BỘ NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN
TRƯỜNG CAO ĐẲNG CƠ ĐIỆN HÀ NỘI
GIÁO TRÌNH
MÔ ĐUN: TIỆN, PHAY CNC CƠ BẢN
NGÀNH/NGHỀ: CẮT GỌT KIM LOẠI
TRÌNH ĐỘ:CAO ĐẲNG
(Ban hành kèm theo Quyết định số: /QĐ-CĐCĐ-ĐT ngày …. tháng ….
năm ……. của Trường Cao đẳng Cơ điện Hà Nội)
Hà Nội, năm 2022
TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN:
Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình lên các nguồn thông tin có thể được
phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo.
Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh
doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm.
1
LỜI GIỚI THIỆU
Trong chiến lược phát triển và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao phục
vụ cho sự nghiệp công nghiệp hóa và hiện đại hóa đất nước. Đào tạo nguồn nhân
lực phục vụ cho công nghiệp hóa nhất là trong lĩnh vực cơ khí – Nghề cắt gọt kim
loại là một nghề đào tạo ra nguồn nhân lực tham gia chế tạo các chi tiết máy móc
đòi hỏi các sinh viên học trong trường cần được trang bị những kiến thức, kỹ năng
cần thiết để làm chủ các công nghệ sau khi ra trường tiếp cận được các điều kiện
sản xuất của các doanh nghiệp trong và ngoài nước. Khoa Cơ khí trường Cao đẳng
Cơ điện Hà Nội đã biên soạn cuốn giáo trình mô đun Tiện, Phay CNC cơ bản. Nội
dung của mô đun để cập đến các công việc, bài tập cụ thể về phương pháp và trình
tự gia công các chi tiết.
Căn cứ vào trang thiết bị của các trường và khả năng tổ chức học sinh thực
tập ở các công ty, doanh nghiệp bên ngoài mà nhà trường xây dựng các bài tập
thực hành áp dụng cụ thể phù hợp với điều kiện hoàn cảnh hiện tại.
Mặc dù đã rất cố gắng trong quá trình biên soạn, song không tránh khỏi
những sai sót. Chúng tôi rất mong nhận được những đóng góp ý kiến của các bạn
và đồng nghiệp để cuốn giáo trình hoàn thiện hơn.
Mọi ý kiến đóng góp xin gửi về địa chỉ: Khoa Cơ khí – Trường Cao đẳng
Cơ điện Hà Nội; 160 Mai dịch – Cầu giấy – Hà Nội
Xin chân thành cảm ơn!
Hà Nội, ngày tháng năm 2022
Tham gia biên soạn
1. Chủ biên: Đặng Đình Hiếu
2. Các giáo viên khoa Cơ khí
2
MỤC LỤC
LỜI GIỚI THIỆU ............................................................................................... 1
MÔ ĐUN: TIỆN, PHAY CNC CƠ BẢN ........................................................... 9
I. VỊ TRÍ, TÍNH CHẤT MÔ ĐUN ..................................................................... 9
II. MỤC TIÊU MÔ ĐUN: .................................................................................. 9
III. NỘI DUNG MÔ ĐUN: ................................................................................ 9
BÀI 1: GIỚI THIỆU CHUNG VỀ GIA CÔNG CNC ....................................... 10
1 Quá trình phát triển của máy CNC ................................................................ 10
1.1. Qúa trình phát triển của máy Tiện CNC .................................................... 10
1.2. Qúa trình phát triển của máy Phay CNC .................................................... 11
2. Cấu tạo chung của máy CNC ........................................................................ 13
2.1. Cấu tạo chung của máy Tiện CNC ............................................................. 13
2.2. Cấu tạo chung của máy Phay CNC ............................................................ 15
3. Các bộ phận chính của máy CNC ................................................................. 16
3.1. Các bộ phận chính của máy Tiện CNC ...................................................... 16
3.1.1. Ụ đứng ................................................................................................... 16
3.1.2. Truyền động chính .................................................................................. 16
3.1.3. Truyền động chạy dao ............................................................................ 16
3.1.4. Mâm cặp ................................................................................................. 17
3.1.5. ụ động..................................................................................................... 17
3.1.6. Hệ thống bàn xe dao ............................................................................... 18
3.1.7. Bảng điều khiển ...................................................................................... 19
3.2. Các bộ phận chính của máy phay CNC...................................................... 20
3.2.1. Cụm trục chính ....................................................................................... 20
3.2.2 Nguồn động lực điều khiển trục chính ..................................................... 20
3.2.3. Các dạng điều khiển trục chính ............................................................... 20
3.2.4 Ổ tích dao ................................................................................................ 21
3.2.5 Cơ cấu thay dao ....................................................................................... 21
3.2.6 Bảng điều khiển ....................................................................................... 22
3.2.7 Bàn máy .................................................................................................. 22
3.2.8. Động cơ dẫn động .................................................................................. 23
3.2.9 Thân máy và Đế máy ............................................................................... 24
3
4. Đặc tính kỹ thuật cơ bản của máy CNC ........................................................ 24
4.1. Đặc tính kỹ thuật cơ bản của máy tiện CNC .............................................. 24
4.2. Đặc tính kỹ thuật cơ bản của máy Phay CNC ............................................ 25
5. Hệ thống dao cụ ........................................................................................... 25
5.1. Hệ thống dao cụ trên máy Tiện CNC ......................................................... 25
5.1. Hệ thống dao cụ trên máy Phay CNC ........................................................ 26
6. Đồ gá kẹp phôi trên máy CNC...................................................................... 26
6.1. Đồ gá kẹp phôi trên máy Tiện CNC........................................................... 26
6.1. Đồ gá kẹp phôi trên máy Phay CNC .......................................................... 27
BÀI 2. LẬP TRÌNH GIA CÔNG CNC ............................................................ 29
1. Lập trình Tiện CNC ...................................................................................... 29
1.1 Cấu trúc chương trình tiện CNC ................................................................. 29
1.2. Lệnh, câu lệnh tiện CNC ........................................................................... 30
1.3. Giới thiệu các lệnh hỗ trợ tiện CNC........................................................... 31
1.4. Giới thiệu các lệnh hỗ trợ tiện CNC........................................................... 32
1.5. Giới thiệu các lệnh cắt gọt cơ bản tiện CNC .............................................. 34
1.5.1. Điều khiển vị trí (G00) .......................................................................... 34
1.5.2.Nội suy đường thẳng (G01) ..................................................................... 36
1.5.3. Nội suy đường tròn (G02,G03) .............................................................. 38
1.5.4. Lệnh Trễ G04 ......................................................................................... 42
1.5.5. Tự động trở về điểm gốc (G28) .............................................................. 43
1.5.6. Lập trình theo toạ độ tuyệt đối (G90) và tương đối (G91) ..................... 45
1.5.7. Thiết lập (tạo dựng) hệ thống làm việc (G50) ........................................ 45
1.5.8. Các chức năng khác ................................................................................ 46
1.5.9. Tính toán bù bán kính mũi dao, các chức năng (G40,G41,G42) ............. 49
1.6. Giới thiệu các lệnh chu trình tiện CNC ...................................................... 50
1.6.1. Chu trình tiện trụ ngoài (G90, G74) ........................................................ 50
1.6.2. Chu trình tiện rãnh, cắt đứt.G75) ............................................................ 51
1.6.3. Chu trình khoan lỗ .................................................................................. 51
1.6.4. Chu trình cắt ren (G92, G76) ................................................................. 51
2. Lập trình Phay CNC ..................................................................................... 54
2.1 Cấu trúc chương trình phay CNC ............................................................... 55