Đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng và một số yếu tố tiên lượng tử vong ở bệnh nhân cao tuổi bị tắc động mạch phổi cấp

Tắc động mạch phổi cấp (PE) là một bệnh lý tim mạch nghiêm trọng, đặc biệt ở người cao tuổi, với tỷ lệ mắc và tử vong đáng kể. Việc chẩn đoán và quản lý PE ở nhóm đối tượng này thường phức tạp do sự hiện diện của nhiều bệnh lý nền và thể trạng suy yếu. Nghiên cứu trước đây đã chỉ ra rằng người cao tuổi có tỷ lệ tử vong do PE cao hơn đáng kể so với bệnh nhân trẻ tuổi. Tuy nhiên, các yếu tố tiên lượng cụ thể và đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng ở người cao tuổi Việt Nam vẫn chưa được nghiên cứu đầy đủ. Nhằm giải quyết khoảng trống này, nghiên cứu này được thực hiện với mục tiêu mô tả đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng và phân tích các yếu tố liên quan đến tử vong ở bệnh nhân cao tuổi bị tắc động mạch phổi cấp.

Bác sĩ lâm sàng chuyên khoa tim mạch, hồi sức cấp cứu, lão khoa; nghiên cứu viên y học và sinh viên y khoa quan tâm đến bệnh lý tắc động mạch phổi và chăm sóc người cao tuổi.

Nghiên cứu này là một nghiên cứu mô tả cắt ngang, theo dõi trong 3 tháng, nhằm khám phá các đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng và xác định các yếu tố liên quan đến tử vong ở bệnh nhân cao tuổi bị tắc động mạch phổi cấp tại hai bệnh viện ở Hà Nội. Tổng cộng 87 bệnh nhân từ 60 tuổi trở lên đã được đưa vào nghiên cứu, với tuổi trung bình là 72,6 ± 8,96. Các phương pháp điều trị bao gồm tiêu sợi huyết (6,9%) và chống đông đơn thuần (93,1%). Tỷ lệ tử vong chung sau 3 tháng là 11,5%, trong đó 3,4% liên quan trực tiếp đến tắc động mạch phổi cấp. Phân tích hồi quy Logistic đã xác định hai yếu tố tiên lượng tử vong quan trọng có ý nghĩa thống kê: tình trạng rối loạn huyết động lúc vào viện (OR = 288,7) và giảm PaO2 < 80mmHg trên khí máu động mạch (OR = 16,583). Các yếu tố khác như CRP, tiểu cầu, bạch cầu, NT-proBNP và Troponin T, cũng như các thang điểm sPESI và Hestia, không cho thấy mối liên quan có ý nghĩa thống kê với tử vong trong nghiên cứu này, có thể do ảnh hưởng của các bệnh nền. Kết quả chỉ ra rằng hầu hết bệnh nhân thuộc nhóm nguy cơ trung bình - thấp theo phân tầng nguy cơ của hiệp hội tim mạch Châu Âu 2019. Nghiên cứu này cung cấp cái nhìn sâu sắc về hồ sơ lâm sàng và các yếu tố nguy cơ tử vong ở bệnh nhân tắc động mạch phổi cấp cao tuổi tại Việt Nam, nhấn mạnh tầm quan trọng của việc đánh giá sớm tình trạng huyết động và PaO2 để tiên lượng. Những phát hiện này có giá trị ứng dụng trong việc cá nhân hóa chiến lược quản lý và cải thiện kết quả điều trị cho nhóm bệnh nhân dễ tổn thương này. Tuy nhiên, nghiên cứu cũng đề xuất sự cần thiết của các nghiên cứu đa trung tâm, quy mô lớn hơn trong tương lai để xác nhận và mở rộng các yếu tố tiên lượng này.