1
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TÀI LIỆU HƯỚNG DẪN DẠY HỌC LỚP 10
THỰC HIỆN CHƯƠNG TRÌNH
GIÁO DỤC THƯỜNG XUYÊN CẤP THPT
Môn: ĐỊA LÍ
( Ban hành kèm theo Quyết định số 2556/QĐ-BGDĐT ngày 06/9/2023
của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo)
HÀ NỘI, THÁNG 9 NĂM 2023
2
1. Chủ trì biên soạn tài liệu: Vụ Giáo dục thường xuyên
2. Tham gia biên soạn:
TS. Đỗ Anh Dũng – Chủ biên
PGS.TS. Nguyễn Phương Liên – Thành viên
ThS. Dương Thị Oanh – Thành viên, Thư ký
3
LỜI NÓI ĐẦU
Ngày 26/7/2022, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ký Thông tư số 12/2022/TT-BGDĐT ban
hành Chương trình Giáo dục thường xuyên (GDTX) cấp Trung học phổ thông (THPT) có hiệu
lực bắt đầu từ khóa tuyển sinh lớp 10 năm học 2022- 2023; Theo quy định của Thông tư số 12,
sách giáo khoa của Chương trình GDTX dùng chung sách giáo khoa của Chương trình GDPT
2018 cùng cấp học do Ủy ban nhân dân tỉnh phê duyệt. Để giúp các cơ sở GDTX, GV tổ chức
thực hiện có hiệu quả Chương trình GDTX cấp THPT và thống nhất triển khai chung trong
toàn quốc, Vụ GDTX đã tổ chức biên soạn tài liệu Hướng dẫn dạy học lớp 10 thực hiện Chương
trình GDTX cấp THPT các môn học Toán, Ngữ văn, Lịch sử, Địa lý, Giáo dục kinh tế và pháp
luật, Vật lí, Hóa học và Sinh học.
Mục đích tổ chức biên soạn tài liệu Hướng dẫn dạy học lớp 10 thực hiện Chương trình
GDTX cấp THPT nhằm giúp giáo viên, cán bộ quản lý tổ chức việc dạy học cho phù hợp với
nhu cầu, đặc điểm của người học, điều kiện cơ sở vật chất của trung tâm GDTX, trung tâm
GDNN – GDTX (gọi chung là trung tâm GDTX).
Nội dung tài liệu cấu trúc gồm 3 phần:
Phần thứ nhất. Những vấn đề chung về Chương trình GDTX cấp THPT.
Phần thứ hai. Giới thiệu Chương trình GDTX cấp THPT môn học Địa lí: Phần này nhằm
giúp GV biết được mục tiêu, yêu cầu cầu đạt, nội dung và thời lượng bố trí kế hoạch dạy học
của chương trình lớp 10 môn Địa lí, một số định hướng về phương pháp dạy học, kiểm tra đánh
giá, thiết bị dạy học theo định hướng phát triển phẩm chất và năng lực.
Phần thứ ba. Hướng dẫn tổ chức dạy học môn học Địa lí lớp 10 Chương trình GDTX cấp
THPT: Phần này nhằm giúp GV biết được mục tiêu, yêu cầu cần đạt về kiến thức, năng lực và
phẩm chất của từng nội dung/chủ đề cũng như cách thức tổ chức tiến hành dạy học để hình
thành và phát triển phẩm chất và năng lực của người học.
Mặc dù các tác giả đã có nhiều cố gắng, song đây là những vấn đề mới, vì vậy tài liệu cần
tiếp tục được bổ sung để hoàn thiện.
Nhóm tác giả rất mong nhận được ý kiến phản hồi, góp ý của các đồng nghiệp để tài liệu
thực sự phát huy tác dụng tích cực trong việc bồi dưỡng GV.
Trân trọng cảm ơn.
Các tác giả
4
DANH MỤC KÝ HIỆU VIẾT TẮT
STT
Các từ viết tắt
Viết đầy đủ
1.
GDTX
Giáo dục thường xuyên
2.
ĐGĐK
Đánh giá định kì
3.
ĐGTX
Đánh giá thường xuyên
4.
GV
Giáo viên
5.
HV
Học viên
6.
HĐTN
Hoạt động trải nghiệm
7.
KHBD
Kế hoạch bài dạy
8.
KHGD
Kế hoạch giáo dục
9.
KTĐG
Kiểm tra, đánh giá
10.
PPDH
Phương pháp dạy học
11.
QTDH
Quá trình dạy học
12.
TCM
Tổ chuyên môn
13.
THCS
Trung học cơ sở
14.
THPT
Trung học phổ thông
15.
GDPT
Giáo dục phổ thông
16.
YCCĐ
Yêu cầu cần đạt
MỤC LỤC
5
DANH MỤC KÝ HIỆU VIẾT TẮT ............................................................................................................................ 4
Phần thứ nhất ........................................................................................................................................................ 8
NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ CHƯƠNG TRÌNH GIÁO DỤC THƯỜNG XUYÊN CẤP TRUNG HỌC PHỔ THÔNG ...... 8
I. MỤC TIÊU ................................................................................................................................................... 8
II. YÊU CẦU CẦN ĐẠT VỀ PHẨM CHẤT VÀ NĂNG LỰC .................................................................................... 8
1. Yêu cầu về phẩm chất ................................................................................................................................ 8
2. Yêu cầu về năng lực ................................................................................................................................... 8
3. Yêu cầu cần đạt về phẩm chất chủ yếu và năng lực chung ........................................................................ 9
4. Yêu cầu cần đạt về năng lực đặc thù môn học ....................................................................................... 13
III. KẾ HOẠCH GIÁO DỤC ................................................................................................................................... 15
1. Nội dung giáo dục .................................................................................................................................... 15
2. Thời lượng giáo dục................................................................................................................................. 16
Bảng tổng hợp kế hoạch giáo dục Chương trình GDTX cấp THPT ................................................................. 17
IV. ĐỊNH HƯỚNG VỀ PHƯƠNG PHÁP GIÁO DỤC, HÌNH THỨC TỔ CHỨC DẠY HỌC VÀ ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ
GIÁO DỤC ......................................................................................................................................................... 18
1. Định hướng về phương pháp giáo dục ..................................................................................................... 18
2. Hình thức tổ chức dạy học ...................................................................................................................... 18
3. Định hướng về đánh giá kết quả giáo dục ................................................................................................ 18
Phần thứ hai ........................................................................................................................................................ 20
GIỚI THIỆU CHƯƠNG TRÌNH GDTX CẤP THPT .................................................................................... 20
MÔN ĐỊA LÍ ....................................................................................................................................................... 20
I. MỤC TIÊU CỦA CHƯƠNG TRÌNH MÔN HỌC .................................................................................................. 20
1. Mục tiêu chung ......................................................................................................................................... 20
2. Mục tiêu cụ thể......................................................................................................................................... 20
II. YÊU CẦU CẦN ĐẠT VỀ PHẨM CHẤT VÀ NĂNG LỰC ...................................................................................... 20
1. Yêu cầu cần đạt về phẩm chất chủ yếu và năng lực chung .................................................................... 20
2. Yêu cầu cần đạt về năng lực đặc thù ...................................................................................................... 21
III. NỘI DUNG GIÁO DỤC CHƯƠNG TRÌNH LỚP 10 ......................................................................................... 22
IV. HƯỚNG DẪN VỀ THỰC HIỆN CHƯƠNG TRÌNH LỚP 10 ............................................................................... 29
2. Định hướng đổi mới PPDH ...................................................................................................................... 29
3. Định hướng đổi mới kiểm tra, đánh giá ................................................................................................. 30
a) Định hướng chung ........................................................................................................................................ 30
b) Một số hình thức kiểm tra, đánh giá ............................................................................................................ 30
4. Hướng dẫn về thiết bị dạy học ................................................................................................................ 32
Phần thứ ba ......................................................................................................................................................... 33
HƯỚNG DẪN TỔ CHỨC DẠY HỌC MÔN ĐỊA LÍ LỚP 10 ....................................................................... 33