Đ bài: C m nh n c a em v nhân v t Vũ Nh Tô qua H i V v k ch "Vũ Nh Tô"ề ả ậ ủ ề ậ ư ồ ở ị ư
c a Nguy n Huy T ng.ủ ễ ưở
Bài làm
Trong ba v k ch: "Vũ Nh Tô" (1941), "B c S n" (1946), "Nh ng ng i l i" (1948)ở ị ư ắ ơ ữ ườ ở ạ
c a nhà văn Nguy n Huy T ng đ l i, thì "Vũ Nh Tô" là m t v bi k ch mang nhi u ýủ ễ ưở ể ạ ư ộ ở ị ề
nghĩa nh t v l ch s và xã h i, v cái tài và cái tâm, v ngh thu t và nhân sinh, và choấ ề ị ử ộ ề ề ệ ậ
đn nay, nó v n còn mang tính thòi s làm cho nhi u ng i ph i suy nghĩ.ế ẫ ự ề ườ ả
Vũ Nh Tô là m t nhân v t l ch s s ng vào d i tri u đi vua Lê T ng D c (1510ư ộ ậ ị ử ố ướ ề ạ ươ ự
B1516), m t tên vua mà qu n chúng nhân dân th i b y gi và các s gia phong ki n khinhộ ầ ờ ấ ờ ử ế
mi t g i là "vua l n"! Tên tu i Vũ Nh Tô g n li n v i công trình C u Trùng Đài. C uệ ọ ợ ổ ư ắ ề ớ ử ử
Trùng Đài đã b quân kh i lo n đp phá tan tành, và th ph m xây d ng C u Trùng Đài đãị ở ạ ậ ủ ạ ự ử
b gi t ch t m t cách th m kh c.ị ế ế ộ ả ố
Nhân v t Vũ Nh Tô là m t ngh sĩ có nhi u tài năng, tr i qua nhi u thăng tr m, đã s ngậ ư ộ ệ ề ả ề ầ ố
và ch t trong bi k ch. Nhân v t Vũ Nh Tô đáng tôn vinh ca ng i hay đáng th ng h i?ế ị ậ ư ợ ươ ạ
Lúc đu, Vũ Nh Tô đã sáng su t không mu n đem tài năng ph c v Lê T ng D c, xâyầ ư ố ố ụ ụ ươ ự
d ng các cung đi n đ ph c v cu c s ng xa hoa h ng l c c a "vua ni nh ng v sau đãự ệ ể ụ ụ ộ ố ưở ạ ủ ư ề
b Đan Thi m thuy t ph c. Tr c nhan s c và s săn sóc "d u dàng" c a ng i cung nị ề ế ụ ướ ắ ự ị ủ ườ ữ
này mà Vũ Nh Tô đã thay đi thái đ. Ông đã đem tài năng ra xây d ng C u Trùng Đài.ư ổ ộ ự ử
Lí t ng c a nhà ki n trúc s h Vũ th t đp và lãng m n là quy t đem tài năng xâyưở ủ ế ư ọ ậ ẹ ạ ế
d ng nên m t lâu đài hùng vĩ tráng l , có th "tranh tinh x o v i hoá công", "b n nhự ộ ệ ể ả ớ ề ư
trăng sao " đem l i vinh d cho non sông và ni m t hào cho h u th .ạ ự ề ự ậ ế
Xây C u Trùng Đài không ph i b ng n c lã. Lê T ng D c đã ra s c thu vét thu . Trămử ả ằ ướ ươ ự ứ ế
h l m than, công kh hao h t. C u Trùng Đài đã làm đ bao máu, n c m t, m hôi c aọ ầ ố ụ ử ổ ướ ắ ồ ủ
dân lành. Hàng ngàn hàng v n quân lính, th thuy n ph i ph c d ch đêm ngày, ph i tr iạ ợ ề ả ụ ị ả ả
qua m a n ng, ph i lao đng c c nh c. Bao nhiêu ng i đã ch t vì đói rét kh c c. Baoư ắ ả ộ ự ọ ườ ế ổ ự
nhi u ng i đã ch t vì tai n n. Bao nhiêu phu phen b tr n đã b Vũ Nh Tô b t gi t. Vũề ườ ế ạ ỏ ố ị ư ắ ế
Nh Tô đã tr thành "th ph m", đôi bàn tay c a ông ta đã v y đy máu!ư ở ủ ạ ủ ấ ầ
Hoài bão c a Vũ Nh Tô th t lãng m n nh ng vô nghĩa. Vũ Nh Tô có bi t ông ta đãủ ư ậ ạ ư ư ế
đem tài năng đ ph c v s ăn ch i xa x , cu c s ng sa đo c a vua l n Lê T ng D c?ể ụ ụ ự ơ ỉ ộ ố ạ ủ ợ ươ ự
Vũ Nh Tô có bi t xây C u Trùng Đài có mang l i l i ích gì cho nhân dân, hay ch làmư ế ử ạ ợ ỉ
cho trăm h l m than đau kh ? Vũ Nh Tô là m t ki n trúc s nhi u tài năng, nh ng sinhọ ầ ổ ư ộ ế ư ề ư
b t phùng th i. Quan đi m ngh thu t c a Vũ Nh Tô hoàn toàn sai l m, vì đó là quanấ ờ ể ệ ậ ủ ư ầ
đi m ngh thu t vì ngh thu t. Xây d ng C u Trùng Đài là đ ph c v b o chúa, v hônể ệ ậ ệ ậ ự ử ể ụ ụ ạ ị
quân, đâu ph i vì nhân dân! Khi Lê T ng D c đã b Tr nh Duy S n sai võ sĩ đâm ch t,ả ươ ự ị ị ả ế
khi An Hoà H u Nguy n Ho ng D đã đt phá Kinh thành Thăng Long, sai quân kh iầ ễ ằ ụ ố ở
lo n đp phá tan tành C u Trùng Đài, nh ng Vũ Nh Tô v n m h và u mê. K sĩ c nạ ậ ử ư ư ẫ ơ ồ ẻ ầ
có trí. Vũ Nh Tô là m t k sĩ s ng d i th i lo n, ông ta b đy xu ng đáy bi k ch cu cư ộ ẻ ố ướ ờ ạ ị ẩ ố ị ộ
đi, tr thành m t k gàn, k qu n trí. Đan Thi m khuyên Vũ Nh Tô tr n đi, vì "Ai cũngờ ở ộ ẻ ẻ ẫ ể ư ố
cho ông là th ph m": Vua xa x vì ông, công kh hao h t là vì ông, dân gian l m than là vìủ ạ ỉ ố ụ ầ
ông man di n i gi n là vì ông, th n nhân trách móc là vì ông C u Trùng Đài h có c nổ ậ ầ ử ọ ầ
đâu? H d y nghĩa c t gi t ông, phá c a Trùng Đài". Nh ng Vũ Nh Tô v n cho r ngọ ấ ố ế ử ư ư ẫ ằ
"không làm gì nên t i", thiên h "hi u nh m mà thôi!ộ ạ ể ầ
Khi b n n i giám đòi phanh thây lũ cung n làm trăm m nh, khi quân kh i lo n thét lên:ọ ộ ữ ả ở ạ
"B o chúa đã ch t. Còn th ng Vũ Nh Tô, đem phanh thây làm trăm m nh", khi Đanạ ế ằ ư ả
Thi m gi c "tr n đi", nh ng Vũ Nh Tô v n m m ng, u mê cho đó là chuy n vô lí: "Hề ụ ố ư ư ẫ ơ ộ ệ ọ
tìm tôi, nh ng có lí do gì h gi t tôi. Tôi có gây oán gây thù v i ai?".ư ọ ế ớ
Khi l a khói đã b c lên ngùn ng t kh p kinh thành, các lâu đài đã b đt cháy, khi l iử ố ụ ắ ị ố ưỡ
g m Ngô H ch đã k t n c , nh ng Vũ Nh Tô v n gào lên đòi g p An Hoà H u. Đo nươ ạ ề ậ ổ ư ư ẫ ặ ầ ạ
đi tho i sau đây gi a Vũ Nh Tô và quân kh i lo n đã ph n ánh s u mê đn cùng c cố ạ ữ ư ở ạ ả ự ế ự
c a ông C .ủ ả
Ngô H ch- D n th ng này v trình ch t ng.ạ ẫ ẳ ề ủ ướ
Vũ Nh Tô (đy hi v ng) Dân ta ra m t An Hoà H u, đ ta phán tr n, đ ta gi ng gi iư ầ ọ ắ ầ ể ầ ể ả ả
cho ng i đi bi t t nguy n v ng c a ta. Ta t i gì. Không, ta ch có m t hoài bão là tôườ ờ ế ổ ệ ọ ủ ộ ỉ ộ
đi m đt n c, đem h t tài ra xây cho nòi gi ng m t toà đài hoa l , thách c nh ng côngể ấ ướ ế ố ộ ệ ả ữ
trình sau tr c, tranh tinh x o v i hoá công. V y thì ta có t i gì? Ta xây C u Trùng Đài cõướ ả ớ ậ ộ ử
ph i đâu đ h i n c? Không, không, Nguy n Ho ng D s bi t cho ta, ta không có t iả ể ạ ướ ễ ằ ụ ẽ ế ộ
và ch t ng các ng i s c i trói cho ta đ ta xây n t c u Trùng Đài, d ng m t kì côngủ ướ ườ ẽ ở ể ố ử ự ộ
muôn thu ...ở
Quân sĩ (c i m) - Câm ngay đi. Quân điên r , câm ngay đi không chúng ông v vườ ầ ồ ả ỡ
mi ng bây gi . Mày không bi t m y nghìn ng i ch t vì C u Trùng Đài, m m t con, vệ ờ ế ấ ườ ế ử ẹ ấ ợ
m t ch ng vì mày đó ? Ng i ta oán mày h n oán qu . Câm ngay đi!ấ ồ ư ườ ơ ỷ
Vũ Nh Tô - ...Vài năm n a, đài C u Trùng hoàn thành, cao c , huy hoàng, gi a cõi tr nư ữ ử ả ữ ầ
lao l c, có m t c nh B ng Lai...ự ộ ả ồ
Quân sĩ - Câm m m!ồ
Th m chí khi b quân kh i lo n xúm vào v mi ng, đi u ra pháp tr ng, nh ng Vũ Nhậ ị ở ạ ả ệ ệ ườ ư ư
Tô v n gào lên đòi ra m t ch t ng, mu n nói chuy n v i An Hoà H u. Khi quân kh iẫ ắ ủ ướ ố ệ ớ ầ ở
lo n cho bi t chính An Hòa H u đã ra l nh "phát ho " kinh thành, đp phá C u Trùngạ ế ầ ệ ả ậ ử
Đài, nh ng Vũ Nh Tô v n cho r ng đó là đi u vô lí, r i c t l i than: "Đi ta không quýư ư ẫ ằ ề ồ ấ ờ ờ
b ng C u Trùng Đài" khi n cho đám quân sĩ khinh b hói: "Gi ng v t không bi t nh c í"ằ ử ế ỉ ố ậ ế ụ
Ti ng kêu th m thi t c a Vũ Nh Tô đúng là ti ng kêu tuy t v ng c a m t k cu ng sĩế ả ế ủ ư ế ệ ọ ủ ộ ẻ ồ
m t trí: "Tr i i! Phú cho ta cái tài làm gì? ôi m ng l n! Ôi Đan Thi m! Ôi C u Trùngấ ờ ơ ộ ớ ề ử
Đài!... Thôi th là h t! D n ta đn pháp tr ng..".ế ế ẫ ế ườ
K sĩ thì ph i bi t xu t x . Vũ Nh Tô ch bi t cúc cung ph c v hôn quân b o chúa. Vìẻ ả ế ấ ử ư ỉ ế ụ ụ ạ
th ông ta b b n thái giám, lũ cung n coi khinh là "gian phu dâm ph ", vì gian díu v iế ị ọ ữ ụ ớ
Đan Thi m, "làm u t p n i cung c m". Khi Đan Thi m đã b quân d n ra pháp tr ng,ề ế ạ ơ ấ ề ị ẫ ườ
khi t th n đã gõ c a, nh ng Vũ Nh Tô v n còn lên gi ng: "Đi ta ch a t n, m nh taử ầ ử ư ư ẫ ọ ờ ư ậ ệ
ch a cùng. Ta s xây m t đài vĩ đi đ t lòng tri k ". Th t là bi hài!ư ẽ ộ ạ ể ạ ỉ ậ
Cu c đi c a Vũ Nh Tô là nh ng trang dài bi k ch. Cái ch t c a Vũ Nh Tô đã ph n ánhộ ờ ủ ư ữ ị ế ủ ư ả
cu c đi c a ng i ngh sĩ này th t bi th m và đáng th ng h i. Hoài bão thì cao xa màộ ờ ủ ườ ệ ậ ả ươ ạ
vi n vông, vô nghĩa. Tài năng ch đ ph c v cu c s ng xa hoa c a b o chúa. Quan đi mể ỉ ể ụ ụ ộ ố ủ ạ ể
ngh thu t thì m h sai trái: đem ngh thu t đi l p v i hi n th c cu c s ng, đi l pệ ậ ơ ồ ệ ậ ố ậ ớ ệ ự ộ ố ố ậ
v i h nh phúc c a muôn dân, coi th ng ti n c a, máu và m hôi c a qu n chúng. C uớ ạ ủ ườ ề ủ ồ ủ ầ ử
Trùng Đài không ph i là m t kì công "Vì dân, do dân và c a dân".ả ộ ủ
Qua nhân v t Vũ Nh Tô và vi c xây d ng C u Trùng Đài, qua các bi n c l ch s nhậ ư ệ ự ử ế ố ị ử ư
Lê T ng D c b gi t, Đan Thi m, Vũ Nh Tô b đi u ra pháp tr ng, C u Trùng Đài bươ ự ị ế ề ư ị ệ ườ ử ị
đt phá tan hoang, ta càng th m thía bài h c: ngh thu t v ngh thu t là sai l m, ch cóố ấ ọ ệ ậ ị ệ ậ ầ ỉ
ngh thu t v nhân sinh m i là đúng đn, ti n b . Tài năng không th là món hàng; nghệ ậ ị ớ ắ ế ộ ể ệ
sĩ không nên, không bao gi "đem ng c bán rao". N u làm nh v y là t hu di t!ờ ọ ế ư ậ ự ỷ ệ
Vũ Nh Tô t m t nhân v t l ch s đã tr thành m t nhân v t r t s ng d i ngòi bút c aư ừ ộ ậ ị ử ở ộ ậ ấ ố ướ ủ
Nguy n Huy T ng. Qua nhân v t Vũ Nh Tô, nhà văn Nguy n Huy T ng đã nêu lênễ ưở ậ ư ễ ưở
m i quan h gi a ngh thu t va đi s ng, gi a ngh sĩ v i nhân dân, đ m i ng i cùngố ệ ữ ệ ậ ờ ố ữ ệ ớ ể ọ ườ
suy ng m. Trong m Đ t v k ch "Vũ Nh Tô", Nguyên Huy T ng vi t: "Than ôi! Vũẫ ề ựấ ở Ị ư ưở ế
Nh Tô ph i hay nh ng k gi t" Vũ Nh Tô ph i? Ta ch ng bi t. C m bút ch ng quaư ả ữ ẻ ế ư ả ẳ ế ầ ẳ
cùng m t b nh v i Đan Thi m". Đó ch là m t cách n i c a nhà văn mà thôi.ộ ệ ớ ề ỉ ộ ổ ủ
Cu i "Truy n Ki u", thi hào đân t c Nguy n Du có vi t:ố ệ ề ộ ễ ế
"C tài mà c y chi tài,ố ậ
Ch tài li n v ì ch tai m t V n.ữ ề ở ữ ộ ầ
Đã mang l y nghi p vào thân,ấ ệ
Cũng đng trách l n tr i g n đt xa.ừ ẫ ờ ầ ấ
Thi n căn t i lòng ta,ệ ở ạ
Ch tâm kia m i b ng ba ch tài".ữ ớ ằ ữ
Vũ Nh Tô là m t ngh sĩ tuy có nhi u tài năng nh ng thi u h n cái tâm. Cái ch t c a Vũư ộ ệ ề ư ế ẳ ế ủ
Nh Tô là m t bi k ch nói rõ đi u đó. Vũ Nh Tô đã ph i tr giá! Nh ng k nh Vũ Như ộ ị ề ư ả ả ữ ẻ ư ư
Tô, tr c sau đu ph i tr giá.ướ ề ả ả