intTypePromotion=3

Báo cáo Giáo dục học: Hệ thống các nguyên tắc và phương pháp trong dạy học

Chia sẻ: Bùi Tấn Lâm | Ngày: | Loại File: DOCX | Số trang:17

0
220
lượt xem
47
download

Báo cáo Giáo dục học: Hệ thống các nguyên tắc và phương pháp trong dạy học

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Báo cáo Giáo dục học với chuyên đề "Hệ thống các nguyên tắc và phương pháp trong dạy học" trình bày 3 nội dung chính: hệ thống các nguyên tắc dạy học, hệ thống các phương pháp dạy học và một số nội dung liên quan. Hy vọng đây là tài liệu tham khảo hữu ích cho bạn.

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Báo cáo Giáo dục học: Hệ thống các nguyên tắc và phương pháp trong dạy học

  1. 1GVHD: HOÀNG THẾ HẢI SVTH:  BÙI TẤN LÂM ĐẠI HỌC SƯ PHẠM – ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG KHOA SINH – MÔI TRƯỜNG LỚP 12SS BÁO CÁO GIÁO DỤC HỌC CHUYÊN ĐỀ: HỆ THỐNG CÁC NGUYÊN TẮC VÀ PHƯƠNG  PHÁP TRONG DẠY HỌC GIÁO VIÊN HƯỚNG DẪN: HOÀNG THẾ HẢI SINH VIÊN THỰC HIỆN: BÙI TẤM LÂM Đà nẵng, ngày 28 tháng 4 năm 2014
  2. 2GVHD: HOÀNG THẾ HẢI SVTH:  BÙI TẤN LÂM MỤC LỤC Trang A. Lời mở đầu…………………………………………………………..   3 B. Nội dung……………………………………………………………..   4  Phần 1.  Hệ thống các nguyên tắc dạy học……………………………… 1. Đảm bảo sự thống nhất giữa tính khoa học và tính giáo dục  trong dạy học…………………………………………….......................   4 2. Đảm bảo sự thống nhất giữa lí luận và thực tiễn………………....   8 3. Đảm bảo sự thống nhất giữa cụ thể và trừu tượng………………  10 4. Đảm bảo sự thống nhất giữa tính vững chắc của tri thức,  kỹ năng, kỹ xảo và tính mềm dẻo của tư duy……………………….   12 5. Dạy học phải đảm bảo giữa vai trò chủ đạo của người dạy và vai trò tự giác tích cực, độc lập của người học……………………  14 6. Dạy học phải đảm bảo sự thống nhất giữa tính vừa sức chung và tính vừa sức riêng của học sinh……………………………………  17  7. Dạy học phải thống nhất giữa cá nhân và tập thể………………..  17 Phần 2.  Hệ thống các phương pháp dạy học…………………………… 1. Nhóm phương pháp bằng lời nói và chữ viết……………………..  19 1.1. Phương pháp thuyết trình………………………………….......  19 1.2. Phương pháp vấn đáp…………………………………………..  21 2. Nhóm phương pháp dạy học trực quan…………………………..  23 2.1. Phương pháp quan sát………………………………………….  23 2.2. Phương pháp trình bày trực quan……………………………..  23 3. Nhóm các phương pháp dạy học thực hành……………………… 26 3.1. Phương pháp thực hành thí nghiệm…………………………...  27
  3. 3GVHD: HOÀNG THẾ HẢI SVTH:  BÙI TẤN LÂM 3.2. Phương pháp luyện tập,ôn tập…………………………………  27 4. Nhóm phương pháp kiểm tra, đánh giá tri thức, kỹ năng, kỹ xảo trong dạy học…………………………………………………..   28 4.1. Kiểm tra miệng………………………………………………….   28 4.2. Kiểm tra viết…………………………………………………….   29 4.3. Kiểm tra thực hành……………………………………………..   31 Phần 3. Một số nội dung liên quan……………………………………….   33 LỜI MỞ ĐẦU G iáo dục học chiếm một vị trí ý nghĩa quan trọng trong giải quyết các  vấn đề giáo dục, nhằm đảm bảo công bằng và tiến bộ xã hội ở mỗi  quốc gia. Chính vì vậy, Giáo dục học đã trở thành một bộ môn quan  trọng tại các trường đại học và cao đẵng trên cả nước nói chung và  các trường sư phạm nói riêng.         Trong xu thế hội nhập và phát triển, công tác giáo dục học ở Việt Nam  cũng đang từng bước đổi mới theo hướng chuyên nghiệp nhằm đào tạo nên  những con người có trình độ, chất lượng giảng dạy cao, phục vụ cho việc thi  hành các chính sách Giáo dục – Đào tạo có hiệu quả.         Để nâng cao kĩ năng soạn thảo văn bản, thiết lập báo cáo cũng như kĩ năng  tìm kiếm tài liệu, tôi đã tiến hành làm một bài thu hoạch về bộ môn Giáo dục  học. Nôi dung bài thu hoạch được bổ sung , cập nhật những thông tin mới về  những kiến thức tổng quát của bộ môn Giáo dục học về nội dung, phương pháp  và nguyên tắc giáo dục.         Để hoàn thành bài thu hoạch này, tôi đã nhận được sự giúp đỡ tận tình cũng  như tiếp thu ý kiến đóng góp chân thành từ nhiều người, đặc biệt là thầy Hoàng  Thế Hải – Giảng viên khoa Tâm lí – Giáo dục trường Đại học Sư phạm Đà  Nẵng. Qua đây, tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành đến thầy Hoàng Thế Hảiđã  giúp tôi trưởng thành hơn trong từng bài thu hoạch. Do kiến thức còn hạn chế  cũng như sự đổi mới nhanh chóng của giáo dục nên trong bài thu hoạch lần này  không thể tránh khỏi những thiếu sót. Rất mong nhận được sự góp ý, phản hồi  từ các thầy cô cùng những người quan tâm để bài thu hoạch lần sau được hoàn  thiện hơn.
  4. 4GVHD: HOÀNG THẾ HẢI SVTH:  BÙI TẤN LÂM Xin chân thành cảm ơn! Sinh viên thực hiện Bùi Tấn Lâm NỘI DUNG Phần 1.  Hệ thống các nguyên tắc dạy học 1.  Đảm bảo sự thống nhất giữa tính khoa học và tính giáo dục   trong dạy học:
  5. 5GVHD: HOÀNG THẾ HẢI SVTH:  BÙI TẤN LÂM 2.  Đảm bảo sự thống nhất giữa lí luận và thực tiễn:   Nhận xét,bổ sung:  ­ Nội dung đơn giản, ngắn gọn nhưng đầy đủ nội dung cần truyền  tải. ­ Hình ảnh cụ thể, bám sát nội dung, sinh động,thực tế.
  6. 6GVHD: HOÀNG THẾ HẢI SVTH:  BÙI TẤN LÂM 3.  Đảm bảo sự thống nhất giữa cụ thể và trừu tượng :  Nhận xét, bổ sung:  ­ Nội dung tương đối đầy đủ. ­ Hình ảnh đơn điệu, không hấp dẫn người xem, khó nhìn, phối hợp  màu sắc còn tối. ­ Không nổi bật được nội dung cần truyền tải. 4.  Đảm bảo sự thống nhất giữa tính vững chắc của tri thức, kỹ năng,   kỹ xảo và tính mềm dẻo của tư duy:  Nhận xét,bổ sung: 
  7. 7GVHD: HOÀNG THẾ HẢI SVTH:  BÙI TẤN LÂM ­ Nội dung khá đầy đủ, bố cục rõ ràng. ­ Nền slide đơn giản, sang, nổi bật nội dung. ­ Cần bổ sung hình ảnh củ thể để bám sát nội dung, thực tế hơn. 5.  Dạy học phải đảm bảo giữa vai trò chủ đạo của người dạy  và vai trò tự giác tích cực, độc lập của người học:  Nhận xét, bổ sung:  ­ Nội dung đảm bảo, nhiều hình ảnh sinh động, cụ thể, thực tế. ­ Nền slide quá nổi bật làm chìm nội dung cần truyền đạt. ­ Bố cục giữa hình và chữ còn lộn xộn gây nhiễu, người xem khó tập  trung vào vấn đề chính. 6.  Dạy học phải đảm bảo sự thống nhất giữa tính vừa sức chung  và tính vừa sức riêng của học sinh: 7.  Dạy học phải thống nhất giữa cá nhân và tập thể: 
  8. 8GVHD: HOÀNG THẾ HẢI SVTH:  BÙI TẤN LÂM  Nhận xét,bổ sung:  ­ Nội dung đầy đủ, bố cục rõ ràng, nền slide đơn giản làm nổi bật nội  dung. ­ Cần bổ sung hình ảnh minh họa để người xem dễ hình dung. Phần 2.  Hệ thống các phương pháp dạy học 1.  Nhóm phương pháp bằng lời nói và chữ viết:  1.1.  Phương pháp thuyết trình:  1.1.1.  Định nghĩa:  Thuyết trình là phương GV dùng lời nói để trình bày, giải thích nội dung bài  học một cách chi tiết , dễ hiểu. 1.1.2.  Ưu điểm:  ­ Cho phép giáo viên truyền đạt những nội dung lý thuyết tương đối khó, phức  tạp, chứa đựng nhiều thông tin mà học sinh tự mình không dễ dàng tìm hiểu  được một cách sâu sắc.  ­ Giúp học sinh nắm được hình mẫu về cách tư duy logic, cách đặt và giải 
  9. 9GVHD: HOÀNG THẾ HẢI SVTH:  BÙI TẤN LÂM quyết vấn đề khoa học, cách sử dụng ngôn ngữ để diễn đạt những vấn đề khoa  học một cách chính xác, rõ ràng, xúc tích thông qua cách trình bày của giáo viên.  ­ Tạo điều kiện thuận lợi để giáo viên tác động mạnh mẽ đến tư tưởng, tình  cảm của học sinh qua việc trình bày tài liệu với giọng nói, cử chỉ, điệu bộ thích  hợp và diễn cảm.  ­ Tạo điều kiện phát triển năng lực chú ý và kích thích tính tích cực tư duy của  học sinh, vì có như vậy học sinh mới hiểu được lời giảng của giáo viên và mới  ghi nhớ được bài học.  ­ Bằng phương pháp thuyết trình, giáo viên có thể truyền đạt một khối lượng tri  thức khá lớn cho nhiều học sinh trong cùng một lúc, vì vậy đảm bảo tinh kinh tế  cao.  ­ Tác động đến tình cảm học sinh một cách mạnh mẽ 1.1.3.     Nhược điểm: ­ Làm cho học sinh thụ động, chỉ sử dụng chủ yếu thính giác cùng với tư duy  tái hiện, do đó làm cho họ chóng mệt mỏi.  ­ Làm cho học sinh thiếu tính tích cực trong việc phát triển ngôn ngữ nói.  ­ Thiếu điều kiện cho phép giáo viên chú ý đầy đủ đến trình độ nhận thức  cũng như kiểm tra đầy đủ sự lĩnh hội tri thức của từng học sinh.  ­ khó thu được thu tin ngược. ­Dễ gây nhàm chán, mệt mỏi 1.1.4.Yêu cầu: ­ Trình bày chính xác các hiện tượng,sự kiện, khái niệm, định luật, vạch ra  bản chất của vấn đề, ý nghĩa tư tưởng, chính trị của tài liệu học tập.  ­Trình bày phải đảm bảo tính tuần tự logic, rõ ràng, dễ hiểu với lời nói gọn,  rõ, sáng sủa, giàu hình tượng, chuẩn xác, xúc tích.  ­ Trình bày phải thu hút và duy trì sự chú ý, gây được hứng thú, hướng dẫn tư  duy của học sinh thông qua giọng nói, tốc độ nói, âm lượng thay đổi thích 
  10. 10GVHD: HOÀNG THẾ HẢI SVTH:  BÙI TẤN LÂM hợp, qua các mẩu chuyện vui đúng lúc, qua cách đặt vấn đề và giải quyết  vấn đề, kết hợp lời nói với điệu bộ, nét mặt, biết đưa những lời trích dẫn  vào đúng lúc, đúng chỗ.  ­ Trình bày phải đảm bảo cho học sinh ghi chép được những vấn đề cơ bản  và qua đó mà dạy cho họ biết cách vừa ghi vừa tập trung nghe giảng.  ­Kết hợp phương pháp khác. 1.2.  Phương pháp vấn đáp :  Nhận xét, bổ sung: 
  11. 11GVHD: HOÀNG THẾ HẢI SVTH:  BÙI TẤN LÂM ­ Nội dung khá đầy đủ, hình ảnh sinh động, bám sát thực tiễn. ­ Hạn chế lạm dụng hình ảnh, chỉ cần một số hình ảnh tiêu biểu làm  nổi bật nội dung là ổn. 2.  Nhóm phương pháp dạy học trực quan:  2.1.  Phương pháp quan sát:  2.2.  Phương pháp trình bày trực quan :  Nhận xét, bổ sung:  ­ Nội dung tương đối ổn. ­ Bố cục còn lộn xộn, nội dung chưa nỗi bật, cần đổi màu chữ cho  hợp lý, phù hợp với nền. ­ Hình ảnh còn mang tính minh họa, không rõ ràng, chưa bám sát nội  dung. Nền slide còn màu mè, không nổi bật được nội dung bên trong. ­ Bản chất của phương pháp dạy học trực quan: Là cách thức hệ  thống các cách sử dụng các phương tiện trực quan để học sinh trực  tiếp cảm giác, tri giác chúng, trên cơ sở đó phát hiện, khai thác và lĩnh  hội kiến thức.
  12. 12GVHD: HOÀNG THẾ HẢI SVTH:  BÙI TẤN LÂM 3.  Nhóm các phương pháp dạy học thực hành:  3.1.  Phương pháp thực hành thí nghiệm:  3.2.  Phương pháp luyện tập, ôn tập:   Nhận xét,bổ sung:  ­ Nội dung tương đối ổn, bám sát thực tế. ­ Hình ảnh cụ thể, rõ ràng.
  13. 13GVHD: HOÀNG THẾ HẢI SVTH:  BÙI TẤN LÂM ­ Cần chỉnh lại bố cục cho hợp lý. 4.  Nhóm phương pháp kiểm tra, đánh giá tri thức, kỹ năng, kỹ xảo   trong dạy học: 4.1.  Kiểm tra miệng:  4.2.  Kiểm tra viết:  Nhóm HIC: Nhận xét,bổ sung: ­ Nội dung khá đầy đủ, hình ảnh sinh động. ­ Cần chú trọng thêm nội dung phần kiểm tra miệng, còn thiên về  kiểm tra viết nhiều. 4.3.  Kiểm tra thực hành: 
  14. 14GVHD: HOÀNG THẾ HẢI SVTH:  BÙI TẤN LÂM  Nhóm Dream high:   Nhận xét, bổ sung:  ­ Hình ảnh còn ít, nội dung còn sơ sài,chưa truyền tải được hình thức  kiểm tra. ­ Cần chia thành các bước cụ thể để dễ thực hiện. Phần 3. Một số nội dung liên quan 1.  Các bước cơ bản của một buổi lên lớp:  ­ B1. Chào lớp  ổn định lớp học, có thái độ tôn trọng lẫn nhau (xem đoạn  phim cũng là hình thức chào lớp) ­ B2. Kt bài cũ  giúp ôn kiến thức cũ, đánh giá khả năng lĩnh hội kiến  thức, củng cố kiến thức ­ B3. Giới thiệu bài mới  nắm được nội dung sẽ học. ­ B4. Củng cố tri thức kĩ năng kĩ xảo ­ B5. Giáo viên tổ chức hoạt động (thảo luận) => tiếp thu nội dung bài mới. ­ B6. Đi sâu vào từng nội dung, khuyến khích học sinh phát biểu. ­ B7. Giải đáp thắc mắc của học sinh ­ B8. Củng cố những kiến thức đã học và ra bài tập về nhà. ­ B9. Giáo viên kết thúc buổi học. 2.  Các loại mâu thuẫn trong QTDH:  
  15. 15GVHD: HOÀNG THẾ HẢI SVTH:  BÙI TẤN LÂM + Mâu thuẩn bên trong: ­ Mâu thuẫn giữa các thành tố:  Mục đích >        
  16. 16GVHD: HOÀNG THẾ HẢI SVTH:  BÙI TẤN LÂM Các con đường thực hiện: ­ Qua các môn học ở THCS và THPT, đặc biệt là bộ môn Đạo đức, Giáo  dục công dân, Ngữ văn… ­ Thông qua việc tổ chức các hoạt động ngoài giờ trên lớp, trong và ngoài  nhà trường như: vệ sinh trường học, đường phố, phát quang bụi rậm, tình  nguyện hè, mùa hè xanh, lao động công ích tại các viện dưỡng lão, trại trẻ  mồ côi… Tổng kết      Thông qua bài thu hoạch, ta có thể tích lũy được một số bài học kinh  nghiệm sau đây: ­ Biết cách lựa chọn và vận dụng  các nguyên tắc, phương pháp, hình thức  tổ chức dạy học phù hợp với mục tiêu và nội dung bài học, các hình thức  kiểm tra đánh giá… ­ Bước đầu hình thành các kỹ năng xử lý các tình hướng trong dạy học. ­ Bước đầu hình thành và phát triển kỹ năng nghiên cứu các vấn đề thuộc  lĩnh vực dạy học và giáo dục. ­ Tiếp tục hình thành tình yêu nghề sư phạm cũng như rèn luyện các phẩm  chất nhân cách đạo đức của nhà giáo. Tiếp tục bồi dưỡng hứng thú học tập môn Giáo dục học cũng như đối với  việc nghiên cứu các vấn đề thuộc lĩnh vực dạy học và giáo dục.      Tóm lại, Dạy học là con đường thuận lợi nhất giúp học sinh trong  khoảng thời gian ngắn nhất có thể nắm vững một khối lượng trí thức với  chất lượng cần thiết.
  17. 17GVHD: HOÀNG THẾ HẢI SVTH:  BÙI TẤN LÂM      Dạy học cũng là con đường quan trọng bậc nhất giúp học sinh phát  triển một cách có hệ thống năng lực hoạt động trí tuệ và năng lực tư duy  sáng tạo.      Đồng thời, dạy học là một trong những con đường chủ yếu góp phần  giáo dục cho học sinh thế giới quan, nhân sinh quan cách mạng và những  phẩm chất đạo đức của con người mới.      Với ý nghĩa trên, chúng ta có thể coi dạy học là hoạt động đặc trưng  nhất, chủ yếu nhất của nhà trường để hình thành và phát triển nhân cách  cho học sinh, để góp phần nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng  nhân tài.

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

 

Đồng bộ tài khoản