ỦY BAN NHÂN DÂN TỈNH THANH HOÁ
TRƯỜNG CAO ĐẲNG NÔNG NGHIỆP THANH HOÁ
GIÁO TRÌNH
MÔN HỌC/MÔ ĐUN: KỸ THUẬT ĐIỆN- ĐIỆN LẠNH.
NGÀNH/NGHỀ: KHAI THÁC MÁY TÀU THUỶ
TRÌNH ĐỘ: TRUNG CẤP
Ban hành kèm theo Quyết định số: /QĐ - CĐNN ngày…….tháng
….năm 2022 của Hiệu trưởng Trường CĐ Nông nghiệp Thanh Hoá
Thanh Hoá, 2022
TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN
Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được
phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo.
Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh
doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm.
LỜI GIỚI THIỆU
Giáo trình Kỹ thuật điện – Điện lạnh được biên soạn dựa trên Xuất xứ
của giáo trình Giáo trình điện tàu thủy – NXBGTVT Nguyễn Đức Lợi,
Phạm Văn Tuỳ. Kỹ thuật lạnh cơ sở. NXB Giáo dục qua tổng kết kinh
nghiệm thực tiễn, cập nhật theo chương trình Trung cấp có điều chỉnh và bổ
xung.
Quá trình biên soạn giáo trình được thực hiện một cách kỹ lưỡng và
chuyên nghiệp bởi tập thể tác giả giảng dạy ngành Khai thác máy tàu thủy
tại trường Cao đẳng Nông nghiệp Thanh Hóa. Chúng tôi đã trải qua quá
trình thu thập, tổng hợp, lựa chọn nội dung, và tổ chức kiến thức theo một lộ
trình khoa học, đảm bảo tính cập nhật, chính xác và thực tiễn. Mỗi chương,
mỗi mục đều được cân nhắc kỹ lưỡng để mang đến cho người học cái nhìn
toàn diện và sâu sắc nhất.
Giáo trình Kỹ thuật điện – Điện lạnh được xây dựng bám sát Chương
trình đào tạo Khai thác máy Tàu thủy của Trường Cao đẳng Nông nghiệp
Thanh Hóa theo Trình độ đào tạo Trung cấp. Nội dung giáo trình không chỉ
đáp ứng đầy đủ các yêu cầu về kiến thức và kỹ năng được quy định trong
chuẩn đầu ra của chương trình, mà còn mở rộng và đi sâu vào những vấn đề
cốt lõi, mang tính thời sự, giúp người học phát triển năng lực tư duy, giải
quyết vấn đề và thích ứng với yêu cầu ngày càng cao của thị trường lao
động. Đây là tài liệu học tập chính thức, đóng vai trò quan trọng trong việc
định hướng và hỗ trợ người học tiếp thu kiến thức một cách hệ thống, hiệu
quả.
Cấu trúc chung của giáo trình bao gồm 4 phần, được sắp xếp một cách
logic từ Kiến thức cơ bản/tổng quan đến Kiến thức chuyên sâu/ứng dụng. Cụ
thể:
Mỗi chương đều được thiết kế với các mục tiêu học tập rõ ràng, nội dung
lý thuyết, ví dụ minh họa, bài tập ứng dụng và câu hỏi ôn tập, nhằm giúp
người học củng cố kiến thức và rèn luyện kỹ năng thực hành. Chúng tôi hy
vọng giáo trình này sẽ là một tài liệu hữu ích, giúp người học đạt được kết
quả cao nhất trong quá trình học tập và nghiên cứu.
Để hoàn thành giáo trình Kỹ thuật điện – Điện lạnh này, chúng tôi xin
bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến Trường Cao đẳng Nông nghiệp Thanh Hóa
đã tạo điều kiện thuận lợi, đã hỗ trợ về mọi mặt, từ nguồn lực đến cơ sở vật
chất, giúp tập thể tác giả có thể yên tâm thực hiện công việc đã định hướng
và phê duyệt chủ trương biên soạn giáo trình.
Mặc dù đã có nhiều cố gắng, giáo trình chắc chắn không tránh khỏi
những thiếu sót. Chúng tôi rất mong nhận được những ý kiến đóng góp quý
báu từ quý bạn đọc, các đồng nghiệp và người học để giáo trình ngày càng
hoàn thiện hơn trong những lần tái bản sau.
Thanh Hoá, ngày…..........tháng năm 2022
Tham gia biên soạn
1. Hoàng Duy Đông; 2.Vũ Thị Thanh Bình;
3.Trương Tiến Lộc; 4.Lê Gia Phương
GIÁO TRÌNH MÔN HỌC
Tên môn học: KỸ THUẬT ĐIỆN - ĐIỆN LẠNH
Mã số môn học: MH 13
Vị trí, tính chất, ý nghĩa và vai trò của môn học :
Vị trí: “Kỹ thuật điện – Điện lạnh” là môn học bắt buộc trong đào tạo nghề
Khai thác máy tàu biển được bố trí vào học kỳ I năm thứ nhất.
Tính chất
Môn học nghiên cứu tính chất mạch điện một chiều, xoay chiều một pha,
xoay chiều ba pha; trạm phát điện; các loại máy điện; kỹ thuật lạnh cơ bản.
-
Ý nghĩa và vai trò của môn học
Mục tiêu của môn học:
- Về kiến thức:
- Hiểu được mạch điện một chiều, mạch điện xoay chiều 1 pha, xoay
chiều 3 pha;
- Trình bầy được nguyen lý làm việc của một số trạm phát điện;
- Trình bày cấu tạo nguyên lý làm việc của máy điện;
- Trình bầy được cấu tạo, nguyê lý làm việc ứng dụng của thiếu bị điều
khiển, bảo vệ và khống chế trong mạch điện;
- Hiểu đựoc các kiến thức cơ bản nhất về sử dụng môi chất lạnh, chất tải
lạnh, dầu lạnh, vật liệu cách nhiệt, hút ẩm.
Về kỹ năng:
- Đấu được phụ tải mạch điện một chiều, xoay chiều một pha, xoay chiều
ba pha;
- Đấu nối vận hành được động cơ, máy phát điện trên tàu;
- bảo quản, sử dụng được thiết bị điều khiển, bảo vệ, Ắc quy.
- Kết nối, lắp ráp, vận hành được mô hình các hệ thống lạnh điển hình.
Về năng lực tự chủ và trách nhiệm:
Học sinh có khả năng làm việc độc lập,có thái độ học tập nghiêm túc.
Tài liệu tham khảo:
- Giáo trình máy điện – vụ chuyên nghiệp dạy nghề NXBGD
- Giáo trình trạm phát điện – NXBGTVT
- Giáo trình điện tàu thủy – NXBGTVT
- Nguyễn Đức Lợi, Phạm Văn Tuỳ. Kỹ thuật lạnh cơ sở. NXB Giáo dục
- Kỹ thuật điện tử - Đỗ Xuân Thụ - Nguyễn Đức Thuận- NXBĐH và
GDCN- Hà Nội
PHẦN 1: CƠ SỞ KỸ THUẬT ĐIỆN
CHƯƠNG 1: Mạch điện một chiều
BÀI 1: Khái niệm về mạch điện một chiều
1. Khái niệm mạch điện một chiều
Là mạch điện trong đó dòng điện chỉ chạy theo một chiều cố định.
Trên tàu thủy, hệ thống chiếu sáng sự cố, đèn tín hiệu, hoặc hệ thống
điều khiển khẩn cấp thường dùng điện một chiều do độ ổn định cao.
2. Các thành phần chính trong mạch DC
Thành phần
Chức năng
Ví dụ trên tàu
Nguồn điện
DC
Cung cấp dòng điện một
chiều
Acquy 24V, máy phát điện
DC
Dây dẫn
Dẫn điện giữa các thiết bị
Dây đồng lõi mềm
Công tắc
Đóng/ngắt mạch điện
Công tắc điều khiển bơm cứu
hỏa
Điện trở (R)
Hạn chế dòng điện, chia điện
áp
Tụi điện trở trong mạch cảnh
báo
Thiết bị tiêu
thụ
Sử dụng điện để vận hành
Đèn, còi, quạt thông gió...
3. Chiều dòng điện
Chiều quy ước: từ cực dương → cực âm của nguồn điện.
Trong thực tế: electron chuyển động ngược chiều dòng điện quy ước.
4. Đại lượng điện cơ bản
Đại lượng
Ký hiệu
Đơn vị
Dụng cụ đo
Hiệu điện thế
UUU
Vôn (V)
Vôn kế
Dòng điện
III
Ampe (A)
Ampe kế
Điện trở
RRR
Ohm (Ω)
Ôm kế
5. Định luật Ohm
Công thức: