Bí quyết thành công của các công ty Trung Quốc
(Phần 1)
Trung Quốc luôn là một thị trường “mơ ước” của bất cứ nhà sản xuất nào trong
mọi lĩnh vực trên thế giới. Với khả năng và thế mạnh của mình, các công ty Trung
Quốc đang rất tự tin hướng tới mục tiêu trở thành những tập đoàn hàng đầu thế giới,
vượt qua cả Mỹ và Nhật Bản. 196 công ty đã được lựa chọn để tung vào cuộc chinh
phục thị trường thế giới với hy vọng sẽ trở thành những "Samsung hay Sony Trung
Quốc". Trong năm 2004, trên 12 công ty của Trung Quốc có mặt trong danh sách 500
tập đoàn hùng mạnh nhất thế giới. Trong số 7.000 công ty Trung Quốc thành lập
những cơ sở làm ăn ở nước ngoài, nhiều hãng đã rất phát đạt như TCL, Huawei, Haier,
Ningbo Bird, D'Long... Trước xu hướng này, nhiều chuyên gia kinh tế phương Tây đã
cảnh báo về sự "bành trướng" của các công ty Trung Quốc. Tạp chí kinh doanh
Harvard đã "nhắc nhở" các công ty đa quốc gia phương Tây: “Đã đến lúc phải chú ý
đến những "con rồng giấu mặt" của Trung Quốc. Họ có thể trở thành những đối thủ
cạnh tranh lớn của các bạn trong 5 năm nữa”. Vậy đâu là những bí ẩn đằng sau
thành công của người Trung Quốc?
Sự lớn mạnh từ chính sân nhà
Một thế hệ mới các công ty Trung Quốc mong muốn tìm chỗ đứng cho riêng
mình trên thị trường quốc tế từ chính sân nhà. Tại Mỹ, nhãn hiệu tủ lạnh, máy giặt, tivi
của Haier không còn xa lạ với nhiều người tiêu dùng. Doanh thu của Haier đã đạt trên
5 tỷ USD hàng năm và đứng thứ 6 trên thế giới về các sản phẩm điện dân dụng gia
đình. Hãng hiện đang thuê 30.000 nhân công và có 13 nhà máy sản xuất trên khắp thế
giới, trong đó 1 tại Mỹ. Trước khi chuyển sang sân chơi tại Mỹ, Haier đã rất thành
công ngay tại Trung Quốc với thị trường gần 25% cùng tiềm lực tài chính lớn mạnh
trong hoạt động kinh doanh.
Bên cạnh Haier là Huawei với doanh thu 3,4 tỷ USD vào năm 2003. Được tiếp
sức bởi thị trường trong nước tăng trưởng mạnh và các kỹ sư giỏi, Huawei đang giành
được thị phần từ các đối thủ bằng các sản phẩm giá rẻ nhưng các chức năng gần như,
nếu không nói là hoàn toàn, tương tự như của các hãng lớn. Hiện phần lớn doanh thu
xuất khẩu của Huawei là từ các thị trường đang phát triển, nơi các khách hàng có
nguồn tài chính hạn chế bị hấp dẫn bởi thiết bị Trung Quốc có giá không đắt. Huawei
tin rằng cuối cùng họ sẽ mở rộng được hệ thống thị trường ở cả các nước phát triển.
Giám đốc công nghệ (CTO) của Alcatel (Pháp), Niel Ransom nói: "Huawei có nhiều
khả năng phát triển và cạnh tranh trong một thị trường khốc liệt hơn."
Sự thành công của Haier và Huawei là tấm g¬ương cho các công ty Trung
Quốc khác noi theo. Rất nhiều công ty Trung Quốc đang đi theo con đường đó với
điểm xuất phát từ chính thị tr¬ường nhà. Hãng Capitel Group có một liên doanh với
Nokia, nhà sản xuất điện thoại di động hàng đầu thế giới, nhưng đồng thời cũng đang
đưa ra những sản phẩm điện thoại không dây riêng của mình nhằm vào tầng lớp ít tiền
hơn.
Nhiều hãng của Nhật Bản, Mỹ và EU từng thống trị thị trường sản phẩm dân
dụng gia đình Trung Quốc giờ đang bị các đối thủ nội địa đánh bật. Trong vòng 6 năm
qua, thị phần tivi nhãn hiệu nước ngoài tại Trung Quốc đã giảm từ 70% xuống hơn
20%. Các công ty Trung Quốc hiện đang tiêu thụ tới 43 triệu chiếc tivi mỗi năm.
Konka, nhà sản xuất tivi lớn nhất Trung Quốc còn đang bán sản phẩm nhãn hiệu của
mình tại Mỹ và đã thành lập một cơ sở sản xuất ở Mexico để phục vụ thị trường Mỹ.
Matsushita, hãng điện tử gia đình nổi tiếng của Nhật, mở nhà máy sản xuất lò vi sóng
tại Trung Quốc năm 1995. Nhưng chỉ 2 năm sau, Matsushita đã bị qua mặt bởi Galanz,
một công ty Trung Quốc chưa hề có thâm niên nhưng đã cho ra những sản phẩm tương
tự với giá chỉ bằng một nửa. Giờ đây, Matsushita đành phải xuất khẩu những sản phẩm
của mình trở lại Nhật.
“Bành trướng” ở những sân chơi khác
Rất nhiều quốc gia ngày nay không chỉ phải cạnh tranh với một Trung Quốc
khổng lồ trên các thị trường lớn ngoài khu vực như Mỹ, Nhật, EU mà còn ngay tại
chính sân nhà của mình. Sức hấp dẫn của hàng hoá Trung Quốc tạo ra hai làn sóng
khác nhau: một mặt thu hút nhiều hãng nước ngoài di chuyển cơ sở sản xuất từ các
nước láng giềng Châu Á sang Trung Quốc, mặt khác chuyển bớt các cơ sở sản xuất
hàng hoá rẻ của Trung Quốc sang các nước lân cận. Sự biến chuyển này giúp các công
ty Trung Quốc tiến cao hơn trên bậc thang giá trị gia tăng. Ví như Đài Loan đang bất
lực nhìn nhiều công ty công nghệ cao “khăn gói” sang đại lục hay Hong Kong, trong
đó có cả nhà sản xuất máy tính xách tay lớn thứ 2 Đài Loan là Compal, hãng Intel và
Dell Computer.
Trung Quốc đang tích cực xây dựng các nhà máy dệt, may mặc, giày dép tại các
nước khác nhằm hưởng lợi từ các ưu đãi của WTO. Các nhà máy này đang khiến
nhiều công ty bản địa phải lao đao do không cạnh tranh nổi bởi giá cả và hiệu quả.
Thị trường Đông Nam Á cũng đang là cái đích của nhiều công ty Trung Quốc.
Xuất khẩu của các công ty Trung Quốc nǎm 2002 sang các nước Đông Nam Á đạt
23,57 tỷ USD, tǎng 27% so với nǎm 2001. Người tiêu dùng Malaysia, nước có nền
kinh tế phát triển vào hàng nhanh nhất khu vực, là một mục tiêu quan trọng. Trong 2
nǎm qua, các công ty Trung Quốc đã tǎng gấp 3 lần thị phần tivi 29 inch ở Malaysia,
trong đó số tivi mang nhãn hiệu Trung Quốc chiếm 30%. Các công ty Trung Quốc
cũng chiếm tới 25% thị trường đầu DVD của Malaysia.
Nền kinh tế nhiều năm đứng vị trí số 1 về tính cạnh tranh Singapore cũng cảm
thấy sức ép từ Trung Quốc. Thủ tướng Singapore đã phải đư¬a ra kế hoạch tổng thể
cho một “Singapore mới” ít phụ thuộc hơn vào các sản phẩm điện tử hiện ngày càng bị
lấn át bởi các đối thủ Trung Quốc.
Khối đoàn kết vững chắc của sự đông đảo
Một trong những công thức thành công của người dân đại lục không chỉ nằm ở
sự đông đảo của dân số, mà vì mặc dù là công dân những quốc gia khác nhau nhưng
cộng đồng Hoa kiều luôn là một khối liên kết vững chắc. Hiện nay, phần lớn người
Trung Quốc ở hải ngoại có nguồn gốc từ ba tỉnh gần bờ biển phía Nam: Quảng Đông,
Phúc Kiến, Hải Nam (bờ biển là con đường di dân chính của họ). Dù chỉ là một cộng
đồng thiểu số ở những nước định cư, nhưng người Trung Quốc lại kiểm soát một tỷ lệ
có ảnh hưởng đến nền kinh tế quốc gia đó. Hoa kiều chiếm 4% dân số Indonesia
nhưng kiểm soát 70% nền kinh tế. Tại Philippines tương ứng là 3% và 70%. Ở Thái
Lan là 3% và 60%. Năm 1999, người Trung Quốc ở Hong Kong, Đài Loan và
Singapore sở hữu 250 tỉ USD dự trữ ngoại tệ, bằng với nguồn dự trữ ngoại tệ của Nhật
và Đức cộng lại trong khi dự trữ ngoại tệ của Trung Quốc vào năm này là 154,6 tỉ
USD. Năm 1998, Diễn đàn kinh tế thế giới xếp Hồng Kông, Đài Loan và Singapore
đứng hạng 1, 2 và 4 về cạnh tranh toàn cầu. Và tổng cộng tài sản Hoa kiều trên thế
giới bao gồm cả người Hoa ở Vancouver, Sydney, Toronto, New York và San
Francisco ước tính 2 đến 3 nghìn tỷ USD. Xem xét như vậy, có thể nói nói người
Trung Quốc đại diện cho nền kinh tế lớn thứ ba trên thế giới, chỉ sau Mỹ và Nhật.
(Còn tiếp)