CÔNG NGHỆ VÀ PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC CÔNG NGHỆ Ở TIỂU HỌC
CHƯƠNG 1: NHỮNG KIẾN THỨC CHUNG VỀ CÔNG NGHỆ
1.1. Khái niệm
Công nghệ (technology) là sự phát minh, sự thay đổi, việc sử dụng, và kiến thức về
các công cụ, máy móc, kỹ thuật, kỹ năng nghề nghiệp, hệ thống, và phương pháp tổ chức,
nhằm giải quyết một vấn đề, cải tiến một giải pháp đã tồn tại, đạt một mục đích, hay thực
hiện một chức năng cụ thể đòi hỏi hàm lượng chất xám cao.
Theo tiếng Anh thì chữ công nghệ – Technology bao gồm hai chữ gốc Techno và logy.
Techno có nghĩa là công nghệ, chữ này làm gốc cho những từ có liên quan đến việc áp
dụng khoa học vào công nghiệp.
Logy có nghĩa íà học, chữ này làm gốc cho những từ mang ý nghĩa nghiên cứu, học tập
một vấn đề có phương pháp vả hệ thống.
Mô tả cụ thể công nghệ được kết hợp bời bốn thành phần cơ bản sau:
Trang thiết bi (Technoware)
Thông tin (lnforware).
Kỹ năng (Humanvvare).
Tổ chức (Orgavvare).
Bốn thành phần này có tác dụng qua lại với nhau để thực hiện bất kỳ một sự bỉến đổi
nguồn vật chất nào trong quá trình sản xuất. Sự thay đổi các yếu tố này diễn ra từ đơn
giản đến phức tạp, nhất là mức độ tinh vi của thành phần công nghệ mới so với công nghệ
cũ gọi là hàm lượng tăng thêm của công nghệ cải tiến.
Công nghệ bao gồm kiến thức, thiết bị, phương pháp và các hệ thống dùng trong việc tạo
ra hàng hoá và cung cấp dịch vụ, dựa trên những thành tựu của khoa học, tạo ra các sản
phẩm, dịch vụ công nghệ để giải quyết các vấn đề đặt ra trong thực tiễn, cải tạo thế giới,
định hình môi trường sống của con người.
Nói một cách đơn giản, công nghệ là sự ứng dụng những phát minh khoa học vào những
mục tiêu hoặc sản phẩm thực tiễn và cụ thể phục vụ đời sống con người, đặc biệt trong
lĩnh vực công nghiệp hoặc thương mại. Thuật ngữ công nghệ có thể được dùng theo nghĩa
chung hay cho những lĩnh vực cụ thể, ví dụ như "công nghệ xây dựng", "công nghệ thông
tin".
Giáo dục công nghệ góp phần hình thành và phát triển các phẩm chất chủ yếu và năng lực
chung được đề cập trong Chương trình tổng thể. Với việc coi trọng phát triển tư duy thiết
lOMoARcPSD|42620215
kế, giáo dục công nghệ có ưu thế trong hình thành và phát triển năng lực giải quyết vấn đề
và sáng tạo.
1.2. Phân loại công nghệ
Để phân loại công nghệ người ta dựa vào nhiều tiêu thức khác nhau:
- Nếu xét theo bản chất của quá trình chế biến sản phẩm vật chất hay thông tin, ta có:
Công nghệ sinh học.
Công nghệ hóa học.
Công nghệ laser…
Công nghệ điện tử…
Công nghệ tin học…
- Nếu xét theo trình độ công nghệ, ta có:
Công nghệ lạc hậu: công nghệ đã lỗi thời về nguyên lý.
Công nghệ tiên tiến: là công nghệ có tiến bộ so với công nghệ đã sử dụng trên
địa bàn.
Để đánh giá mức độ tiên tiến của công nghệ, ta dựa vào các xu hướng sau:
Năng lượng tiêu hao -> 0
Nguyên vật liệu sử dụng -> 0
Nhân lực 0
Hiệu suất “> 1
Hàm lượng phần mềm/ phần cứng
Công nghệ cao (Hightech) lả công nghệ mới về nguyên lý.
Công nghệ trung gian hay công nghệ thích hợp là công nghệ nằm giữa công nghệ
lạc hậu và công nghệ tiên tiến…
- Nếu xét theo mức độ sạch của công nghệ có:
Công nghệ sạch.
Công nghệ không sạch.
- Nếu xét theo phạm vi địa lý, có:
Công nghệ trong nước.
Công nghệ quốc tế.
- Nếu xét theo tính chất, có:
Công nghệ chế tạo.
lOMoARcPSD|42620215
Công nghệ thiết kế.
Công nghệ quản lý…
1.3. Nguồn gốc công nghệ
Đối với một quốc gia công nghệ được hình thành từ hai nguồn:
Tự nghiên cửu.
Mua lại của nước ngoài.
1.4. Sự phát triển của công nghệ trong một số lĩnh vực cơ bản
lOMoARcPSD|42620215
lOMoARcPSD|42620215
CHƯƠNG 2: MÔN HỌC CÔNG NGHỆ TRONG CHƯƠNG TRÌNH GIÁO DỤC
TIỂU HỌC (3 tiết)
2.1. Mục tiêu giáo dục công nghệ ở tiểu học
Giáo dục công nghệ ở cấp tiểu học bước đầu hình thành và phát triển ở học sinh năng lực
công nghệ trên cơ sở các mạch nội dung về công nghệ và đời sống, thủ công kĩ thuật; khơi
dậy hứng thú học tập và tìm hiểu công nghệ. Kết thúc tiểu học, học sinh sử dụng được
một số sản phẩm công nghệ thông dụng trong gia đình đúng cách, an toàn; thiết kế được
sản phẩm thủ công kĩ thuật đơn giản; trao đổi được một số thông tin đơn giản về các sản
phẩm công nghệ trong phạm vi gia đình, nhà trường; nhận xét được ở mức độ đơn giản về
sản phẩm công nghệ thường gặp; nhận biết được vai trò của công nghệ đối với đời sống
trong gia đình, ở nhà trường.
2.2. Các yêu cầu cần đạt
2.2.1. Yêu cầu cần đạt về phẩm chất chủ yếu và năng lực chung
Môn Công nghệ góp phần hình thành và phát triển ở học sinh các phẩm chất chủ yếu và
năng lực chung theo các mức độ phù hợp với môn học, giúp học sinh hình thành và phát
triển những yếu tố căn bản đặt nền móng cho sự phát triển hài hoà về thể chất và tinh thần,
phẩm chất và năng lực; định hướng chính vào giáo dục về giá trị bản thân, gia đình, cộng
đồng và những thói quen, nền nếp cần thiết trong học tập và sinh hoạt.
2.2.2. Yêu cầu cần đạt về năng lực đặc thù
Môn Công nghệ hình thành và phát triển ở học sinh năng lực công nghệ, bao gồm các
thành phần: Nhận thức công nghệ, Giao tiếp công nghệ, Sử dụng công nghệ, Đánh giá
lOMoARcPSD|42620215