dân đặc
biệt người làm công ăn lương.
Khi có sự cố bảo hiểm,những người tham gia bảo hiểm nhất định sẽ nhận được
một số tiền bảo hiểm để làm giảm bớt khó khăn về mặt tài chính, tạo điều kiện
duy trì mức sống đã đạt được.Như vậy, thực hiện tốt chính sách bảo hiểm cũng
có nghĩa là tạo sự yên tâm cho những người lao động trong quá trình lao động.