NGHIÊN CỨU - TRAO ĐỔI
Taåp chñ Nghiïn cûáu khoa hoåc cöng àoaân
Söë 37 thaáng 3/2025
60
1. Mđầu
Tòa soạn số (Digital Newsroom) hình tổ
chức báo chí vận hành dựa trên nền tảng công nghệ
số, cho phép sản xuất, quản phân phối nội
dung một cách nhanh chóng, linh hoạt hiệu quả
hơn so với báo chí truyền thống. Trong thời đại kỹ
thuật số, hình này không chỉ giúp các tòa soạn
tối ưu hóa quy trình làm việc mà n mở rộng khả
năng tiếp cận độc giả trên nhiều nền tảng khác
nhau. Theo khảo sát của Nielsen Việt Nam năm
2023, hơn 65% độc giả hiện nay tiếp cận tin tức
thông qua các nền tảng số thay báo in hoặc
truyền hình truyền thống.
2. những thay đổi toàn diện của các tòa soạn
trong bối cảnh chuyển đổi số
- Tăng cường tự động hóa trong sản xuất tin tức
Trong bối cảnh bùng nổ thông tin nhu cầu
cập nhật tin tức nhanh chóng, các tòa soạn số đang
đẩy mạnh tự động hóa nhằm tối ưu quy trình sản
xuất nội dung. Trí tuệ nhân tạo (AI) học máy
(Machine Learning) giúp tạo bản tin tự động, phân
tích dữ liệu và dự đoán xu hướng tin tức, từ đó nâng
cao hiệu suất làm việc.
Theo o o của Viện Nghiên cứu Báo c và
Truyền thông (2023), khoảng 40% các tòa soạn lớn
tại Việt Nam đã ứng dụng AI trong biên tập tin tức,
giúp tăng tốc độ xuất bản lên đến 50%. Những công
cụ như ChatGPT, Google News AI htrợ phóng viên
trong việc tổng hợp thông tin, viết bài nhanh hơn
mà vẫn đảm bảo độ chính xác cao. Ngoài ra, AI cũng
được sử dụng đ tạo ra các bản tin tài chính, th
thao theo thời gian thực.
Bên cạnh đó, các công cụ hỗ trợ biên tập như
kiểm tra chính tả, nhận diện tin gi và tối ưu a
giúp cải thiện chất lượng nội dung. Việc tự động
hóa còn mở rộng sang phân phối tin tức khi AI
thể nhân hóa nội dung theo sở thích độc giả,
đồng thời tđộng đăng tải lên nhiều nền tảng. Tuy
nhiên, thách thức vẫn tồn tại, bao gồm nguy tin
tức bị bóp méo do thuật toán, lo ngại mất việc trong
ngành báo cvà hạn chế của AI trong việc tạo ra
nội dung có chiều sâu. Vì vậy, việc kết hợp giữa công
nghvà vai trò biên tập viên yếu tthen chốt để
đảm bảo chất lượng đạo đức báo chí trong k
nguyên số.
TÒA SOẠN SỐ - CUỘC CÁCH MẠNG TOÀN DIỆN CỦA BÁO CHÍ VIỆT NAM
ThPơng Thảo*
Ngày nhận: 04/3/2025
Ngày phản biện: 20/3/2025
Ngày duyệt đăng: 24/3/2025
Tóm tắt: Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ trên toàn cầu, báo chí Việt Nam đang bước vào một kỷ nguyên mới với sự xuất
hiện của mô hình "Tòa soạn số". Đây không chỉxu hướng mà còn là một cuộc cách mạng làm thay đổi hoàn toàn cách thức hoạt động
của ngành báo chí, từ sản xuất nội dung, phân phối thông tin đến tương tác với độc giả. Theo báo cáo của Bộ Thông tinTruyền thông
năm 2023, hơn 70% các tòa soạn lớn tại Việt Nam đang thực hiện chuyển đổi số một phần hoặc toàn bộ quy trình hoạt động.
Từ khóa: báo chí; tòa soạn; chuyển đổi số.
DIGITAL EDITORIAL OFFICE - COMPREHENSIVE REVOLUTION OF VIETNAMESE JOURNALISM
Abstract: In the context of strong digital transformation taking place globally, Vietnamese journalism is entering a new era with the
emergence of the "Digital Newsroom" model. This is not only a trend but also a revolution that completely changes the way the
journalism industry operates, from content production, information distribution to interaction with readers. According to a report by
the Ministry of Information and Communications in 2023, more than 70% of large newsrooms in Vietnam are implementing digital
transformation in part or all of their operations.
Keywords: journalism; newsroom; digital transformation.
——————
* Trường Đại học Công đoàn
NGHIÊN CỨU - TRAO ĐỔI
tapchinckhcd@dhcd.edu.vn
61
- Cá nhân hóa nội dung độc giả
Trong kỷ nguyên số, nhâna nội dung đang
trở thành xu hướng quan trọng tại các tòa soạn
nhằm nâng cao trải nghiệm người dùng tăng
cường sgắn kết với độc giả. Với sự hỗ trợ của trí
tuệ nhân tạo (AI) học máy (Machine Learning),
các hệ thống tin tức có thể phân tích hành vi đọc, sở
thích và lịch s tìm kiếm của từng nhân để đ
xuất bài viết phù hợp.
Dữ liệu từ Nielsen Việt Nam cho thấy, 72% người
đọc xu hướng quay lại các trang báo nội dung
được đxuất dựa trên sở thích nhân. Nhcông
nghệ dữ liệu lớn, các tòa soạn có thể phân tích hành
vi của độc giả để đề xuất bài viết phù hợp, giúp tăng
tỷ lệ ơng c n đến 30% so với trước đây. Theo
báo o của Reuters Institute (2023), việc nhân
hóa nội dung đã giúp các trang báo điện tử lớn như
VNExpress Tuổi Trẻ Online tăng lượt truy cập
trung bình 25% mỗi tháng.
Các nền tảng tin tức số nGoogle News, Apple
News hay các trang báo lớn đều ứng dụng AI để sắp
xếp tin tức theo mức độ quanm của từng độc giả.
Việc nhân hóa không chdừng lại việc đxuất
bài viết mà n bao gồm việc điều chỉnh nh thức
hiển thị, gửi thông báo tin tức theo thời gian thực
hoặc tạo bản tin tổng hợp theo thói quen đọc của
người dùng.
Bên cạnh lợi ích rõ rệt ngiúp độc giả tiếp cận
thông tin nhanh chóng, chính c phù hợp n,
nhân a nội dung ng đặt ra những thách
thức. Một trong số đó là nguy cơ tạo ra “buồng cộng
hưởng” (filter bubble), khi độc giả chỉ tiếp cận
những nội dung phù hợp với quan điểm của họ
không nhìn thấy các góc nhìn đa chiều. Ngoài ra,
quyền riêng bảo mật dữ liệu nhân cũng
vấn đề quan trọng mà các tòa soạn cần quan tâm.
Để tối ưu nhân hóa nội dung một cách hiệu
quả, các tòa soạn số cần cân bằng giữa công nghệ
đạo đức báo chí, đảm bảo cung cấp tin tức đa
dạng, khách quan bảo vệ quyền riêng của
độc giả.
- Đa dạng hóa hình thức thể hiện
Công nghệ phát triển mạnh mẽ nhu cầu tiếp
cận thông tin ngày càng đa dạng, các tòa soạn số
đang không ngừng đổi mới hình thức thể hiện nội
dung đthu hút độc giả. Không chdừng lại các
bài viết truyền thống, báo chí hiện nay còn tận dụng
nhiều định dạng khác như video, podcast, đồ họa
tương tác o chí d liệu để ng cao trải
nghiệm người dùng.
Nhiều a soạn đã chuyển ớng sang sản xuất
tin tức dưới dạng video ngắn, livestream sự kiện
hoặc phỏng vấn trực tiếp để cung cấp thông tin một
cách trực quan và sinh động hơn. Các nền tảng như
YouTube, TikTok hay Facebook trở thành kênh phân
phối tin tức quan trọng, giúp tiếp cận đa dạng đối
tượng khán giả.
Podcast ngày càng phổ biến, gp độc gitiếp
cận tin tc khi đang di chuyn, làm vic hoc thư
gn. Nhiều t báo ln như The New York Times
hay BBC đã phát triển các chương trình podcast
chuyên sâu, mang đến nhng góc nn pn tích
sâu sc. Theo thng kê t YouTube Việt Nam, s
lượt xem video tin tc tăng 45% trong năm 2023.
Báo chí kng còn gói gọn trong những bài viết
truyn thng đang phát trin mạnh m qua
các hình thức n podcast, video ngn, đ họa
tương tác, thm chí o chí thực tế ảo (VR
Journalism). Điu này giúp ni dung trở nên sinh
động, hấp dẫn và tiếp cận đưc nhiều đi tượng
độc gi hơn. Ví d, các nền tảng như TikTok đang
trở tnh kênh ph biến đ truyn ti tin tc cho
giới tr, vi hơn 20 triệu người dùng ti Việt Nam
(We Are Social, 2024).
Những bài o kết hợp biểu đồ động, bản đồ
tương tác hay mô phỏng d liệu giúp độc giả d
dàng hiểu theo i c vấn đề phức tạp. Báo chí
dữ liệu không chcung cấp thông tin n giúp
khai thác c xu hướng quan trọng tdữ liệu lớn.
Việc đa dạng a hình thức thể hiện không ch
giúp các tòa soạn mở rộng tệp độc giả mà còn nâng
cao chất lượng và sức nh hưởng của báo ctrong
thời đại số.
Tòa soạn stận dụng các nền tảng mạng xã hội,
ứng dụng tin tức công cụ SEO đtối ưu hóa khả
năng tiếp cận công chúng. Theo báo cáo của We Are
Social (2024), có tới 85% độc giả tại Việt Nam tiếp
cận tin tức qua Facebook, TikTok và YouTube thay
các trang báo truyền thống. Bên cạnh đó, Google
News c nền tảng đọc o như Báo Mới, Zing
NGHIÊN CỨU - TRAO ĐỔI
Taåp chñ Nghiïn cûáu khoa hoåc cöng àoaân
Söë 37 thaáng 3/2025
62
News cũng đóng vai trò quan trọng trong việc phân
phối nội dung đến hàng triệu độc giả mỗi ngày.
- Tương tác hai chiều với độc giả
Trong thời đại số, báo chí không chỉ đơn thuần là
kênh truyền tải thông tin một chiều còn trở
thành nền tảng giao tiếp hai chiều giữa tòa soạn
độc giả. Tương tác hiệu quả giúp tòa soạn xây dựng
lòng tin, nâng cao chất lượng nội dung duy trì sự
gắn kết với công chúng. Các tòa soạn số đang tận
dụng mạng xã hội, chatbot AI, diễn đàn và bình luận
trực tiếp trên bài báo để tiếp nhận phản hồi từ độc
giả. Những nền tảng này không chỉ giúp người đọc
dễ dàng tiếp cận tin tức còn tạo ra không gian
thảo luận cởi mở, đa chiều. Các tòa soạn hiện đại
khuyến khích độc giả đóng góp ý kiến, gửi tin tức
hoặc tham gia khảo sát. Điều này không chỉ giúp báo
chí trở nên gần gũi hơn mà còn khai thác được nhiều
góc nhìn phong phú từ cộng đồng. Việc thúc đẩy
tương tác hai chiều không chỉ nâng cao giá trị báo
chí còn giúp các tòa soạn số phát triển bền vững
trong bối cảnh truyền thông không ngừng thay đổi.
Khảo sát của Trung tâm Truyền thông Số Việt
Nam cho thấy, 60% nời dùng tin rằng báo c
trực tuyến giúp họ hội tham gia đóng góp ý
kiến thông qua bình luận, khảo sát livestream.
Điều này giúp báo chí nắm bắt nhanh chóng nhu
cầu và phản hồi của công chúng, từ đó cải thiện
chất ợng nội dung. c a soạn như Thanh Niên
Lao Động đã triển khai nhiều chương trình
livestream tương tác, thu hút hàng triệu lượt xem
và bình luận mỗi tháng.
3. giải pháp nhằm thích ứng với xu hướng tòa
soạn số hiện nay
3.1. Đầu tư hạ tầng công nghệ hiện đại
Trong bối cảnh báo chí số hóa, đầu vào hạ
tầng công nghệ hiện đại yếu tố quan trọng giúp
các tòa soạn nâng cao chất lượng nội dung, tối ưu
quy trình làm việc tăng cường khả năng cạnh
tranh. Các tòa soạn cần một hệ thống CMS mạnh
mẽ để quản lý, biên tập xuất bản tin tức một
cách nhanh chóng, linh hoạt trên nhiều nền tảng
khác nhau như website, mạng hội ứng dụng
di động.
Việc đầu vào điện toán đám mây, bảo mật dữ
liệu hệ thống sao lưu giúp đảm bảo tin tức được
lưu tran toàn, tránh rủi ro ttấn ng mạng hoặc
mất dữ liệu.
Đầu vào hạ tầng công nghệ hiện đại không
chỉ giúp các tòa soạn hoạt động hiệu quả hơn
còn tạo ra trải nghiệm tốt hơn cho độc gitrong kỷ
nguyên báo csố.
3.2. Đào tạo và nâng cao k năng s cho
phóng viên
Đào tạo và nâng cao kỹ năng số cho phóng viên
yếu tố then chốt giúp các tòa soạn thích nghi với
xu hướng báo chí hiện đại. Công nghệ thay đổi cách
sản xuất, phân phối và tiêu thtin tức, đòi hỏi đội
ngũ nhà báo phải liên tục cập nhật kỹ năng mới để
duy trì tính cạnh tranh chất lượng nội dung.
Phóng viên ngày nay cần biết sử dụng các hệ
thống quản nội dung (CMS), công cụ chỉnh sửa
ảnh video (Adobe Premiere, Canva), cũng như
phần mềm phân tích dữ liệu (Excel, Google Data
Studio) để khai thác thông tin hiệu quả. Ngoài ra, kỹ
năng SEO ng quan trọng để tối ưu hóa nội dung
trên ng cụ tìm kiếm.
Vic hiểu và khai tc t tunhân tạo (AI) gp
phóng vn tạo nội dung nhanh cng n, phát
hin xu hướng tin tức và kiểm chứng tng tin. Báo
chí d liệu (Data Journalism) cũng ny càng quan
trng, gp n báo khai thác s liệu đ tạo ra
những bài viết chiều sâu. Phóng viên cần biết
ch ti ưu hóa ni dung cho nhiu nn tng kc
nhau như website, mạng hội, podcast và video
ngắn. Việc tương tác với độc giả, khai thác thông
tin từ cộng đng trực tuyến cũng là một kng
quan trọng.
Các tòa soạn cần tổ chức các khóa đào tạo định
kỳ, hợp tác với chuyên gia công nghệ khuyến
khích phóng viên tự học để nâng cao kỹ năng.
Đào tạo knăng số không chgiúp phóng viên
làm việc hiệu quả hơn mà còn đảm bảo sự phát triển
bền vững của báo chí trong kỷ nguyên số.
3.3. Đa dạng a nguồn thu đ đảm bảo tài
chính bền vững
Trong bối cảnh báo chí truyền thống gặp nhiều
khó khăn về doanh thu quảng cáo, c tòa soạn s
cần đa dạng hóa nguồn thu để đảm bảo i chính
bền vững. Việc chỉ dựa vào quảng cáo không còn đủ
để duy thoạt động, đòi hỏi các tòa soạn phải tìm
NGHIÊN CỨU - TRAO ĐỔI
tapchinckhcd@dhcd.edu.vn
63
kiếm nh kinh doanh linh hoạt n. Nhiều a
son đã trin khai mô hình thu phí đc báo
(paywall) hoặc gói đăng ký thành viên để tạo nguồn
thu ổn định. Các dịch vụ cao cấp cung cấp nội dung
chuyên sâu, độc quyền giúp thu t độc gi sẵn
sàng chi trả. Ngoài quảng o truyền thống, c tòa
soạn có thể hợp tác với doanh nghiệp đsản xuất
nội dung i tr(branded content) một ch minh
bạch, đồng thời vẫn givững nh độc lập báo chí.
Tổ chức skiện, hội thảo hoặc n sản phẩm liên
quan đến tin tức cách giúp tòa soạn tăng doanh
thu từ c nguồn ngoài báo chí.
Việc đa dạng a nguồn thu không chgiúp các
tòa soạn duy trì hoạt động mà còn đảm bảo sự phát
triển bền vững trong môi trường báo c s đầy
cạnh tranh.
3.4. Đẩy mạnh chống tin giả bảo mật dữ liệu
Trong thời đại số, tin giả các mối đe dọa an
ninh mạng đang trở thành thách thức lớn đối với
cáca soạn. Đduy trì uy tín bảo vệ độc giả,c
tòa soạn cần đẩy mạnh các biện pháp chống tin giả
tăng ờng bảo mật dữ liệu. Ttunhân tạo (AI)
thuật toán học y (Machine Learning) thể
phân tích nội dung, xác thực nguồn tin và phát hiện
tin giả nhanh chóng. Nhiều tòa soạn đang tích hợp
công cnhư Google Fact Check hay AI tự động đ
sàng lọc tin tức trước khi xuất bản. Các tòa soạn cần
đào tạo đội ngũ phóng viên về kỹ năng xác minh
thông tin, đồng thời hợp tác với các tổ chức kiểm
chứng độc lập để đảm bảo nh chính c của tin
tức. Ngoài ra, việc giáo dục độc giả về cách nhận
diện tin giả cũng đóng vai trò quan trọng.
Việc bảo vệ dữ liệu người dùng hệ thống
quản lý nội dung (CMS) là ưu tiên hàng đầu. Các tòa
soạn cần áp dụng hóa dữ liệu, xác thực hai yếu
tố (2FA) thường xuyên cập nhật hệ thống để
ngăn chặn tấn công mạng.
Bằng cách đẩy mạnh chống tin giả bảo mật
dữ liệu, các tòa soạn số không chỉ bảo vệ uy tín
còn tạo ra môi trường báo chí minh bạch, đáng tin
cậy trong kỷ nguyên số.
3.5. Xây dựng thương hiệu báo chí uy tín
Trong bối cảnh báo chí số cạnh tranh khốc liệt,
xây dựng thương hiệu uy tín là yếu tố sống còn giúp
các a soạn duy tđộc giả, thu t nguồn thu
tạo ảnh hưởng trong hội. Một thương hiệu báo
chí uy tín không chỉ dựa o chất lượng nội dung
mà còn đòi hỏi chiến lược phát triển bền vững, minh
bạch khả năng thích ứng với công nghệ. Yếu tố
cốt i của một tòa soạn uy n thông tin chính
xác, khách quan giá trị. c tòa soạn cần áp
dụng quy trình kiểm chứng thông tin nghiêm ngặt,
đồng thời tránh giật tít câu view hoặc lan truyền tin
tức chưa được c minh.
Một thương hiệu báo cmạnh cần có đội ngũ
phóng viên biên tập viên chuyên nghiệp, đạo
đức nghề nghiệp am hiểu chuyên môn. Đầu
vào đào tạo kỹ năng số, báo chí dữ liệu kiểm
chứng thông tin sẽ giúp ng cao chất lượng nội
dung. Minh bạch trong quy trình làm báo, công khai
nguồn tin và sẵn ng đính chính khi có sai sót giúp
tăng ng tin của độc giả. Bên cạnh đó, việc tương
tác hai chiều trên mạng hội, diễn đàn hay c
chuyên mục hỏi đáp ng giúp tòa soạn gần gũi
hơn với công chúng.
Xây dựng thương hiệu báo chí uy tín không chỉ
cam kết về chất lượng nội dung mà n sđầu
i hạn o con người, ng nghệ chiến ợc
phát triển bền vững.
4. Kết luận
Tòa soạn số là xu hướng tất yếu của báo chí Việt
Nam trong thời đại công nghệ. Việc đầu tư vào công
nghệ, đào tạo nhân lực, đa dạng hóa nguồn thu và
nâng cao chất ợng nội dung sẽ giúp các a soạn
thích nghi, mở ra cơ hội để đổi mới và phát triển bền
vững trong knguyên số.
————
Tài liệu tham khảo
1. Bộ Thông tin Truyền thông (2023), Chiến lược chuyển đổi số báo chí
Việt Nam đến năm 2030, Hà Nội.
2. Hội Nhà báo Việt Nam (2022), Báo chí số những xu hướng mới trong kỷ
nguyên 4.0, Tạp chí Người Làm Báo.
3. Nguyễn Đức Thành (2021), Báo chí trong thời đại số: hội thách thức,
Nxb Thông tin và Truyền thông.
4. Reuters Institute (2023), Digital News Report 2023, Đại học Oxford.
5. World Economic Forum (2022), The Future of Journalism in the Digital Age,
Geneva.
6. Báo VietnamPlus (2023), Ứng dụng AI trong sản xuất tin tức tại các tòa soạn
số, truy cập tại www.vietnamplus.vn
7. Google News Initiative (2023), Best Practices for Digital Newsrooms, Google.