ỦY BAN NHÂN DÂN TỈNH THANH HÓA
TRƯỜNG CAO ĐẲNG NÔNG NGHIỆP
GIÁO TRÌNH
MÔ ĐUN: AN TOÀN LAO ĐỘNG HÀNG HẢI
NGÀNH: ĐIỀU KHIỂN TÀU BIỂN
TRÌNH ĐỘ: TRUNG CẤP
Ban hành kèm theo Quyết định số: /QĐ-… ngày…….tháng….năm .........
…………........... của……………………………….
Thanh Hóa, năm 2022
TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN
Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình lưu hành nội bộ nên các nguồn thông tin có thể
được phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo.
Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu
lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm.
LỜI GIỚI THIỆU
Giáo trình được thiết kế để đào tạo người học trở thành kỹ thuật viên về lĩnh vực
Điều khiển tàu biển, làm việc được trên các tàu vận tải trong nước và quốc tế. người học
phải có đủ kiến thức chuyên môn và kỹ năng nghề đáp ứng với công việc theo vị trí đảm
nhiệm.
Làm việc trên tàu biển là một nghề đòi hỏi sự chuyên nghiệp và tuân thủ nghiêm
ngặt các quy định an toàn lao động. Môi trường làm việc trên biển tiềm ẩn nhiều nguy
hiểm như sóng gió mạnh, sàn tàu trơn trượt, thiết bị máy móc phức tạp và không gian
làm việc hạn chế. Để đảm bảo an toàn cho bản thân và đồng nghiệp, mỗi người lao động
cần nắm vững và thực hiện nghiêm túc các quy định an toàn lao động. Trước khi lên tàu,
người lao động cần được trang bị đầy đủ bảo hộ lao động như áo phao, giày bảo hộ, mũ
bảo hiểm và quần áo phù hợp với điều kiện làm việc. Trong quá trình làm việc, cần luôn
cảnh giác và chú ý đến các tình huống nguy hiểm tiềm ẩn, tuân thủ nghiêm ngặt các quy
định về an toàn khi vận hành máy móc, thiết bị và khi làm việc trên cao. Ngoài ra, việc
nắm vững các kỹ năng sơ cứu và cách xử lý trong các tình huống khẩn cấp như cháy nổ,
đắm tàu cũng vô cùng quan trọng. Mỗi người lao động cần tích cực tham gia các khóa
huấn luyện an toàn lao động và thường xuyên cập nhật kiến thức để nâng cao ý thức và
kỹ năng bảo đảm an toàn. Làm việc trên tàu biển không chỉ đòi hỏi sự chuyên nghiệp
mà còn cần có tinh thần trách nhiệm cao và ý thức về an toàn lao động. Bằng cách tuân
thủ và thực hiện nghiêm túc các quy định an toàn, chúng ta có thể giảm thiểu rủi ro và
tạo ra một môi trường làm việc an toàn, hiệu quả cho tất cả mọi người.
Thanh Hóa, ngày…..........tháng…........... năm 2022
1. Chủ biên: Nguyễn Hữu Trung
2. Nguyễn Duy Tiến
3. Nguyễn Văn Tâm
4. Trịnh Văn Thục
MỤC LỤC
GIÁO TRÌNH...............................................................................................................................................1
LỜI GIỚI THIỆU........................................................................................................................................2
MỤC LỤC.....................................................................................................................................................2
GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN............................................................................................................................. 1
Tên mô đun: An toàn lao động hàng hải............................................................................................1
Mã mô đun: MĐ 11......................................................................................................................................1
Vị trí, tính chất của mô đun:..............................................................................................................1
Mục tiêu của mô đun:........................................................................................................................1
Bài 1: Giới thiệu chung................................................................................................................................2
Mục tiêu:.......................................................................................................................................................2
Nội dung chính:............................................................................................................................................2
1. Mục đích của môn học...................................................................................................................2
2. Quy định chung..............................................................................................................................2
3. Các trang thiết bị an toàn trên tàu..................................................................................................3
Bài 2: An toàn lao động trên tàu.................................................................................................................6
Nội dung chính:............................................................................................................................................6
1. An toàn khi làm việc ngoài trời và trong khoang ngăn kín............................................................6
1.1. An toàn khi làm việc ngoài trời..............................................................................................6
1.2. An toàn khi làm việc trong khoang ngăn kín........................................................................10
2. An toàn trong công tác sửa chữa tàu............................................................................................13
2.1. An toàn khi tiến hành các công việc sửa chữa nhỏ...............................................................13
2.2. An toàn khi làm việc với các thiết bị điện............................................................................15
2.3. An toàn khi tàu lên đà...........................................................................................................16
2.4. An toàn khi làm việc trong điều kiện nhiệt độ khắc nghiệt..................................................17
2.5. An toàn khi vác, di chuyển các vật nặng..............................................................................18
Bài 3: An toàn khi tàu vào cảng và rời cảng............................................................................................19
Nội dung chính:..........................................................................................................................................19
1. Công tác an toàn khi đón và trả hoa tiêu......................................................................................19
1.1. Các phương tiện để đón và trả hoa tiêu.................................................................................19
1.2. An toàn khi đón và trả hoa tiêu.............................................................................................20
2. An toàn cho tàu vào cảng.............................................................................................................21
2.1. Công tác cập cảng:................................................................................................................21
2.2. An toàn khi cập tàu vào tàu khác trên biển...........................................................................22
3. Công tác an toàn cho tàu rời cảng................................................................................................23
3.1. Công tác chuẩn bị chung.......................................................................................................23
3.2. An toàn khi thả và kéo neo ..................................................................................................25
4. Tác kiểm tra an toàn cho tàu nằm ở cảng....................................................................................25
4.1. Kiểm tra an toàn cho tàu nằm ở cầu......................................................................................25
4.2. Kiểm tra an toàn cho tàu khi đang neo hoặc buộc phao.......................................................26
4.3. An toàn hkhi tàu tiếp nhiên liệu............................................................................................27
Bài 4: An toàn khi tàu hành trình trên biển............................................................................................29
Nội dung chính:..........................................................................................................................................29
1. An toàn trong công tác trực ca.....................................................................................................29
1.1. Bố trí phù hợp các ca tực trên biển.......................................................................................29
1.2. Kiểm tra an toàn khi trực ca..................................................................................................30
2. An toàn hàng hải trong các tình huống đặc biệt...........................................................................33
2.1. Công tác an toàn trước và khi hành trình vào trong khu vực tầm nhìn xa bị hạn chế..........33
2.2. An toàn khi tàu hành trình trong các vùng nước ven bờ và nội hải......................................34
Bài 5: An toàn khi xếp dỡ và vận chuyển hàng hóa trên tàu.................................................................35
Mục tiêu:.............................................................................................................................................35
Nội dung chính:..................................................................................................................................35
1. An toàn khi làm việc với các thiết bị xếp dỡ hàng hóa................................................................35
1.1. Giới thiệu..............................................................................................................................35
1.2. Sử dụng thiết bị xếp dỡ hàng hóa..........................................................................................35
2. An toàn khi đóng, mở hầm hàng..................................................................................................36
2.1. Tổng quát.............................................................................................................................. 36
2.2. An toàn khi đóng mở nắp hầm hàng cơ giới.........................................................................37
2.3. An toàn khi đóng mở nắp hầm hàng kiểu tấm......................................................................37
3. An toàn khi xếp dỡ và vận chuyển một số loại hàng hóa............................................................37
3.1. Những lưu ý an toàn khi xếp dỡ............................................................................................37
3.2. An toàn đối với một số loại hàng hóa thông thường.............................................................38
4. An toàn tàu dầu............................................................................................................................ 38
5. An toàn khi làm việc trên các tàu vận chuyển khí hóa lỏng........................................................39
5.1. Sự ngạt thở............................................................................................................................ 39
5.2. Tính độc hại..........................................................................................................................39
5.3. Sự bỏng lạnh và bỏng hóa học..............................................................................................39
5.4. Tính dễ cháy..........................................................................................................................39
Bài 6: Quản lí an toàn và an ninh chung.................................................................................................40
Mục tiêu:.............................................................................................................................................40
Nội dung chính:..................................................................................................................................40
1. Quản lí an toàn.............................................................................................................................40
1.1. Bảng phân công khi có báo động..........................................................................................40
1.2. Thực tập báo động và công tác giáo dục an toàn trên tàu.....................................................40
1.3. Công tác kiểm tra an toàn các trang thiết bị cứu sinh, phòng cháy, chữa cháy trên tàu.......41
2. Công tác bảo đảm an ninh và quản lí nhân sự trên tàu................................................................42
2.1. Công tác canh phòng.............................................................................................................42
2.2. Khách lên tàu........................................................................................................................42
2.3. Phòng chống người vượt biên...............................................................................................42
2.4. Phòng chống cướp biển.........................................................................................................43
2.5. Công tác vệ sinh và sức khỏe trên tàu...................................................................................45