BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN
--------

--------
NGUYỄN ĐÌNH HƯNG
CHÍNH SÁCH ĐẢM BẢO TIẾP CẬN GIÁO DỤC
CƠ BẢN ĐỐI VỚI NGƯỜI DÂN TỘC THIỂU SỐ
VÙNG TÂY BẮC
LUẬN ÁN TIẾN SĨ
NGÀNH QUẢN LÝ KINH TẾ
HÀ NỘI, 2019
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN
--------

--------
NGUYỄN ĐÌNH HƯNG
CHÍNH SÁCH ĐẢM BẢO TIẾP CẬN GIÁO DỤC
CƠ BẢN ĐỐI VỚI NGƯỜI DÂN TỘC THIỂU SỐ
VÙNG TÂY BẮC
Chuyên ngành: QUẢN LÝ CÔNG
Mã số: 9310110
LUẬN ÁN TIẾN SĨ
Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS. MAI VĂN BƯU
HÀ NỘI, 2019
i
CAM KẾT
Tôi đã đọc và hiểu về các hành vi vi phạm sự trung thực trong học thuật. Tôi cam
kết bằng danh dự cá nhân rằng bản đăng ký đề tài này do tôi tự thực hiện và không vi
phạm yêu cầu về sự trung thực trong học thuật.
Hà Nội, ngày tháng năm 2019
Nghiên cứu sinh
Nguyễn Đình Hưng
ii
MỤC LỤC
CAM KẾT .......................................................................................................................i
MỤC LỤC ..................................................................................................................... ii
DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT ....................................................................................vi
DANH MỤC BẢNG BIỂU ........................................................................................ vii
DANH MỤC ĐỒ THỊ ............................................................................................... viii
DANH MỤC HÌNH ......................................................................................................ix
CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU VỀ CHÍNH SÁCH ĐẢM BẢO TIẾP
CẬN GIÁO DỤC CƠ BẢN ĐỐI VỚI NGƯỜI DÂN TỘC THIỂU SỐ ............... 10
1.1. Tính cấp thiết của đề tài ............................................................................... 10
1.1.1. Lý do chọn đề tài ........................................................................................... 10
1.1.2. Tổng quan nghiên cứu Chính sách đảm bảo tiếp cận giáo dục cơ bản đối với
người dân tộc thiểu số ............................................................................................. 11
1.1.3. Khoảng trống nghiên cứu .............................................................................. 31
1.2. Mục đích, phạm vi và đối tượng nghiên cứu ............................................... 32
1.2.1. Mục đích nghiên cứu ..................................................................................... 32
1.2.2. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu ................................................................. 33
1.3. Phương pháp nghiên cứu ............................................................................. 33
1.3.1. Khung lý thuyết của luận án .......................................................................... 33
1.3.2. Phương pháp nghiên cứu của luận án ............................................................ 34
1.4. Những đóng góp mới về mặt học thuật, lý luận và phương pháp nghiên cứu
của luận án ........................................................................................................... 37
1.5. Kết cấu của luận án ...................................................................................... 38
TIỂU KẾT CHƯƠNG 1 .............................................................................................. 39
CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CHÍNH SÁCH ĐẢM BẢO TIẾP CẬN GIÁO
DỤC CƠ BẢN ĐỐI VỚI NGƯỜI DÂN TỘC THIỂU SỐ ...................................... 40
2.1. Tiếp cận giáo dục cơ bản đối với người dân tộc thiểu số ........................... 40
2.1.1. Quan niệm, đặc điểm cơ bản của người dân tộc thiểu số .............................. 40
2.1.2. Tiếp cận giáo dục cơ bản đối với người dân tộc thiểu số .............................. 42
iii
2.1.3. Các nhân tố ảnh hưởng đến đảm bảo tiếp cận giáo dục cơ bản cho người dân
tộc thiểu số ............................................................................................................... 48
2.2. Chính sách đảm bảo tiếp cận giáo dục cơ bản đối với người dân tộc thiểu số 50
2.2.1. Khái niệm và mục tiêu của Chính sách đảm bảo tiếp cận giáo dục cơ bản đối
với người dân tộc thiểu số ....................................................................................... 50
2.2.2. Nguyên tắc của chính sách đảm bảo tiếp cận giáo dục cơ bản đối với người
dân tộc thiểu số ........................................................................................................ 52
2.2.3. Các Chính sách đảm bảo tiếp cận giáo dục cơ bản đối với người dân tộc thiểu số .. 53
2.2.4. Nhân tố ảnh hưởng đến Chính sách đảm bảo tiếp cận giáo dục cơ bản đối với
người dân tộc thiểu số ............................................................................................. 57
2.3. Kinh nghiệm quốc tế về chính sách đảm bảo tiếp cận giáo dục cơ bản đối với
người dân tộc thiểu số và bài học kinh nghiệm cho vùng Tây Bắc của Việt Nam ... 58
2.3.1. Kinh nghiệm của Trung Quốc ....................................................................... 58
2.3.2. Kinh nghiệm của một số nước trong khối ASEAN ....................................... 62
2.3.3. Kinh nghiệm của Thái Lan ............................................................................ 63
2.3.4. Kinh nghiệm của một số nước Mỹ Latinh..................................................... 65
2.3.5. Bài học kinh nghiệm rút ra đối với vùng Tây Bắc của Việt Nam ................. 66
TIỂU KẾT CHƯƠNG 2 .............................................................................................. 68
CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG TIẾP CẬN GIÁO DỤC CƠ BẢN ĐỐI VỚI NGƯỜI
DÂN TỘC THIỂU SỐ VÙNG TÂY BẮC ................................................................. 69
3.1. Tình hình kinh tế, chính trị, xã hội của người dân tộc thiểu số vùng Tây Bắc .. 69
3.2. Tình hình tiếp cận giáo dục cơ bản đối với người dân tộc thiểu số vùng
Tây Bắc ................................................................................................................ 70
3.3 Phân tích tình hình đảm bảo tiếp cận giáo dục cơ bản cho học sinh dân tộc
thiểu số tại hai tỉnh điển hình Lào Cai và Điện Biên của vùng Tây Bắc .......... 76
3.3.1. Tình hình đảm bảo tiếp cận giáo dục cơ bản cho học sinh dân tộc thiểu số tại
Tỉnh Lào Cai ............................................................................................................ 77
3.3.2. Tình hình đảm bảo tiếp cận giáo dục cơ bản cho học sinh dân tộc tại Tỉnh
Điện Biên ................................................................................................................ 80
3.4. Khung lý thuyết phân tích và thực chứng về các nhân tố tác động đến tiếp
cận giáo dục cơ bản của trẻ em dân tộc thiểu số ............................................... 82
TIỂU KẾT CHƯƠNG 3 .............................................................................................. 89