TRƯỜNG THPT TRẦN QUỐC TUẤN MA TRẬN ĐỀ KIỂM TRA GIỮA HỌC KÌ I
TỔ NGỮ VĂN MÔN NGỮ VĂN LỚP 12, NĂM HỌC 2023 - 2024
Thời gian: 90 phút (không kể thời gian giao đề)
I. Mục tiêu: Nhằm đánh giá năng lực học sinh theo các chuẩn sau:
- Phần đọc – hiểu: nắm nội dung chính và các thông tin quan trọng của văn bản, hiểu ý nghĩa về từ
ngữ, ngữ pháp dụng ý của văn bản; một số biện pháp nghệ thuật và tác dụng của chúng.
- Phần viết: vận dụng kiến thức văn học và hiểu biết xã hội để giải quyết một vấn đề về văn học và xã
hội.
II. Hình thức kiểm tra: Tự luận 100%
III. Thiết lập ma trận:
MĐ
CĐ
Nhận biết Thông hiểu Vận dụng Tổng
Thấp Cao
ĐỌC
HIỂU
-Xác định phương
thức biểu đạt, yếu
rõ hình thức ngữ
liệu
- Hiểu về hàm ý,
thông điệp của
ngữ liệu
Bày tỏ suy nghĩ của bản thân về
thông điệp
Số câu:
Số điểm:
Tỷ lệ:
1.75
17.5%
0.75
7,5%
0.5
5%
4
3.0
30%
PHẦN LÀM VĂN
NL Xã
hội
- Nhận biết đúng
kiểu bài nghị luận
về một tư tưởng
đạo lí.
- Nhận biết vấn
đề nghị luận
Hiểu thấu đáo về
vấn đề xã hội cần
NL
Vận dụng linh
họat các thao tác
lập luận, các
phương thức biểu
đạt, kĩ năng tạo
lập văn bản làm
sáng tỏ vấn đề
nghị luận.
Liên hệ, đánh
giá về vấn đề
đặt ra
Số câu:
Số điểm:
Tỷ lệ:
0.5
5%
0.75
7.5%
0.5
5%
0.25
2.5%
1
2.0
20%
NL Văn
học
- Nhận biết đúng
kiểu bài, vấn đề
nghị luận.
- Nhận biết nội
dung, nghệ thuật
của đoạn trích
- Hiểu thấu đáo
về vấn đề nghị
luận đặt ra trong
đề bài
- Hiểu nội dung, ý
nghĩa, giá trị nghệ
thuật của ngữ liệu
Vận dụng linh
họat các thao tác
lập luận, các
phương thức biểu
đạt, kĩ năng tạo
lập văn bản để
làm sáng tỏ vấn
đề nghị luận.
Đánh giá, liên
hệ mở rộng
vấn đề
Số câu:
Số điểm:
Tỷ lệ:
1.75
17.5%
1.5
15%
1.0
10%
0.75
7.5%
1
5.0
50%
Tổng số
câu:
Số điểm:
4.0
40%
3.0
30%
2.0
20%
1.0
10%
6
10.0
100%
TRƯỜNG THPT TRẦN QUỐC TUẤN ĐỀ KIỂM TRA GIỮA HỌC KÌ I
TỔ NGỮ VĂN MÔN NGỮ VĂN LỚP 12 - NĂM HỌC 2023 - 2024
Thời gian: 90 phút (không kể thời gian giao đề)
I. ĐỌC HIỂU (3.0 điểm)
Đọc đoạn trích và thực hiện các yêu cầu sau:
Sớm tinh mơ, một người đàn ông chạy dọc theo bờ biển. Ở phía xa, ông thấy có một cậu bé
bận rộn. Cậu chạy lăng xăng nhặt những vật gì đó thả xuống biển. Ông tưởng cậu đang chơi trò ném
đá. Nhưng khi tiến lại gần, ông nhận ra những viên đá đó là những con sao biển bị mắc kẹt và cậu
đang cố gắng đưa chúng trở lại biển. Thả những con sao biển xuống nước, cậu nói: "Về nhà ngay nhé,
bố mẹ mày đang đợi đấy!"
Người đàn ông thầm nghĩ những cố gắng của cậu bé chỉ là công cốc mà thôi. Làm sao có thể
đưa hàng ngàn con sao biển về nhà của chúng được, ông gọi to: "Này nhóc, làm gì thế? Làm sao em
cứu được tất cả những con sao biển?"
Cậu bé lại cúi xuống nhặt một con sao biển và trả lời: "Nhưng cháu có thể cứu được con này
mà. Nó sẽ được về nhà!" Cậu bé quăng con vật bé nhỏ xuống biển. Rồi lại lập tức cúi xuống với một
con khác.
Câu trả lời của cậu bé khiến ông bừng tỉnh! Rõ ràng cậu bé không quan tâm đến việc có vô số
những con sao biển trên cát. Cậu chỉ nhìn thấy những sự sống cậu đang nắm trong tay. Người đàn
ông thầm nghĩ: "Cái mà cậu bé nhìn thấy, dù chỉ là một con số nhỏ nhoi nhưng đầy ý nghĩa. Còn ông
thì chỉ nhìn thấy một con số quá khổng lồ đến mức vô vọng"
Thế là ông cúi xuống nhặt một con sao biển lên và đưa nó về nhà của nó.
Và khi thấy hai chú cháu làm như vậy, rất nhiều người khác trên bãi biển cũng nhặt những con
sao biển để đưa chúng về nhà của chúng.
Chẳng bao lâu sau, hàng vạn con sao biển trên bãi biển hôm đó đã được về nhà.
(Những con sao biển, theo Giản Tư Trung, Đúng việc, NXB Tri thức, 2017)
Câu 1. (0.75 điểm). Xác định phương thức biểu đạt chính của văn bản trên.
Câu 2. (0.75 điểm). Hãy chỉ ra sự khác biệt trong suy nghĩ của cậu bé và người đàn ông trong câu
chuyện.
Câu 3. (0.5 điểm). Theo anh/chị, những con sao biển trong câu chuyện là hình ảnh ẩn dụ cho điều gì?
Câu 4. (1.0 điểm). Hãy rút ra thông điệp ý nghĩa nhất với anh/chị qua câu chuyện trên? Lí giải thông
điệp?
II. LÀM VĂN (7.0 điểm)
Câu 1 (2.0 điểm)
Từ nội dung văn bản phần Đọc hiểu, hãy viết một đoạn văn (khoảng 200 chữ) trình bày suy
nghĩ về giá trị của những hành động nhỏ - ý nghĩa lớn trong cuộc sống.
Câu 2. (5.0 điểm)
Trong bài thơ Tây Tiến, Quang Dũng viết:
Sông Mã xa rồi Tây Tiến ơi!
Nhớ về rừng núi, nhớ chơi vơi.
Sài Khao sương lấp đoàn quân mỏi,
Mường Lát hoa về trong đêm hơi.
Dốc lên khúc khuỷu dốc thăm thẳm,
Heo hút cồn mây, súng ngửi trời.
Ngàn thước lên cao, ngàn thước xuống,
Nhà ai Pha Luông mưa xa khơi.
(Ngữ văn 12, Tập một, NXB Giáo dục, Việt Nam, 2020)
Cảm nhận của anh/chị về đoạn thơ trên, từ đó nhận xét nét độc đáo về chất nhạc và chất họa trong
thơ Quang Dũng.
................................ Hết ..................................
ĐỀ CHÍNH THỨC
TRƯỜNG THPT TRẦN QUỐC TUẤN HƯỚNG DẪN CHẤM BÀI KIỂM TRA GIỮA HỌC KÌ I
TỔ NGỮ VĂN MÔN NGỮ VĂN LỚP 12, NĂM HỌC 2023 - 2024
I. HƯỚNG DẪN CHUNG
- Giám khảo cần nắm vững yêu cầu của hướng dẫn chấm để đánh giá tổng quát bài làm của thí sinh,
tránh cách chấm đếm ý cho điểm.
- Do đặc trưng của bộ môn Ngữ văn nên giám khảo cần chủ động, linh hoạt trong việc vận dụng đáp
án và thang điểm; khuyến khích những bài viết có cảm xúc và sáng tạo.
- Việc chi tiết hóa điểm số của các ý (nếu có) phải đảm bảo không sai lệch với tổng điểm của mỗi ý.
- Tổng điểm trong bài làm của thí sinh làm tròn đến 1 số thập phân (0.25 =0.3, 0.75=0.8).
II. ĐÁP ÁN VÀ THANG ĐIỂM
Phần Câu Nội dung Điểm
I ĐỌC HIỂU 3,0
1Phương thức biểu đạt chính: Tự sự
Hướng dẫn chấm:
- Học sinh trả lời như Đáp án: 0,75 điểm.
- Học sinh trả lời không đúng phương thức biểu đạt chính không cho điểm.
0.75
2 Sự khác biệt trong suy nghĩ của cậu bé và người đàn ông:
- Người đàn ông nghĩ những cố gắng của cậu bé chỉ là vô ích mà thôi.
Làm sao có thể đưa hàng ngàn con sao biển về nhà của chúng được. Ông
chỉ nhìn thấy một con số quá khổng lồ đến mức vô vọng.
- Cậu bé: không quan tâm đến việc có vô số những con sao biển trên cát.
Cậu chỉ nhìn thấy những sự sống là cậu đang nắm trong tay. Cái mà cậu
bé nhìn thấy, dù chỉ là một con số nhỏ nhoi nhưng đầy ý nghĩa.
Hướng dẫn chấm:
- Học sinh trả lời như đáp án: 0.75 điểm.
- Học sinh trả lời được ½ nội dung: 0.5 điểm.
- Học sinh không trả lời được như đáp án: 0,0 điểm.
0.75
3 Những con sao biển là hình ảnh ẩn dụ cho những điều/việc nhỏ bé, bình
thường nhưng cần thiết trong cuộc sống. Mỗi người có thể tự làm bằng
khả năng của mình để từ đó góp phần làm nên những giá trị lớn lao, lan
tỏa tích cực…
Hướng dẫn chấm:
- Học sinh giải thích đầy đủ ý nghĩa ẩn dụ như gợi ý của đáp án, diễn
đạt rõ ràng mạch lạc: 0.5 điểm.
- Học sinh giải thích được 1/2 ý nghĩa ẩn dụ như gợi ý của đáp án, diễn
đạt tương đối mạch lạc: 0.25 điểm.
- Học sinh giải thích chưa đúng không cho điểm.
0.5
4- Học sinh có thể nêu những thông điệp theo quan điểm cá nhân nhưng
phải phù hợp, diễn đạt phải logic, mạch lạc có sức thuyết phục. Có thể
gợi ý một vài thông điệp cơ bản sau:
+ Cần trân trọng những công việc nhỏ bé, thầm lặng nhưng đem lại giá
trị xã hội to lớn…
+ Không phải ai cũng làm được những chuyện lớn. Nhưng mọi người
đều có thể làm một việc nhỏ với tình yêu lớn…
+ Nên nhìn nhận cuộc sống bằng con mắt và tấm lòng nhân văn, tích
cực…
- Lý giải theo quan điểm cá nhân nhưng cần phải hợp lí và có sức thuyết
phục.
Hướng dẫn chấm:
- Rút ra thông điệp:
+ Rút ra thông điệp qua văn bản hợp lí, đảm bảo: 0,5 điểm
+ Rút ra thông điệp có ý đúng nhưng còn mơ hồ, chưa rõ ràng: 0,25
điểm
+ Học sinh trình bày thông điệp không liên quan: 0,0 điểm
- Lý giải:
+ Lý giải hợp lí và có sức thuyết phục: 0,5 điểm
+ Lý giải chưa chặt chẽ, chưa thuyết phục: 0,25 điểm
+ Không lí giải hoặc lí giải không liên quan: 0,0 điểm
1,0
II LÀM VĂN 7.0
1 Từ nội dung văn bản phần Đọc hiểu, anh/chị hãy viết một đoạn
văn (khoảng 200 chữ) trình bày suy nghĩ về giá trị của những hành
động nhỏ - ý nghĩa lớn trong cuộc sống.
2,0
Đăk Hà, ngày 22 tháng 10 năm 2023
Duyệt của BGH
Lê Thị Thứ
Duyệt của TTCM
Vũ Ngọc Đức