Báo cáo tóm tắt đề tài NCKH: Đánh giá tuân thủ thuế của doanh nghiệp bất động sản ở Việt Nam

Ngành bất động sản (BĐS) đóng vai trò then chốt trong phát triển kinh tế - xã hội của Việt Nam, nhưng đồng thời cũng tiềm ẩn những rủi ro về tuân thủ thuế. Với sự phát triển nhanh chóng của thị trường BĐS và các phương thức né tránh, trốn thuế ngày càng tinh vi, việc đánh giá và nâng cao công tác tuân thủ thuế của doanh nghiệp BĐS trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết. Nghiên cứu này nhằm mục đích phân tích thực trạng tuân thủ thuế hiện hành, làm rõ các yếu tố ảnh hưởng và từ đó đề xuất các giải pháp toàn diện, góp phần đảm bảo công bằng thuế và phát triển bền vững của nền kinh tế.

Cán bộ, nhà quản lý ngành thuế, nhà hoạch định chính sách, các nhà nghiên cứu tài chính – kế toán, và các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực bất động sản tại Việt Nam.

Nghiên cứu này tập trung đánh giá thực trạng tuân thủ thuế của doanh nghiệp bất động sản tại Việt Nam, đặt ra mục tiêu phân tích bối cảnh, các yếu tố ảnh hưởng và đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả tuân thủ thuế. Phạm vi nghiên cứu bao gồm các loại hình doanh nghiệp BĐS tư nhân, công ty cổ phần, công ty TNHH hoạt động trong lĩnh vực kinh doanh, xây dựng, môi giới BĐS tại một số tỉnh, thành phố trong giai đoạn 2019-2023. Kết quả nghiên cứu làm rõ các khái niệm, vai trò, phân loại về tuân thủ thuế, bao gồm tuân thủ tự nguyện và tuân thủ bắt buộc, cũng như các tiêu chí đánh giá. Đề tài cũng phân tích kinh nghiệm quốc tế về chính sách pháp luật thuế, khả năng thanh tra kiểm tra và các dịch vụ hỗ trợ thuế, từ đó rút ra các bài học kinh nghiệm quý báu cho Việt Nam. Nghiên cứu sử dụng phương pháp phân tích, khảo sát với 9 nhân tố và 65 hạng mục, chỉ ra rằng chất lượng dịch vụ thuế, kiến thức thuế và niềm tin ảnh hưởng tích cực đến tuân thủ thuế tự nguyện, trong khi sự phức tạp của chính sách pháp luật thuế ảnh hưởng tiêu cực. Khả năng thanh tra kiểm tra cũng tác động tích cực đến tuân thủ bắt buộc. Trên cơ sở đó, nghiên cứu đề xuất nhóm giải pháp toàn diện nhằm nâng cao tuân thủ thuế của doanh nghiệp BĐS, bao gồm cải thiện chất lượng dịch vụ thuế, đào tạo cán bộ, xây dựng quy trình thanh tra hiệu quả và kiến nghị sửa đổi, bổ sung chính sách pháp luật thuế, đặc biệt là Luật thuế BĐS, để đảm bảo tính phù hợp với thông lệ quốc tế và thực tiễn Việt Nam, đồng thời khuyến khích doanh nghiệp BĐS tham gia vào các dự án phát triển cơ sở hạ tầng, nâng cao vai trò của cơ quan quản lý thuế trong việc giám sát và xử lý vi phạm.