Giải pháp tăng cường công tác thực hành, tiết kiệm chống lãng phí trong quản lý, sử dụng tài
sản công
- Đơn v ch tr: Thanh tra Bộ Tài chính
- Ch nhim nhim v: CN. Nguyễn Thanh Bnh
- Năm giao nhim v: 2022 M% s': BTC/ĐT/2022-17
1. Tính c'p thiết c(a v'n đ, nghiên c.u
Tài sản công là nguồn lực nội sinh ca đất nước; là yếu t' cơ bản ca quá trnh sản xuất, quản lý x%
hội; là nguồn lực tài chính tiềm năng cho đầu tư phát triển phc v công nghip hóa, hin đại hóa đất
nước. Tài sản công là tài sản được hnh thành ch yếu từ ngân sách nhà nước và tài nguyên qu'c
gia. Vic thực hành tiết kim, ch'ng l%ng phí (THTK, CLP) trong quản lý, sử dng tài sản công là
nghĩa v và trách nhim ca tất cả các cơ quan, tổ chức và nhân dân. Thời gian qua, dưới sự l%nh
đạo, chỉ đạo quyết lit ca Đảng và Nhà nước, các cấp chính quyền, ban ngành chức năng đ% tăng
cường các giải pháp và đạt kết quả tích cực trong THTK, CLP ngân sách, tài sản công; góp phần
quan trọng để thực hin và hoàn thành thắng lợi các mc tiêu nhim v phát triển kinh tế - x% hội ca
đất nước. Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đ% đạt được, công tác THTK, CLP vẫn còn những hạn
chế cần khắc phc. Trên thực tế, tnh trạng l%ng phí, lợi ích nhóm nhằm trc lợi, chiếm đoạt tài sản
công vẫn còn diễn ra với nhiều hnh thức khác nhau, ngày càng tinh vi, phức tạp hơn trước. H th'ng
văn bản quy phạm pháp luật về THTK, CLP và quản lý tài sản công chưa đồng bộ, nhất quán, nội
dung chưa đầy đ, còn mâu thuẫn, chồng chéo giữa các văn bản pháp luật khác nhau, dẫn đến khó
khăn, vướng mắc trong vic tổ chức thực thi quy đnh pháp luật. Vic tổ chức thi hành pháp luật ở một
s' nơi còn lúng túng, thiếu hiu quả do nhận thức và ý thức chấp hành về công tác THTK, CLP trong
quản lý, sử dng tài sản công trong các bộ, ngành, đa phương và nhân dân còn thấp; đồng thời,
chưa có cơ chế khuyến khích, động viên THTK, CLP trong quản lý, sử dng tài sản công, nhất là
trong bộ phận dân cư. Vic tổ chức thực hin, thanh tra kiểm tra công tác THTK, CLP trong quản lý,
sử dng tài sản công còn chưa thực sự hiu quả, còn phân tán, chưa rõ thẩm quyền, cũng như chưa
có chế tài xử lý. Do đó, vic nghiên cứu đề tài “Giải pháp tăng cường công tác thực hành, tiết kim
ch'ng l%ng phí trong quản lý, sử dng tài sản công” nhằm hoàn thin công c, bin pháp nâng cao
hiu quả công tác quản lý, giám sát ca nhà nước đ'i với công tác THTK, CLP trong quản lý, sử dng
tài sản công là cần thiết, phù hợp với ch trương và đnh hướng ca Đảng và Nhà nước.
2. Mục tiêu nghiên c.u
Trên cơ sở nghiên cứu cơ sở lý luận và đánh giá thực trạng công tác THTK, CLP trong quản lý, sử
dng tài sản công, đề tài đề xuất các giải pháp để tăng cường công tác THTK, CLP trong quản lý, sử
dng tài sản công trong tại Vit Nam thời gian tới.
3. Đối tư3ng và ph4m vi nghiên c.u
- Đ'i tượng nghiên cứu: Đề tài nghiên cứu công tác THTK, CLP trong quản lý, sử dng tài sản công.
- Phạm vi nghiên cứu: Đề tài tập trung nghiên cứu nghiên cứu công tác THTK, CLP trong quản lý, sử
dng tài sản công (tài sản công tại các cơ quan, tổ chức, đơn v và tài sản kết cấu hạ tầng) trong
phạm vi chức năng, nhim v quản lý nhà nước ca Bộ Tài chính giai đoạn 2016 - 2021 và kinh
nghim ca một s' qu'c gia liên quan đến THTK, CLP trong quản lý, sử dng tài sản công (Hoa Kỳ,
Nhật Bản, Malaysia, Philippines, Panama, Peru, Mexico, Colombia và Australia…).
1
4. Kết quả nghiên c.u
(1) Đề tài đ% h th'ng hóa lý luận về THTK, CLP trong quản lý, sử dng tài sản côngl; làm rõ khái
nim, đặc điểm, vai trò, nguyên tắc THTK, CLP; nội dung, tiêu chí đánh giá THTK, CLP và các nhân t'
ảnh hưởng đến công tác quản lý, sử dng tài sản công... Theo đó, quản lý, sử dng tài sản công bao
gồm quản lý, sử dng tài sản công tại các cơ quan, tổ chức, đơn v; quản lý, sử dng kết cấu hạ tầng;
tài sản công tại doanh nghip; tài sản ca dự án sử dng nhà nước và tài sản được xác lập quyền sở
hữu; quản lý, sử dng khai thác nguồn lực tài chính đất đai, tài nguyên. Vic THTK, CLP đóng vai trò
quan trọng trong quản lý, sử dng tài sản công như nâng cao hiu quả sử dng tài sản, giảm chi phí
cho các hoạt động ca cơ quan, tổ chức; giảm thiểu vic sử dng tài nguyên không cần thiết, từ đó
góp phần bảo v môi trường; tăng uy tín và niềm tin ca cơ quan, tổ chức trong quản lý tài sản; tôn
vinh đạo đức, trách nhim ca tổ chức, hộ gia đnh và cá nhân trong quản lý, sử dng tài sản công.
Vic đánh giá THTK, CLP trong quản lý, sử dng tài sản công dựa trên tiêu chí đánh giá vic l%nh đạo
chỉ đạo; tiêu chí tổ chức thực hin; tiêu chí đánh giá công tác phát hin và xử lý hành vi l%ng phí trong
quản lý, sử dng tài sản công. Các nhân t' ảnh hưởng đến công tác THTK, CLP trong quản lý, sử
dng tài sản công gồm nhóm nhân t' về thể chế quản lý kinh tế, quản lý tài chính và cơ chế quản lý
tài sản công ca Nhà nước; nhóm nhân t' về trnh độ, ý thức ca đội ngũ cán bộ, công chức trong bộ
máy quản lý ca các cơ quan, đơn v được Nhà nước giao quản lý, sử dng tài sản công; nhóm nhân
t' về h th'ng cơ sở dữ liu, thông tin về tài sản công; các nhân t' khách quan khác.
(2) Đề tài đ% nghiên cứu kinh nghim các nước (Hoa Kỳ, Nhật Bản, Malaysia, Philippines, Panama,
Peru, Mexico, Colombia và Australia…) liên quan đến THTK, CLP trong quản lý, sử dng tài sản công.
Từ đó, đề tài đ% rút ra một s' bài học nhằm góp phần tăng cường THTK, CLP trong quản lý tài sản
công ở Vit Nam như sau: (i) Xây dựng h th'ng cơ chế, chính sách đồng bộ, th'ng nhất về tài sản
công để tạo cơ sở pháp lý cho vic quản lý, sử dng tài sản công; có tiêu chí c thể để đánh giá hiu
quả quản lý tài sản công, đo lường hiu suất sử dng ca tài sản; (ii) Sử dng cơ chế th trường để
nâng cao hiu quả và tiết kim chi phí quản lý tài sản công; (iii) Phân cấp các cơ quan quản lý tài sản
công được tổ chức phù hợp với mô hnh quản lý, có năng lực đáp ứng yêu cầu thực hin nhim v và
được phân đnh trách nhim rõ ràng; (iv) H th'ng thông tin, báo cáo, dữ liu về tài sản công được
xây dựng đảm bảo cho vic quản lý có hiu quả, tăng cường trách nhim giải trnh và tính minh bạch
trong quản lý tài sản công; ứng dng công ngh thông tin trong quản lý tài sản công hiu quả, tiết
kim; (v) Nâng cao vai trò ca kiểm soát, kiểm toán và công tác thanh tra, kiểm tra đ'i với vic quản
lý, sử dng tài sản công; (vi) Hoàn thin cơ sở pháp lý về bảo hiểm tài sản công đ'i với các ri ro
thiên tai (b%o, lũ, lt).
(3) Đề tài đ% phân tích, đánh giá thực trạng THTK, CLP trong quản lý, sử dng tài sản công ở Vit
Nam giai đoạn 2016 - 2021. Theo đó, đề tài đ% h th'ng cơ chế chính sách, h th'ng văn bản quy
phạm pháp luật có liên quan đến công tác THTK, CLP trong quản lý, sử dng tài sản công tại Vit
Nam. Chính ph th'ng nhất quản lý nhà nước về tài sản công theo quy đnh ca Luật Quản lý, sử
dng tài sản công và pháp luật có liên quan, đảm bảo sự ph'i hợp giữa các cơ quan nhà nước trong
vic thực hin quản lý tài sản công. Bộ Tài chính là cơ quan đầu m'i giúp Chính ph th'ng nhất quản
lý nhà nước về tài sản công. Đồng thời, đề tài cũng đ% phân tích thực trạng công tác tổ chức THTK,
CLP trong quản lý, sử dng tài sản công giai đoạn 2016 - 2021 cho thấy: (i) Vic triển khai Luật Quản
lý, sử dng tài sản công đ% được thực hin một cách ch động, đồng bộ; (ii) Các bộ, ngành, đa
phương đ% tích cực triển khai, phổ biến, tập huấn các nội dung mới ca Luật Quản lý, sử dng tài sản
2
công và các văn bản quy đnh chi tiết thi hành Luật đến các cơ quan, tổ chức, đơn v thuộc phạm vi
quản lý; (iii) Hầu hết các bộ, ngành, đa phương đ% hoàn thành vic ban hành quy đnh về phân cấp
trong quản lý tài sản công theo quy đnh tại Ngh đnh s' 151/2017/NĐ-CP; (iv) Các bộ, ngành, đa
phương đều đ% triển khai vic xây dựng tiêu chuẩn, đnh mức máy móc, thiết b chuyên dùng và din
tích chuyên dùng, din tích công trnh sự nghip trong cơ sở hoạt động sự nghip. Bên cạnh những
kết quả đạt được, đề tài cũng chỉ ra một s' tồn tại, hạn chế về tổ chức THTK, CLP trong quản lý, sử
dng tài sản công như: (i) Cơ chế phân cấp quản lý tài sản công còn có điểm chưa phù hợp. Một s'
loại tài sản và lĩnh vực còn thiếu các văn bản quy đnh chi tiết hoặc không còn phù hợp với Luật Quản
lý, Sử dng tài sản công nhưng chưa được thay thế, sửa đổi, bổ sung; (iii) Tiến độ ban hành tiêu
chuẩn, đnh mức sử dng din tích tr sở chuyên dùng, công trnh sự nghip, máy móc, thiết b
chuyên dùng chậm. H th'ng chính sách, pháp luật có liên quan như quản lý, sử dng đất, tài nguyên
còn chưa đồng bộ, chậm được sửa đổi, bổ sung, hoàn thin. Nguyên nhân ca các tồn tại, hạn chế
này là doltài sản công ở Vit Nam có phạm vi rộng, do nhiều ch thể khác nhau quản lý, sử dng.
Luật Quản lý, Sử dng tài sản công có nhiều đổi mới trong công tác quản lý, sử dng, khai thác, xử lý
tài sản công theo hướng chặt chẽ , công khai, minh bạch, song một s' tài sản công đặc thù cần có
quy trnh rà soát, chuyển đổi phù hợp. Một s' bộ (Bộ Y tế, Bộ Giáo dc và Đào tạo, Bộ Lao động,
Thương binh và X% hội) chậm ban hành quy đnh chi tiết hướng dẫn về tiêu chuẩn, đnh mức sử dng
tài sản chuyên dùng nên các bộ, ngành, đa phương không có cơ sở để xây dựng, ban hành tiêu
chuẩn, đnh mức cho các cơ quan, tổ chức, đơn v thuộc phạm vi quản lý.
(4) Trên cơ sở phân tích thực trạng và nghiên cứu kinh nghim các nước về THTK, CLP trong quản lý,
sử dng tài sản công, đề tài đ% đề xuất các giải pháp tăng cường THTK, CLP trong quản lý, sử dng tài
sản công, bao gồm:l(i) Hoàn thin cơ chế, chính sách và h th'ng pháp luật liên quan đến THTK, CLP
trong quản lý, sử dng tài sản công, c thể hoàn thin quy đnh pháp luật liên quan đến THTK, CLP,
quản lý, sử dng tài sản công và các chính sách, pháp luật khác có liên quan đến tài sản công. (ii) Tăng
cường công tác tổ chức, THTK, CLP trong quản lý, sử dng tài sản công thông qua vic tuyên truyền,
tập huấn dưới nhiều hnh thức và đổi mới công tác tuyên truyền, phổ biến; tăng cường công tác quản lý
nhà nước ca Bộ Tài chính trong vic THTK, CLP đ'i với quản lý, sử dng tài sản công; đổi mới
phương thức quản lý tài sản công, tăng cường công tác quản lý, sử dng tài sản công tại Bộ Tài chính.
(iii) Nâng cao năng lực, phẩm chất đội ngũ cán bộ, công chức trong cơ quan quản lý tài sản công qua
vic hoàn thin, kin toàn bộ máy cơ quan thực hin thực THTK, CLP trong quản lý tài sản công; đào
tạo, nâng cao chất lượng cho cán bộ, công chức làm công tác quản lý tài sản công tại các bộ, cơ quan
trung ương và các đa phương; phân công rõ ràng trách nhim ca từng cơ quan, tổ chức, đơn v; gắn
kết quả THTK, CLP với trách nhim ca người đứng đầu tổ chức, đơn v; đưa kết quả THTK, CLP là
tiêu chí đánh giá trong công tác thi đua, khen thưởng và bổ nhim cán bộ, công chức, viên chức. (iv)
Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát, xử lý vi phạm trong THTK, CLP trong quản lý, sử
dng tài sản công, c thể giám sát, đánh giá tiến độ thực hin công tác mua sắm tài sản và vic sắp xếp
lại, xử lý tài sản công; tăng s' lượng, quy mô, chất lượng, phạm vi; tổ chức thanh tra chuyên đề, chuyên
sâu về công tác THTK, CLP về quản lý, sử dng tài sản công; tăng cường công tác giám sát ca Qu'c
hội, các Đoàn đại biểu Qu'c hội, HĐND các tỉnh, thành ph' trực thuộc trung ương, MTTQVN và các tổ
chức chính tr x% hội, đoàn thể quần chúng. (v) Đầu tư công ngh nhằm nâng cao THTK, CLP trong
quản lý, sử dng tài sản công, theo đó, xây dựng và đưa vào vận hành H th'ng giao dch đin tử về tài
sản công để thực hin các giao dch bán, chuyển nhượng, cho thuê quyền khai thác tài sản công và các
3
giao dch khác về tài sản công giữa nhà nước và các tổ chức, cá nhân; thực hin nâng cấp Cơ sở dữ
liu qu'c gia về tài sản công và các cơ sở dữ liu về tài sản công chuyên ngành; xây dựng h th'ng, cơ
chế báo cáo đầy đ và thường xuyên về vic phát hin, xử lý tham nhũng và các hành vi bất hợp pháp
đồng bộ, kết n'i h th'ng phần mềm quản lý ca các đơn v thuộc Bộ Tài chính. Ngoài ra, đề tài cũng đề
xuất một s' kiến ngh đ'i với Qu'c hội, Chính ph, Bộ Tài chính, các cơ quan thanh tra, kiểm tra, Kiểm
toán Nhà nước và đa phương.
5. Thông tin nghiệm thu và lưu trữ:
- Nghim thu: Đề tài đ% được Hội đồng Tư vấn đánh giá, nghim thu thông qua theo Quyết đnh s'
2165/QĐ-BTC ngày 09/10/2023 ca Bộ Tài chính về vic thành lập Hội đồng Tư vấn đánh giá, nghim
thu nhim v KHCN cấp Bộ năm 2022.
- Lưu trữ: Đề tài được đóng quyển, lưu trữ tại thư vin Vin Chiến lược và Chính sách tài chính./.
4
