ỦY BAN NHÂN DÂN TỈNH THANH HOÁ
TRƯỜNG CAO ĐẲNG NÔNG NGHIỆP THANH HOÁ
GIÁO TRÌNH
MÔN HỌC/MÔ ĐUN: CƠ ỨNG DỤNG
NGÀNH/NGHỀ: KHAI THÁC MÁY TÀU THUỶ
TRÌNH ĐỘ: TRUNG CẤP
Ban hành kèm theo Quyết định số: /QĐ-… ngày…….tháng ….năm 2022 của
Hiệu trưởng Trường CĐ Nông nghiệp Thanh Hoá
Thanh Hoá, 2022
TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN
Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được
phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo.
Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh
thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm.
LỜI GIỚI THIỆU
Giáo trình Cơ ứng dụng được biên soạn dựa trên Xuất xứ của giáo trình Cơ
ứng dụng tài liệu dùng trong các trường THCN và dạy nghề qua tổng kết kinh
nghiệm thực tiễn, cập nhật theo chương trình Trung cấp có điều chỉnh và bổ xung.
Quá trình biên soạn giáo trình được thực hiện một cách kỹ lưỡng và chuyên
nghiệp bởi tập thể tác giả giảng dạy ngành Khai thác máy tàu thủy tại trường Cao
đẳng Nông nghiệp Thanh Hóa. Chúng tôi đã trải qua quá trình thu thập, tổng hợp,
lựa chọn nội dung, và tổ chức kiến thức theo một lộ trình khoa học, đảm bảo tính
cập nhật, chính xác và thực tiễn. Mỗi chương, mỗi mục đều được cân nhắc kỹ
lưỡng để mang đến cho người học cái nhìn toàn diện và sâu sắc nhất.
Giáo trình Cơ ứng dụng được xây dựng bám sát Chương trình đào tạo Khai
thác máy Tàu thủy của Trường Cao đẳng Nông nghiệp Thanh Hóa theo Trình độ
đào tạo Trung cấp. Nội dung giáo trình không chỉ đáp ứng đầy đủ các yêu cầu về
kiến thức và kỹ năng được quy định trong chuẩn đầu ra của chương trình, mà còn
mở rộng và đi sâu vào những vấn đề cốt lõi, mang tính thời sự, giúp người học
phát triển năng lực tư duy, giải quyết vấn đề và thích ứng với yêu cầu ngày càng
cao của thị trường lao động. Đây là tài liệu học tập chính thức, đóng vai trò quan
trọng trong việc định hướng và hỗ trợ người học tiếp thu kiến thức một cách hệ
thống, hiệu quả.
Cấu trúc chung của giáo trình bao gồm 9 chương, được sắp xếp một cách logic
từ Kiến thức cơ bản/tổng quan đến Kiến thức chuyên sâu/ứng dụng. Cụ thể:
Mỗi chương đều được thiết kế với các mục tiêu học tập rõ ràng, nội dung lý
thuyết, ví dụ minh họa, bài tập ứng dụng và câu hỏi ôn tập, nhằm giúp người học
củng cố kiến thức và rèn luyện kỹ năng thực hành. Chúng tôi hy vọng giáo trình
này sẽ là một tài liệu hữu ích, giúp người học đạt được kết quả cao nhất trong quá
trình học tập và nghiên cứu.
Để hoàn thành giáo trình Cơ ứng dụng này, chúng tôi xin bày tỏ lòng biết ơn
sâu sắc đến Trường Cao đẳng Nông nghiệp Thanh Hóa đã tạo điều kiện thuận lợi,
đã hỗ trợ về mọi mặt, từ nguồn lực đến cơ sở vật chất, giúp tập thể tác giả có thể
yên tâm thực hiện công việc đã định hướng và phê duyệt chủ trương biên soạn giáo
trình.
.
Mặc dù đã có nhiều cố gắng, giáo trình chắc chắn không tránh khỏi những thiếu
sót. Chúng tôi rất mong nhận được những ý kiến đóng góp quý báu từ quý bạn đọc,
các đồng nghiệp và người học để giáo trình ngày càng hoàn thiện hơn trong những
lần tái bản sau.
Thanh Hoá, ngày…..........tháng năm 2022
Tham gia biên soạn
1. Hoàng Duy Đông; 2.Vũ Thị Thanh Bình; 3.Trương Tiến Lộc; 4.Lê Gia Phương
GIÁO TRÌNH MÔN HỌC
Tên môn học: CƠ ỨNG DỤNG
Mã môn học: 08
Vị trí, tính chất, ý nghĩa và vai trò của môn học:
- Vị trí:
Môn học này cần phải được bố trí học sau các môn: vẽ kỹ thuật, dung sai và
kỹ thuật đo, vật liệu cơ khí….
- Tính chất:
Môn học này rất quan trọng, nhằm giúp cho sinh viên hiểu được những
nguyên lý tĩnh học cơ bản, hệ lực phẳng đồng quy, hệ lực phẳng song song, mô
men, ngẫu lực, ma sát , trọng tâm, chuyển động cơ học, các định luật và hiện tượng
cơ bản về động lực học…
- Ý nghĩa và vai trò của môn học:
Mục tiêu của môn học:
- Về kiến thức:
+ Trình bày được những kiến thức cơ bản về nguyên lý tĩnh học, tổng hợp và
phân tích lực, mômen, ma sát, trọng tâm và cân bằng của hệ lực.
+ Trình bày được các định luật cơ bản về chuyển động, về động lực và các
khái niệm về công suất và năng lượng.
+ Trình bày được nguyên lý hoạt động của các cơ cấu thông dụng điển hình
(Cơ cấu trục khuỷu thanh truyền, pa lăng, tời,...).
+ Trình bày được nguyên lý làm việc và cách tính tỷ số truyền, công dụng
của các cơ cấu truyền động phỗ biến (đai, bánh răng, trục vít,...).
- Về kỹ năng:
+ Giải thích được các phát sinh ứng suất trong các trường hợp biến dạng
chính của vật thể (kéo, nén đúng tâm, uốn xoắn, cắt).
+ Giải thích được đặc điểm tính chất của các mối ghép (hàn, tán, bu lông,...).
- Về năng lực tự chủ và trách nhiệm:
Học sinh có khả năng làm việc độc lập,có thái độ học tập nghiêm túc.
Tài liệu tham khảo
- Giáo trình Cơ kỹ thuật (tài liệu dùng trong các trường THCN và dạy nghề),
của NXB giáo dục Hà Nội năm 2002.
NHẬP MÔN CƠ HỌC ỨNG DỤNG
I. KHÁI QUÁT CHUNG VỀ MÔN HỌC
1. Khái niệm cơ học lý thuyết
Khái niệm: Cơ học là khoa học nghiên cứu các quy luật tổng quát về cân bằng
và chuyển động của các vật thể dưới tác dụng của lực và sự tương tác giữa chúng với
nhau trong không gian theo thời gian.
- Chuyển động cơ học được hiểu là sự đổi chỗ (bao gồm cả sự biến dạng) của
các vật thể so với vật chuẩn gọi là hệ quy chiếu.
- Vật thể trong cơ học lý thuyết được nghiên cứu dưới dạng mô hình chất điểm,
cơ hệ (hệ các chất điểm).
- Không gian có tính chất đồng nhất, đẳng hướng, không phụ thuộc vào thời gian
và vật thể chuyển động trong đó, nó thoả mãn các tính chất của không gian Ơclít.
- Thời gian cũng không phụ thuộc không gian và vật thể chuyển động. Thời gian
trôi đều từ quá khứ qua hiện tại, đến tương lai.
Không gian và thời gian ở đây là không gian và thời gian lý tưởng hoá của
không gian và thời gian thực.
2. Vị trí vai trò của môn học
Cơ học lý thuyết làm nền tảng và xuất phát điểm cho hàng loạt những
môn kỹ thuật cơ sở và kỹ thuật chuyên ngành như: Sức bền vật liệu, Lý thuyết đàn hồi,
Thuỷ khí động lực học, Nguyên lý máy, Động lực học máy, Động lực học công trình,...
3. Phạm vi nghiên cứu
- Cơ học lý thuyết chỉ khảo sát đối với những vật có kích thước hữu hạn và
chuyển động với vận tốc nhỏ hơn so với vận tốc ánh sáng.
- Cơ học của những vật thể có kích thước vi mô được khảo sát trong cơ học
lượng tử. Còn cơ học của những vật thể chuyển động với vận tốc tương đương với vận
tốc ánh sáng được khảo sát trong cơ học tương đối của Anhxtanh.
4. Đối tượng nghiên cứu
Nghiên cứu cân bằng và chuyển động của vật rắn tuyệt đối, vật biến dạng là đối
tượng nghiên cứu của các môn học như Sức bền vật liệu, Lý thuyết đàn hồi.
5. Nội dung