Cây xanh phố
Huế
M t trong nh ng đi u mà thành ph Hu khi n cho ng i ta yêu m n làộ ữ ề ố ế ế ườ ế
b i tính ch t "v n" c a nó. Tuy nhiên, nh ng ng i tr ng cây xanh trongở ấ ườ ủ ữ ườ ồ
thành ph cũng c nh báo: cây xanh Hu không ph i là vĩnh c u...ố ả ở ế ả ử
Cây xanh Hu - m t giá trế ộ ị
Trong quá trình phát tri n c a mình cùng v i thành ph bên b sông H ng, câyể ủ ớ ố ờ ươ
xanh cũng đã hình thành cho mình m t giá tr : góp ph n t o nên "bài th đô thộ ị ầ ạ ơ ị
Hu ". Đó là bài th t ng hòa các y u t sông, núi, cây xanh, ki n trúc và ng i.ế ơ ổ ế ố ế ườ
Cây xanh cũng đ c xem là di s n Hu .ượ ả ế
Trên t ng quan chung, cây xanh Hu làm Hu nh m t nhà v n kh ng l màổ ế ế ư ộ ườ ổ ồ
nhà c a lu t khu t trong cây là m t đ c tr ng. Cây xanh cũng làm cho Hu trử ấ ấ ộ ặ ư ế ở
thành m t công viên xanh mát r i v i đôi b sông H ng đ y cây, m t núi Ngộ ượ ớ ờ ươ ầ ộ ự
Bình hay m t Thiên An, m t đ i B ng Lãng đ y thông, nh ng cánh r ng phía tâyộ ộ ồ ằ ầ ữ ừ
nam đ y cây nh là lá ph i th hai c a thành ph ...ầ ư ổ ứ ủ ố
V l i thành ph , Hu đã t ng có nh ng đ ng ph đi vào thi ca, nh c h a b iề ạ ố ế ừ ữ ườ ố ạ ọ ở
nh ng hàng cây n i ti ng. Ví nh "đ ng ph ng bay mù không l i vào", ví nhữ ổ ế ư ườ ượ ố ư
"ch Đông Ba khi mình qua, lá me bay bay la đà"...Nhi u l m nh ng con đ ngợ ề ắ ữ ườ
v i nh ng hàng cây đã đi vào ký c ng i Hu . V y thì cây xanh Hu nóớ ữ ứ ườ ế ậ ở ế
không đ n thu n là tr ng đ l y bóng mát mà bên c nh cái s h u d ng y, cònơ ầ ồ ể ấ ạ ự ữ ụ ấ
có y u t khác n a là cái h n trên nh ng tán cây. Hu , có nhi u con đ ngế ố ữ ồ ữ Ở ế ề ườ
không có l đ ng đ tr ng, ng i ta đã tr ng cây trong v n đ bóng mát c aề ườ ể ồ ườ ồ ườ ể ủ
cây đ ra đ ng cho khách b hành đ nh c nh n lúc n ng nôi.ổ ườ ộ ỡ ọ ằ ắ
Hu có nh ng cây r t l , có m i n i nh ng c nh c đ n nó Hu ,ế ữ ấ ạ ở ọ ơ ư ứ ắ ế ở ế l i là m tạ ộ
th "qu c h n, quóc túy". Ví nh nh c đ n thông, ng i ta nh c đ n núi Ngứ ố ồ ư ắ ế ườ ắ ế ự
hay đ i Thiên An; nh c đ n cây thông hai trăm năm tu i Th Mi u hay cũngồ ắ ế ổ ở ế ế
tu i y lăng Thi u Tr . Hu có hai cây bao báp thu c lo i đ c bi t quý hi m màổ ấ ở ệ ị ế ộ ạ ặ ệ ế
các nhà sinh v t h c đã b công nghiên c u r t nhi u. Hu còn có m t loài câyậ ọ ỏ ứ ấ ề ế ộ
đ c tr ng khác, đó là ngô đ ng. T th i Minh M ng, cây ngô đ ng đã đ c đ aặ ư ồ ừ ờ ạ ồ ượ ư
t Trung Qu c v tr ng hai bên góc đi n C n Chánh. Sau đó, nhà vua sai línhừ ố ề ồ ở ệ ầ
đem lá lên r ng tìm cây t ng t mang v tr ng thêm các góc đi n, lăng t m.ừ ươ ự ề ồ ở ệ ẩ
Nh ng cây ngô đ ng x a đã m t song h u du c a nó v n còn, và đ c đ a raữ ồ ư ấ ậ ệ ủ ẫ ượ ư
tr ng bên ngoài khá nhi u và cũng r t n i ti ng nh cây ngô đ ng T T ng...ồ ở ề ấ ổ ế ư ồ ứ ượ
Bao gi h t đ ng đ u v i v n n nờ ế ươ ầ ớ ấ ạ
Cây xanh Hu đã t ng có m t cu c "đ i tang" vào năm 1985. Lúc b y gi , c nế ừ ộ ộ ạ ấ ờ ơ
bão s 8 đ b vào Hu làm cho h n 3000 cây c th b đ . C nhà văn Nguy nố ổ ộ ế ơ ổ ụ ị ổ ố ễ
Tuân lúc y Hà N i đã b s c su t m t th i gian dài.ấ ở ộ ị ố ố ộ ờ
Cũng t sau đó, h th ng cây xanh bi n đ i theo chi u h ng th c d ng, ch pừ ệ ố ế ổ ề ướ ự ụ ắ
vá và mang tính đ i phó. Nhi u con đ ng v i nh ng hàng cây quen thu c giố ề ườ ớ ữ ộ ờ
đ c tr ng "xôi đ ". Ví nh "đ ng ph ng bay" thì ph ng tr ng không nhi uượ ồ ổ ư ườ ượ ượ ồ ề
h n cây mu i, đ ng Đ ng Đa n i ti ng vì hàng cây đoát thì l ch bàng vàơ ố ườ ố ổ ế ổ ỗ
ph ng...ượ
R t may là g n đây, Công ty Công viên cây xanh đã có nh ng tác đ ng k p th iấ ầ ữ ộ ị ờ
đ c u vãn cho cây xanh Hu . Ví nh năm 2003, Công ty đ n h cây b ng, diể ứ ế ư ố ạ ộ
d i cây "xôi đ " trên 1000 cây và tr ng m i trên 3600 cây xanh m i. Ng i taờ ỗ ồ ớ ớ ườ
tr ng l i hàng đoát đ ng Đ ng Đa, ph c h i cây g i tía đ ng Ph m H ngồ ạ ở ườ ố ụ ồ ộ ở ườ ạ ồ
Thái, tr ng b ng lăng trên nhi u tuy n đ ng nh Lê L i, La S n Phu T ...Và đãồ ằ ề ế ườ ư ợ ơ ử
có ý t ng lãng m n t Công ty Công viên Cây xanh là s tr ng m t đ ng đ yưở ạ ừ ẽ ồ ộ ườ ầ
cây ngô đ ng.ồ
Nh ng n l c y là đáng khích l nh ng rõ ràng ch a đáp ng đ c nhu c uữ ỗ ự ấ ệ ư ư ứ ượ ầ
chu n hóa cây xanh Hu . Ngay c con đ ng Lê L i, bên c nh nh ng câyẩ ở ế ả ườ ợ ạ ữ
phong và cây long não n i ti ng, v n còn quá nhi u cây "xôi đ ", đi năm ba b cổ ế ẫ ề ỗ ướ
l i g p m t cây nhãn, m t g c ph ng r t khó ch u...ạ ặ ộ ộ ố ượ ấ ị
Và không ph i b t kỳ ng i dân nào cũng có ý th c gi gìn cho cây xanh thànhả ấ ườ ứ ữ
ph . M t cán b c a Công ty Công viên Cây xanh nói gi ng t i h n:-"N u ố ộ ộ ủ ọ ủ ờ ế ở
ngay tr c c ng nhà, ch nhà không thích, cây s ph i ch t". Có nh ng loài câyướ ổ ủ ẽ ả ế ữ
tr ng tr c c ng ch nhà, nh ng do kiêng c , ch nhà tìm cách "gi t" cây. Cóồ ướ ổ ủ ư ử ủ ế
ng i l ch s xin đ n h , di d i, đ i cây nh ng ph n đông l i thích "ám sát" câyườ ị ự ố ạ ờ ổ ư ầ ạ
h n. Cây xanh b c o v đ a xít, đ d u, g c cây b đào lên đ mu i xu ng...Cơ ị ạ ỏ ổ ổ ầ ố ị ổ ố ố ứ
th , cây không ch u n i và...l i bi ai b t đ u.ế ị ỗ ờ ắ ầ
L i có nh ng cây xanh b khai t r t đau. Đã có chuy n khó tin là ch trong vòngạ ữ ị ử ấ ệ ỉ
4 năm, Công ty Công viên Cây xanh đã ph i thay đ n 3 l n ch m i m t câyả ế ầ ỉ ỗ ộ
ph ng tr c c ng m t c quan đ ng Hùynh Thúc Kháng. Nguyên nhân làượ ướ ổ ộ ơ ở ườ
do khi treo băng rôn qu ng cáo, t m bi n l n l i g p gió to, cây không ch u n iả ấ ể ớ ạ ặ ị ổ
s c n ng đã b t luôn c r . L i có nh ng ng i treo qu ng cáo đóng luôn cứ ặ ứ ả ễ ạ ữ ườ ả ả
đinh lên cây, lâu ngày t o nên l b ng r t nguy hi m. Đã có lúc nh ng cây đinhạ ỗ ộ ấ ể ữ
này gây tai n n, là khi anh em công nhân đi t a cây cành, l i c a máy g p ph iạ ỉ ưỡ ư ặ ả
đinh, đ t l i c a gây m t thăng b ng trên cao trong lúc ll i c a máy v n ch yứ ưỡ ư ấ ằ ưỡ ư ẫ ạ
vù vù...
Vĩ mô h n, cây xanh có khi b tri t h t p th do thi u đ ng b trong quy ho ch.ơ ị ệ ạ ậ ể ế ồ ộ ạ
Hay nh g p đ ng dây đi n đi qua, th là cây xanh ho c b đ n h , ho c b c tư ặ ườ ệ ế ặ ị ố ạ ặ ị ụ
đ u nh đã g p đ ng Lý Th ng Ki t, 26/3...ầ ư ặ ở ườ ườ ệ
Bao gi cây xanh Hu m i h t nh ng v n n n trên?ờ ế ớ ế ữ ấ ạ
V ng H i Đàiọ ả
(Theo Nét C Đô)ố
