
- 1 -
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGUYỄN TẤT THÀNH
GIÁO TRÌNH
LẬP TRÌNH CNC
Biên soạn: ThS.Ngô Tấn Hải
TP.HCM tháng 02/2020

- 1 -
MỤC LỤC
MỤC LỤC ................................................................................................................................ - 1 -
PHẦN I: LẬP TRÌNH PHAY CNC ........................................................................................ - 3 -
1.1 HỆ THỐNG TỌA ĐỘ TRÊN MÁY PHAY CNC ............................................................ - 3 -
1.1.1 Hệ thống tọa độ góc Trên, Trước, Trái ....................................................................... - 3 -
1.1.2 Hệ tọa độ máy và phôi trên máy phay CNC ................................................................ - 4 -
1.1.3 Các trục trên máy phay CNC ...................................................................................... - 4 -
1.1.4 Chuyển động quay quanh các trục tọa độ .................................................................... - 5 -
1.2 HỆ THỐNG CÁC ĐIỂM CHUẨN TRÊN MÁY PHAY CNC ......................................... - 6 -
1.2.1 Các điểm chuẩn .......................................................................................................... - 6 -
1.2.2 Mô tả các điểm chuẩn trên máy phay CNC ................................................................. - 7 -
1.2.3 Hình dáng hình học của dụng cụ cắt và các giá trị hiệu chỉnh ..................................... - 8 -
1.3 HỆ TỌA ĐỘ CHI TIẾT GIA CÔNG ................................................................................ - 9 -
1.3.1 Tọa độ và kích thước tuyệt đối, tọa độ và kích thước tương đối ................................ - 10 -
1.4 LẬP TRÌNH PHAY CNC VỚI FANUC Oi MD ............................................................. - 12 -
1.4.1 Cấu trúc một chương trình gia công CNC ................................................................. - 12 -
1.4.2 Các lệnh đơn vị và hệ tọa độ ..................................................................................... - 14 -
1.4.3 Các lệnh về tốc độ chạy dao ..................................................................................... - 15 -
1.4.4 Các lệnh về tốc độ trục chính .................................................................................... - 15 -
1.4.5 Các lệnh về chọn và thay dao ................................................................................... - 15 -
1.4.6 Các lệnh di chuyển dao ............................................................................................. - 15 -
1.4.7 Các lệnh trở về điểm tham chiếu............................................................................... - 18 -
1.4.8 Lệnh khai báo gốc tọa độ .......................................................................................... - 18 -
1.4.9 Các lệnh chức năng phụ ............................................................................................ - 19 -
1.4.10 Các lệnh bù trừ dao................................................................................................. - 19 -
1.4.11 Mẫu chương trình: .................................................................................................. - 21 -
1.4.12 Các chu trình gia công lỗ hệ điều khiển FANUC .................................................... - 23 -
1.4.13 Chương trình con:................................................................................................... - 32 -
1.5 BẢNG TỔNG HỢP MÃ LỆNH PHAY CNC HỆ FANUC OiD ..................................... - 37 -
1.5.1 Bảng mã lệnh G-Code: ............................................................................................. - 37 -
1.5.2 Bảng mã lệnh M-Code: ............................................................................................ - 39 -
1.6 THỰC HÀNH TRÊN PHẦN MỀM CIMCO .................................................................. - 41 -
1.6.1 Giao diện chính của phần mềm CIMCO: .................................................................. - 41 -
1.6.2 Viết chương trình: .................................................................................................... - 42 -
1.6.3 Mô phỏng chạy dao: ................................................................................................. - 43 -
1.6.4 Mô phỏng có phôi: ................................................................................................... - 44 -
1.7 VẬN HÀNH MÁY PHAY CNC ẢO BẰNG PHẦN MỀM SSCNC ............................... - 46 -
1.7.1 Khởi động: ............................................................................................................... - 47 -
1.7.2 Các phím chức năng: ................................................................................................ - 48 -
1.7.3 Chức năng các nút trên bảng điều khiển ................................................................... - 51 -

- 2 -
1.7.4 Vận hành máy phay CNC ảo .................................................................................... - 58 -
1.8 BÀI TẬP THỰC HÀNH LẬP TRÌNH PHAY CNC: ...................................................... - 71 -
1.8.1 Bài tập 1: .................................................................................................................. - 71 -
1.8.2 Bài tập 2: .................................................................................................................. - 72 -
1.8.3 Bài tập 3: .................................................................................................................. - 73 -
1.8.4 Bài tập 4: .................................................................................................................. - 74 -
1.8.5 Bài tập 5: .................................................................................................................. - 75 -
1.8.6 Bài tập 6: .................................................................................................................. - 76 -
1.8.7 Bài tập 7: .................................................................................................................. - 77 -
1.8.8 Bài tập 8: .................................................................................................................. - 78 -
PHẦN II: LẬP TRÌNH TIỆN CNC ...................................................................................... - 79 -
2.1 HỆ TRỤC TỌA ĐỘ TRÊN MÁY TIỆN CNC................................................................ - 79 -
2.1.1 Các qui ước: ............................................................................................................. - 79 -
2.2 CẤU TRÚC CHƯƠNG TRÌNH GIA CÔNG TRÊN MÁY TIỆN CNC .......................... - 81 -
2.2.1 Cấu trúc một chương trình gia công: ......................................................................... - 81 -
2.2.3 Chế độ cắt khi tiện CNC: .......................................................................................... - 83 -
2.3 LẬP TRÌNH TIỆN CNC ................................................................................................ - 84 -
2.3.1 Những khai báo tổng quát đầu chương trình: ............................................................ - 84 -
2.3.2 Các lệnh di chuyển dao cơ bản: ................................................................................ - 86 -
2.3.3 Các chu trình gia công trên máy tiện CNC: ............................................................... - 89 -
2.5 BẢNG TỔNG HỢP MÃ LỆNH TIỆN CNC HỆ FANUC OiD ....................................... - 99 -
2.5.1 Bảng mã lệnh G-Code: ............................................................................................. - 99 -
2.5.2 Bảng mã lệnh M-Code:........................................................................................... - 101 -
2.6 THỰC HÀNH TRÊN PHẦN MỀM CIMCO ................................................................ - 103 -
2.6.1 Giao diện chính của phần mềm CIMCO: ................................................................ - 103 -
2.6.2 Viết chương trình: .................................................................................................. - 103 -
2.6.3 Mô phỏng chạy dao: ............................................................................................... - 104 -
2.6.4 Mô phỏng có phôi: ................................................................................................. - 104 -
2.7 VẬN HÀNH MÁY TIỆN CNC ẢO BẰNG PHẦN MỀM SSCNC............................... - 107 -
2.7.1 Khởi động: ............................................................................................................. - 107 -
2.7.2 Vận hành máy phay CNC ảo .................................................................................. - 108 -
2.8 BÀI TẬP THỰC HÀNH LẬP TRÌNH TIỆN CNC:...................................................... - 117 -
2.8.1 Bài tập 1 ................................................................................................................. - 117 -
2.8.2 Bài tập 2 ................................................................................................................. - 117 -
2.8.3 Bài tập 3 ................................................................................................................. - 118 -
2.8.4 Bài tập 4 ................................................................................................................. - 118 -
2.8.5 Bài tập 5 ................................................................................................................. - 119 -
2.8.6 Bài tập 6 ................................................................................................................. - 119 -

- 3 -
PHẦN I: LẬP TRÌNH PHAY CNC
1.1 HỆ THỐNG TỌA ĐỘ TRÊN MÁY PHAY CNC
1.1.1 Hệ thống tọa độ góc Trên, Trước, Trái
Với sự trợ giúp của hệ thống tọa độ góc Trên, Trước, Trái và phương chiều được quy ước
như hình vẽ 1, mọi điểm của vật thể được xác định giá trị một cách dễ dàng theo các trục X; Y;
Z ngay cả khi chúng ta tịnh tiến gốc toạ độ đến một vị trí khác bất kỳ nhưng luôn phải theo
nguyên tắc là: Gốc tọa độ của chi tiết gia công do người dùng định nghĩa trên máy phải trùng
với gốc tọa độ của chương trình NC.
Hình 1: Hệ thống gốc tọc độ góc trên, trước, trái
Ví dụ: P1: X = 30 Y = 20 Z = 0
P2: X = 30 Y = 0 Z = -10
+
Z
Hình 2: Mô tả nguyên tắc bàn tay phải để xác định chiều
dương của các trục trên máy phay
X
Y
Z
P
1
P
2
+
X
+
Y

- 4 -
1.1.2 Hệ tọa độ máy và phôi trên máy phay CNC
Hình 3a: Hệ tọa độ máy Hình 3b: Hệ tọa độ phôi
1.1.3 Các trục trên máy phay CNC
Hình 4a: Máy có trục dao thẳng đứng Hình 4b: Máy có trục dao nằm ngang

