Cách nuôi chim chào mào
Chào mào (ở miền trung gọi là chim đội mũ đít đỏ vì có mào
nhọn và đít màu đỏ, gọi vậy để phân biệt với loài tương tự
nhưng đít có màu vàng) Loại này dễ nuôi, có thể cho ăn được rất
nhiều thứ như: thịt, cám, trái cây...
Điều kiện nuôi
Chào Mào thật đơn giản, không có gì khó. Ngoài bột/cám cào
cào/côn trùng, đặc biệt là trái cây, ta có thể cho chúng ăn đủ loại
trái cây mềm đặc biệt là trái có màu đỏ như: cà chua, tớt Tây/ởt
Đà Lạt loại to to, chuối, cam và đặc biệt là cà rốt thì rất tốt. Vì
vậy Chào mào được gọi là vua của rau quả. Có thể hấp mềm rau
quả cho chim ăn. Theo kinh nghiệm thì những loại rau có sắc
màu đỏ sẽ giúp chim giữ đít màu đỏ đẹp cho dù nuôi lâu năm.
Có ý kiến cho là ta nuôi theo môi trường tự nhiên như cây xanh
hoặc hoa hòe màu đỏ sẽ khiến chim có bộ lộng đẹp hơn.
Nuôi chim từ nhỏ
Khi còn non, cho Chào mào ăn cám chim, trộn cám đều và hơn
sệt để cho ăn, ngoài ra cần cho ăn thêm hoa quả và bánh kẹo
mềm có vị ngọt, nếu mua được sâu cho ăn thêm. Có thể thay sâu
bằng cách cho ăn thịt heo hoặc thịt bò đều được (không nên ăn
thịt sống vì dễ bị nhiễm bệnh từ gia súc). Không nên cho ăn cào
cào để tránh bị bệnh giun sán.
Khi cho ăn dùng que mỏng xúc cám bón cho chim. Chim mọc
đủ lông bón nhấp nhứ gần mỏ, chim đói sẽ đớp mồi, thấy chim
đớp mồi thì không bón đút nữa mà bón nhấp nhứ gần mỏ cho
chim tự mổ. Chim mổ quen thì nhử dần que bón xuống máng và
xúc cám ở máng cho chim nhìn thấy, dần dần chim tự mổ cám ở
máng để ăn.
Nuôi chim bồi
Chim bồi là chim đánh bẫy được hoặc mua từ những người khác
đánh bẫy từ tự nhiên. Bắt đầu nuôi thì nên nuôi hai con, thường
bổi đã đỏ tích thì khá nhát, nên ta phải treo gần người, nếu độ
bay tung lồng của chim còn nhiều thì che bớt nữa lồng rồi từ từ
thời gian mà mở dần ra. Ta cũng có thể để vào lồng hạn chế
không cho tung đầu như lồng che bằng lưới ruồi,để chim không
chui đầu ra gây tróc đầu chảy máu. Nếu tróc đầu chảy máu thì
đừng quá lo lắng, qua mùa thay lông miếng vảy đó sẽ tróc đi và
mọc lông lên lại.
Cách tập cho chim dạn người bằng cách treo gần chỗ người qua
lại treo thấp ngang nửa thân người, khi chim ghiền ăn một món
gì đó, ta nên đút cho ăn hơn là bỏ vào vào hủ đồ ăn, việc này sẽ
giúp chim dạn hơn với chủ.
Khi nuôi được cỡ khoảng 5 tháng chim phải khá dạn và hót
siêng rồi, lúc này ta nên để ý siêng tắm cho chim hơn. Ngoài
việc để gần người, trong quá trình nuôi ngay từ đầu ta nên treo
nhiều chỗ khác nhau, xung quanh nhà hay đặc biệt là trên cây,
việc này giúp chim làm quen với chỗ lạ,để sau này chim có thể
đấu bất cứ nơi nào. Lưu ý tránh cho đấu với chim mồi khác
nhiều (chỉ đôi khi cần thiết) vì đấu nhiều lần sẽ khiến chim sợ
(bởi chim bổi chưa qua mùa thay lông không có độ sung nhất
định, còn sợ người không đấu hết sức mặc dù nhìn nó vẫn đấu
bình thường) Nếu có đấu với chim mồi thì không nên cho đấu
lâu bởi đấu với nhiều chim mồi hay sau này hễ gặp đối thủ mạnh
nó sẽ đấu tí là dừng. Nên cho chim đấu với con ngang lứa với nó
để chim quen dần. Cách này giúp cho độ sung của chim về sau
tăng lên (tránh nhất thời thấy chim sung mà cho đấu đá vô độ).
Làm chim bẫy
Trong thời gian nuôi, nếu muốn sử dụng chim dùng để bẫy sau
này thì nên cho chim làm quen với sào. Hầu hết ai cũng biết là
đi bẫy phải cần cây sào lồng. Mà hơn phần nửa số Chào Mào
nuôi qua mùa thay lông mà ta không dùng sào tập treo lồng thì
sẽ khiến chim sợ sào. Vì vậy ta cần tập để chim quen hơn. Cách
thực hiện là cầm cây sao đưa tới lồng, bản năng sẽ khiến chim
nghĩ mình sẽ dùng sào xua đuổi nên sẽ hoảng sợ. Cách tốt nhất
là gác cây sào vào chỗ chắc rồi treo lồng lên theo thế như ta
đang cầm sào treo lồng vậy. Treo vài lần chim sẽ quen cây sào
và không sợ nữa. Rồi cứ như thế nuôi qua một mùa thay lông thì
nó sẽ đẹp và hay lên, muốn biết độ sung của nó thế nào thì 1
chim mồi lạ tới treo cho hót xem nó phản ứng thế nào. Chào
Mào khi nghe giọng chim lạ hót sẽ hót đối lại rất hăng, nếu chim
hay thì sẽ rút như vít vít vít liên hồi, đó là thế kêu chim về lại
lồng, mà ngoài rừng khi đi bẫy, chim trời tới lồng rồi bay thì nó
sẽ rút như thế.
Nếu cho đấu mà thấy độ sung mãn của chim đấu mạnh, cách
nhấp liên hồi, trận đấu kéo dài thì đã thành công. Còn nếu nó
chưa sung lắm thấy đấu tí rồi ngừng thì đem ra khuất ngay. Treo
cho hót qua lại và tiếp tục thử lại vài lần với thời gian cũng phải
hơn 2 tuần. Các bạn vẫn có thể mang đi thử, theo kinh nghiệm
thì nếu nuôi đúng một năm thì có thể cho đi tập trận được, tức là
mang tới chỗ dợt treo cho hót, nhưng phải khuất không cho nhìn
thấy chim khác. Khi nuôi qua năm (một mùa thay lông) là mang
đi bẫy tập trận cho vào mùa chim tơ. Ra rừng mới đầu thì chưa
sung và đi vài lần nó sẽ sung hẳn lên, hay lên thấy rõ. Và sau
thêm 1 thời gian trôi nữa, ta chợt thấy chú chim ta chăm đã gọn
đẹp lông lá mướt, đấu đá và hót hay, thì lúc đã ta tự thưởng có
chính mình một cái gật đầu mãn nguyện.
Phụ kiện lồng chim
Lồng cho Chào Mào thì không cầu kỳ quá, bởi chỉ cần đơn giản
rộng rãi cho chim nhảy để cặp chân được khỏe là tốt. Vì ta nuôi
lồng hẹp quá chim không được vận động tốt, khiến cặp chân yếu
đi, đặc biệt nuôi từ chim con. Lồng nhỏ gọn trừ khi là để ép
chim bổi để cho chúng dạn lẹ mà thôi. Khi đã khá dạn ta nên cho
vào lồng rộng. Nói về chim con nuôi từ lúc mớm mồi thì cũng
vậy. Khi chúng tự nhảy được thì loại này đã dạn. Ta không nên
dùng lồng nhỏ mà nuôi vì tuổi chim con đang phát triển, không
được độ dinh dưỡng tốt và điệu kiện hoạt động thì chim sẽ yếu
đi mà thôi.
Cầu cho chim
Chỉ nên dùng loại to vừa đủ để chân chim bám vào, không quá
to, lại không nhỏ, bởi vì nhỏ quá chim đậu lâu ngày móng sẽ
mọc dài ra nhanh chóng và chân không bám vững khi đậu
