Trang 13
SỞ GDĐT KON TUM
TRƯỜNG THPT LÊ LỢI
ĐỀ KIỂM TRA GIỮA KÌ I, NĂM HỌC 2024-2025
Môn: Ngữ văn, Lớp 12
Thời gian làm bài:90 phút
không tính thời gian phát đề
Họ và tên học sinh………………………………Mã số học sinh:..........………………
I. ĐỌC HIỂU (4,0 điểm)
Đọc đoạn trích:
Người nhìn thế giới qua lăng kính màu hồng cũng được coi là người theo chủ nghĩa lạc
quan, khi vấp phải hiện thực nghiệt ngã cũng chỉ có bản thân đau khổ. Tôi đã nghĩ đau khổ là
điều không thể tránh khỏi (với cương vị một người lạc quan tôi đã nghĩ như vậy). Tôi tâm niệm
việc của bản thân, bản thân nên tự làm.
Tuy nhiên cũng có những người không nghĩ giống tôi. Nếu xảy ra vấn đề, những người bị
chiều hư thường hy vọng sẽ được tha thứ, được ai đó trợ giúp, dù đôi khi họ có hành động quá
đáng và hay bỏ dở công việc giữa chừng. Thế giới được hình thành và phát triển nhờ mối quan
hệ tương hỗ giữa con người với nhau. Nhưng nếu cứ hành động với suy nghĩ sẽ có người tha thứ
cho mình, giúp đỡ mình, một lúc nào đó hiện thực sẽ chứng minh cho bạn thấy không ai được
phép, cũng không ai đủ khả năng giúp đỡ người khác. Sự giúp đỡ này không phải để thoả mãn
những người bị chiều hư mà nhằm ngăn chặn ảnh hưởng xấu tới những người xung quanh.
Dù có chuyện gì xảy ra, dù ở thời điểm nào, hãy luôn tự chủ tinh thần để bản thân được bình
an, tự do tự tại, đừng nuông chiều bản thân hay dựa dẫm vào người khác. Dù có chuyện gì xảy
ra bao gồm cả những việc chẳng ai tha thứ hay giúp đỡ bạn, đối phương mới là người quyết định
việc giúp đỡ bạn có phiền phức hay không. Nhưng tốt nhất bạn nên từ bỏ lối sống dễ dãi, nuông
chiều bản thân thái quá, không quan tâm đến cảm nhận của người khác. Hãy sống một cuộc đời
ổn định, an nhiên.
(Trích Tâm buông bỏ, đời bình an, Natori Hougen, Nguyễn Thanh Hương dịch, NXB
Thế giới, Tr 75-76)
Thực hiện các yêu cầu:
Câu 1. Xác định vấn đề nghị luận trong đoạn trích trên.
Câu 2. Nêu những thao tác lập luận được sử dụng trong đoạn văn thứ hai.
Trang 14
Câu 3. Chỉ ra và nêu tác dụng của phép điệp trong đoạn: “Dù có chuyện gì xảy ra, dù ở thời điểm
nào, hãy luôn tự chủ tinh thần để bản thân được bình an, tự do tự tại, đừng nuông chiều bản thân
hay dựa dẫm vào người khác. Dù có chuyện gì xảy ra bao gồm cả những việc chẳng ai tha thứ
hay giúp đỡ bạn, đối phương mới là người quyết định việc giúp đỡ bạn có phiền phức hay không.”
Câu 4. Nhận xét mức độ phù hợp giữa nội dung nghị luận trong đoạn trích với nhan đề tác phẩm:
Tâm buông bỏ, đời bình an.
Câu 5. Trình bày ý kiến của anh/chị đối với lời khuyên của tác giả: Hãy sống một cuộc đời ổn
định, an nhiên.
II. VIẾT (6,0 điểm).
Câu 1 (2,0 điểm).
Từ nội dung phần Đọc hiểu, anh/chị hãy viết một đoạn văn nghị luận (khoảng 150 chữ) đề
xuất một giải pháp để giới trẻ hiện nay từ bỏ lối sống dễ dãi, nuông chiều bản thân thái quá.
Câu 2 (4,0 điểm).
Anh/chị hãy viết bài văn nghị luận (khoảng 400 chữ) phân tích, đánh giá đoạn thơ sau:
Quặn lòng con khi lúc chiều buông
Mẹ vẫn cõng trên lưng đời cơ cực
Thương mẹ suốt một đời tất bật
Thiếu niềm vui thừa thãi ưu tư.
Tương lai con làm tóc mẹ pha màu
Lưng còng xuống gánh đời con trẻ
Để xế chiều bóng nuôi hình lặng lẽ
Quạnh quẽ một mình...
Một mình mẹ mà thôi !!!
Con trưởng thành hồng má đỏ môi
Mẹ lụm cụm như con cò mò cá !
Trang 15
Con như cây tơ nõn nà phiến lá
Mẹ như hàng so đũa tàn bông !
Mẹ một đời cam phận dòng sông
Khi lớn - khi ròng - ngược - xuôi - vất vả ...
Mang phù sa bồi ruộng đời con.
(Trích Nghĩ về hoàng hôn mẹ, Phan Ngọc Thường Đoan, NXB Hội Nhà văn, 2009)
Chú thích:
Nhà thơ Phan Ngọc Thường Đoan tên thật là Nguyễn Thanh Bình, sinh năm 1955 tại
Quảng Nam, nguyên quán ở Vĩnh Long. Hiện đang công tác tại báo Văn nghệ Thành phố Hồ Chí
Minh, là Hội viên Hội Nhà văn Việt nam, Hội Nhà văn Thành phố Hồ Chí Minh. Thơ Phan Ngọc
Thường Đoan được bạn đọc yêu mến và biết đến từ những năm 90 của thế kỉ trước. Thơ chị là
tiếng lòng của một người phụ nữ giàu tình cảm. Đọc thơ chị, người đọc nhận thấy có nhiều suy tư,
trăn trở, những day dứt, chiêm nghiệm trước cuộc đời mà chị gửi gắm trong đó.
Bài thơ “Nghĩ về hoàng hôn mẹ” được sáng tác và in trong tập thơ cùng tên vào năm 2009.
-------- Hết --------
Trang 16
I. HƯỚNG DẪN CHUNG:
1. Bản Hướng dẫn định hướng các yêu cầu cơ bản của đề bài, giám khảo cần nắm vững đáp án,
biểu điểm để đánh giá hợp lí các mức độ năng lực của học sinh.
2. Do đặc trưng của môn Ngữ văn nên giám khảo cần linh hoạt trong quá trình chấm, khuyến
khích đối với những bài làm có cảm xúc, sáng tạo, biết vận dụng kiến thức để mở rộng, khơi sâu
vấn đề. Những bài viết đủ ý nhưng diễn đạt vụng, không cho điểm tối đa.
3. Tổng điểm toàn bài là 10.0; sau khi cộng điểm toàn bài, có thể làm tròn đến 0,1 chữ số thập
phân. Ví dụ: 5.25=5.3; 5.75=5.8
II. ĐÁP ÁN:
Phần
Câu
Nội dung
Điểm
I
ĐỌC HIỂU
4,0
1
Vấn đề nghị luận trong đoạn trích:
Từ bỏ lối sống dễ dãi, nuông chiều bản thân.
HS có thể trả lời theo cách nhận biết vấn đề tương đương…
0,5
2
- Thao tác lập luận so sánh
- Thao tác lập luận phân tích
0,5
3
- Phép điệp được sử dụng trong đoạn là: Dù có chuyện gì xảy ra
- Tác dụng:
+ Tạo giọng điệu mạnh mẽ, nhịp nhàng; làm tăng hiệu quả diễn
0,25
0,75
SỞ GDĐT KON TUM
TRƯỜNG THPT LÊ LỢI
KIỂM TRA GIỮA KÌ I, NĂM HỌC 2024 - 2025
ĐÁP ÁN VÀ HƯỚNG DẪN CHẤM
Môn: Ngữ văn, Lớp 12
(Đáp án và hướng dẫn chấm gồm 03 trang)
Trang 17
đạt và sức thuyết phục cho đoạn văn.
+ Nhấn mạnh/Khẳng định việc tự chủ của bản thân trong mọi
hoàn cảnh.
4
- Nhan đề Tâm buông bỏ, đời bình an: thể hiện quan niệm sống
đối với cuộc đời con người.
- Nội dung nghị luận:
+ Đoạn 1: Bản thân cần phải có trách nhiệm với việc của mình
+ Đoạn 2: Tuy nhiên, có một số người có quan điểm sai lầm:
khi xảy ra vấn đề họ hy vọng sẽ được tha thứ, được trợ giúp, dù
họ có hành động quá đáng và hay bỏ dở công việc giữa chừng.
+ Đoạn 3: Để có một cuộc đời ổn định, an nhiên cần phải luôn
tự chủ tinh thần, đừng nuông chiều bản thân hay dựa dẫm vào
người khác.
=>Kết luận: Nội dung đoạn trích thể hiện quan niệm sống có
an nhiên, ổn định theo hướng có trách nhiệm, tự chủ và không
nuông chiều bản thân, góp phần làm sáng tỏ nhan đề
HS có thể trả lời theo nhiều cách khác nhau, lý giải phù hợp.
1,0
5
Lời khuyên của tác giả: Hãy sống một cuộc đời ổn định, an
nhiên.
HS có thể trả lời theo nhiều cách khác nhau, có sự lý giải phù
hợp. Có thể theo định hướng sau:
+ Đây là lời khuyên đúng đắn.
+ Định hướng giới trẻ sống có trách nhiệm với bản thân, gia
đình và xã hội.
+ Nên sống yên ổn, tự do tự tại.
1,0
II
LÀM VĂN
6,0
1
Từ nội dung phần Đọc hiểu, anh/chị hãy viết một đoạn văn
nghị luận (khoảng 150 chữ) đề xuất một giải pháp để giới
trẻ hiện nay từ bỏ lối sống dễ dãi, nuông chiều bản thân thái
quá.
2,0
a. Xác định được yêu cầu về hình thức, dung lượng của đoạn
0,25