Đ án môn h cề ọ
M Đ UỞ Ầ
Vi t Nam hi n nay là n c có t c đ tăng tr ng cao nh ng chúng taệ ệ ướ ố ộ ưở ư
v n còn kh năng b t t h u xa h n v kinh t so v i các n c trên thẫ ả ị ụ ậ ơ ề ế ớ ướ ế
gi i . Chúng ta c n nhanh chóng đu i k p và “sánh vai v i các c ng qu cớ ầ ổ ị ớ ườ ố
trên th gi i”b ng m t n n kinh t m nh và n đ nh.Mu n v y chúng taế ớ ằ ộ ề ế ạ ổ ị ố ậ
c n phát tri n n n kinh t trên m i m t, m i lĩnh v c .Xu t nh p kh u làầ ể ề ế ọ ặ ọ ự ấ ậ ẩ
m t trong nh ng y u t đóng vai trò quan tr ng nh h ng t i trình độ ữ ế ố ọ ả ưở ớ ộ
phát tri n kinh t c a n c ta .Bên c nh vi c nh p kh u các máy móc,thi tể ế ủ ướ ạ ệ ậ ẩ ế
b ,công ngh m i đ c I thi n năng su t lao đ ng, c n thi t ph i đ yị ệ ớ ể ả ệ ấ ộ ầ ế ả ẩ
m nh xu t kh u các ngành có th m nh đ thu ngo i t trang tr i chi phíạ ấ ẩ ế ạ ể ạ ệ ả
nh p kh u và thanh toán n qu c t .Chi n l c xu t kh u c a n c ta đãậ ẩ ợ ố ế ế ượ ấ ẩ ủ ướ
đ c Đ ng và Chính ph c th hoá trong t ng ngành ,ngành thu s nượ ả ủ ụ ể ừ ỷ ả
cũng không ngo i l .Đ đánh giá tình hình xu t kh u thu Vi t Nam trongạ ệ ể ấ ẩ ỷ ệ
nh ng năm qua và th i gian t i,tôi th c hi n ữ ờ ớ ự ệ đ tài "ềV n d ng ph ngậ ụ ươ
pháp dãy s th i gian phân tích tình hình xu t kh u thu s n c a Vi tố ờ ấ ẩ ỷ ả ủ ệ
Nam giai đo n 1997-2005 và d báo cho năm 2006 -2007ạ ự ”
Ph ng h ng nghiên c u c a đ tài d a trên c s tài li u dãy sươ ướ ứ ủ ề ự ơ ở ệ ố
th i gian , lí thuy t th ng kê cùng các ph ng pháp th ng kê l y ph ngờ ế ố ươ ố ấ ươ
pháp dãy s th i gian làm ch đ o.ố ờ ủ ạ
K t c u c a đ tài :ngoài m đ u và k t lu n ,đ án bao g m baế ấ ủ ề ở ầ ế ậ ề ồ
ph n :ầ
-Ph n A:Lý lu n chung v dãy s th i gian ầ ậ ề ố ờ
-Ph n B:V n d ng ph ng pháp dãy s th i gian phân tích tình hìnhầ ậ ụ ươ ố ờ
xu t kh u thu s n c a Vi t Nam giai đoan 1997-2005 và d báo cho nămấ ẩ ỷ ả ủ ệ ự
2006,2007.
-Ph n C: Đ xu t ,ki n ngh khi v n d ng dãy s th i gian ầ ề ấ ế ị ậ ụ ố ờ
1
Nguy n M nh Linh - L p: TK45ễ ạ ớ
Trong khi th c hi n đ tài ,m c dù có nhi u c g ng song khôngự ệ ề ặ ề ố ắ
tránh kh i nh ng thi u sót và h n ch , mong th y giúp đ và ch b o đỏ ữ ế ạ ế ầ ỡ ỉ ả ể
em có th hoàn thành đ án .Em xin chân thành c m n.ể ề ả ơ
A.LÝ LU N CHUNG V DÃY S TH I GIAN Ậ Ề Ố Ờ
1.Khái ni mệ
M t l ng c a hi n t ng th ng xuyên bi n đ i qua th i gianặ ượ ủ ệ ượ ườ ế ổ ờ
,vi c nghiên c u bi n đ ng này đ c th c hi n trên c s phân tích dãy sệ ứ ế ộ ượ ự ệ ơ ỏ ố
th i gianờ
Dãy s th i gian là dãy các s li u th ng kê c a hi n t ng nghiênố ờ ố ệ ố ủ ệ ượ
c u đ c s p x p theo th t th i gian ứ ượ ắ ế ứ ự ờ
M t dãy s th i gian bao g m hai y u t :th i gian và các s li u c aộ ố ờ ồ ế ố ờ ố ệ ủ
hi n t ng nghiên c u .ệ ượ ứ
Th i gian có th là ngày ,tu n,tháng ,quý,năm .Đ dài gi a hai th i gainờ ể ầ ộ ữ ờ
li n nhau g i là kho ng cách th i gian ề ọ ả ờ
Các s li u th ng kê c a hi n t ng nghiên c u có th đ c bi u hi nố ệ ố ủ ệ ượ ứ ể ượ ể ệ
b ng s tuy t đ i ,s t ng đ i ,s bình quân và đ c g i là các m c đằ ố ệ ố ố ươ ố ố ượ ọ ứ ộ
c a dãy sủ ố
2.Tác d ng c a dãy s dãy s th i gian ụ ủ ố ố ờ
Qua phân tích dãy s th i gian cho phép nh n th c các đ c đi m bi nố ờ ậ ứ ặ ể ế
đ ng c a hi n t ng qua th i gian ,tính quy lu t c a s bi n đ ng ,t đóộ ủ ệ ượ ờ ậ ủ ự ế ộ ừ
ti n hành d đoán v m c đ c a hi n t ng trong th i gian t i ế ự ề ứ ộ ủ ệ ượ ờ ớ
2.1.Phân tích đ c đi m bi n đ ng c a hi n t ng qua th i gian ặ ể ế ộ ủ ệ ượ ờ
Các ch tiêu th ng s d ng đ phân tích nh ng đ c đi m bi n đ ngỉ ươ ử ụ ể ữ ặ ể ế ộ
c a hi n t ng qua th i gianủ ệ ượ ờ
2.1.1.M c đ bình quân qua th i gian ứ ộ ờ
2
Đ án môn h cề ọ
Ch tiêu này ph n ánh m c đ đ i di n cho các m c đ tuy t đ i c aỉ ả ứ ộ ạ ệ ứ ộ ệ ố ủ
dãy s th i gian .Tuỳ theo dãy s th i kỳ hay dãy s th i đi m mà côngố ờ ố ờ ố ờ ể
th c tính khác nhau .ứ
-Đ i v i dãy s th i kỳ,m c đ bình quân qua th i gian đ c tính theoố ớ ố ờ ứ ộ ờ ượ
công th c sau đây:ứ
==
Trong đó :yi (i=1,2,…,n) là các m c đ c a dãy s th i kỳ.ứ ộ ủ ố ờ
-Đ i v i dãy s th i đi m có kho ng cách th i gian b ng nhau, đ tínhố ớ ố ờ ể ả ờ ằ ể
m c đ bình quân qua th i gian ,c n ph I gi thi t :S bi n đ ng v giá trứ ộ ờ ầ ả ả ế ự ế ộ ề ị
hàng hoá t n kho c a các ngày trong tháng x y ra t ng đ i đ u đ n .ồ ủ ả ươ ố ề ặ
Công th c đ tính m c đ bình quân qua th i gian t dãy s th i đi mứ ể ứ ộ ờ ừ ố ờ ể
có các kho ng cách t b ng nhau là:ả ổ ằ
=
Trong đó:yi (i=1,2,…,n)là các m c đ c a dãy s th i đi m có kho ngứ ộ ủ ố ờ ể ả
cách th i gian b ng nhau .ờ ằ
-Đ i v i dãy s th i đi m có kho ng cách th i gian không b ng nhau thìố ớ ố ờ ể ả ờ ằ
m c đ bình quân qua th i gian đ c tính theo công th c sau đây:ứ ộ ờ ượ ứ
=
Trong đó : hi (i=1,2,…,n) là kho ng th i gian có m c đ yả ờ ứ ộ i (i=1,2,…,n)
2.1.2.L ng tăng (ho c gi m )tuy t đ i ượ ặ ả ệ ố
Ch tiêu n yph n ánh s bi n đ ng v m c đ tuy t đ i gi a hai th iỉ ầ ả ự ế ộ ề ứ ộ ệ ố ữ ờ
gian.Tuỳ theo m c đích nghiên c u,có th tính các ch tiêu v l ng tăngụ ứ ể ỉ ề ượ
(ho c gi m)tuy t đ i sau đây:ặ ả ệ ố
a, L ng tăng (ho c gi m)tuy t đ i liên hoàn (hay t ng kỳ):ph n ánh sượ ặ ả ệ ố ừ ả ự
bi n đ ng v m c đ tuy t đ i gi a hai th i gian li n nhau và đ c tínhế ộ ề ứ ộ ệ ố ữ ờ ề ượ
theo công th c sau đây:ứ
δI = yi - yi-1 (v i i=1,2,3,…,n)ớ
Trong đó :
3
Nguy n M nh Linh - L p: TK45ễ ạ ớ
δI :L ng tăng (ho c gi m ) tuy t đ i liên hoàn (hay t ng kỳ ) th i gian Iượ ặ ả ệ ố ừ ở ờ
so v i th i gian đ ng li n tr c đó là i-1 ớ ờ ứ ề ướ
yi :M c đ tuy t đ i th i gian iứ ộ ệ ố ờ
yi-1:M c đ tuy t đ i th i gian i-1 ứ ộ ệ ố ờ
N u yếi >yi-1 thì δI >0:Ph n ánh quy mô hi n t ng tăng ,ng c l i n u yả ệ ượ ượ ạ ế i
< yi-1 thì δI <0:Ph n ánh quy mô hi n t ng gi m ả ệ ượ ả
b, L ng tăng (ho c gi m ) tuy t đ i đ nh g c :Ph n ánh s bi n đ ng vượ ặ ả ệ ố ị ố ả ự ế ộ ề
m c đ tuy t đ i trong kho ng th i gian dài và đ c tính theo công th cứ ộ ệ ố ả ờ ượ ứ
sau đây:
∆I = yi – y1 (v i i=1,2,3,…,n)ớ
Trong đó:
∆I :L ng tăng ( hay gi m ) tuy t đ i đ nh g c th i gian I so v i th iượ ả ệ ố ị ố ở ờ ớ ờ
gian đ u c a dãy s ầ ủ ố
yi:M c đ tuy t đ i c a th i gian I ứ ộ ệ ố ủ ờ
y1:M c đ tuy t đ i th i gian đ u ứ ộ ệ ố ở ờ ầ
c, L ng tăng (hay gi m) tuy t đ i bình quân :Ph n ánh m c đ đ i di nượ ả ệ ố ả ứ ộ ạ ệ
c a các l ng tăng (hay gi m) tuy t đ i liên hoàn và đ c tính theo côngủ ượ ả ệ ố ượ
th c sau đây:ứ
==
2.1.3.T c đ phát tri n ố ộ ể
Ch tiêu này ph n ánh t c đ và xu h ng bi n đ ng c a hi n t ngỉ ả ố ộ ướ ế ộ ủ ệ ượ
nghiên c u qua th i gian .Tuỳ theo m c đích nghiên c u ,có th tính các t cứ ờ ụ ứ ể ố
đ phát tri n sau đây:ộ ể
a, T c đ phát tri n liên hoàn :Ph n ánh t c đ và xu h ng bi n đ ng c aố ộ ể ả ố ộ ướ ế ộ ủ
hi n t ng th i gian sau so v i th i gian li n tr c đó và đ c tính theoệ ượ ở ờ ớ ờ ề ướ ượ
công th c sau đây:ư
ti = (v i i=2,3,…,n)ớ
Trong đó :
4
Đ án môn h cề ọ
t I : T c đ phát tri n liên hoàn th i gian I so v i th i gian i-1 và có th bi uố ộ ể ờ ớ ờ ể ể
hi n b ng l n ho c %ệ ằ ầ ặ
b, T c đ phát tri n đ nh g c :Ph n ánh t c đ và xu h ng bi n đ ng c aố ộ ể ị ố ả ố ộ ướ ế ộ ủ
hi n t ng th i gian nh ng kho ng th i gian dài và đ c tính theo côngệ ượ ở ờ ữ ả ờ ượ
th c sau đây:ứ
Ti = (v i i=2,3,…,n)ớ
Trong đó :
Ti :T c đ phát tri n đ nh g c th i gian I so v i th i gian đ u c a dãy s vàố ộ ể ị ố ờ ớ ờ ầ ủ ố
bi u hi n b ng l n ho c %ể ệ ằ ầ ặ
Gi a t c đ phát tri n liên hoàn và t c đ phát tri n đ nh g c có cácữ ố ộ ể ố ộ ể ị ố
m i quan h sau đây:ố ệ
Th nh t:Tích các t c đ phát tri n liên hoàn b ng t c đ phát tri n đ nhứ ấ ố ộ ể ằ ố ộ ể ị
g c, t c là :ố ứ
t 2.t 3 ….tn =Tn
Th hai :Th ng c a t c đ phát tri n đ nh g c th i gian I v i t c đứ ươ ủ ố ộ ể ị ố ở ờ ớ ố ộ
phát tri n đ nh g c th i gian i-1 b ng t c đ phát tri n liên hoàn gi a haiể ị ố ở ờ ằ ố ộ ể ữ
th i gian đó ,t c là:ờ ứ
= (v i i=2,3,…,n)ớ
c, T c đ phát tri n bình quân :Ph n ánh m c đ đ i di n c a các t c đố ộ ể ả ứ ộ ạ ệ ủ ố ộ
phát tri n liên hoàn ể
T m i quan h th nh t gi a các t c đ phát tri n liên hoàn và t c đừ ố ệ ứ ấ ữ ố ộ ể ố ộ
phát tri n đi nh g c nên t c đ phát tri n bình quân đ c tính theo côngể ị ố ố ộ ể ượ
th c s bình quân nhân ,t c là :ứ ố ứ
= =
T công th c tính t c đ phát tri n bình quân cho th y ch nên tínhừ ứ ố ộ ể ấ ỉ
ch tiêu này đ i v i nh ng hi n t ng bi n đ ng theo m t xu th nh tỉ ố ớ ữ ệ ượ ế ộ ộ ế ấ
đ nh.ị
2.1.4.T c đ tăng (ho c gi m ) ố ộ ặ ả
5
Nguy n M nh Linh - L p: TK45ễ ạ ớ
