BỘ NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN
TRƯỜNG CAO ĐẲNG CƠ GIỚI
GIÁO TRÌNH
MÔ ĐUN: LẬP TRÌNH PLC
NGHỀ: CƠ ĐIỆN TỬ
TRÌNH ĐỘ: TRUNG CẤP
Ban hành kèm theo Quyết định số: / QĐ-CĐCG ngày … tháng.... năm 2022
của Trường cao đẳng Cơ giới
Quảng Ngãi, năm 2022
(Lưu hành nội bộ)
1
TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN
Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được phép dùng
nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo.
Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu
lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm.
2
LỜI GIỚI THIỆU
Hiện nay, giáo trình lập trình PLC đã có khá nhiều tài liệu tham khảo, sách hướng dẫn
bài tập thực hành đã được biên soạn và biên dịch của nhiều tác giả, của các chuyên gia đầu
ngành về lập trình điều khiển bằng PLC. Tuy nhiên nhằm đáp ứng nhu cầu sử dụng trong
quá trình đào tạo của nhà trường phải bám sát chương trình khung, giáo trình lập trình PLC
được biên soạn bởi sự tham gia của các giảng viên của trường Cao đẳng Cơ giới dựa trên cơ
sở tham khảo các nguồn tài liệu khác nhau để thực hiện biên soạn phục vụ cho công tác
giảng dạy.
PLC cơ bản là một trong những mô đun chuyên môn mang tính đặc trưng cao thuộc
nghề Cơ điện tử. Sau khi học mô đun này, học viên có đủ kiến thức và kỹ năng để học tập
tiếp các mô đun PLC nâng cao, Chuyên đề điều khiển lập trình cỡ nhỏ ...
Giáo trình này được thiết kế theo mô đun thuộc hệ thống mô đun MĐ11 của chương
trình đào tạo nghề Cơ điện tử ở cấp trình độ trung cấp nghề và được dùng làm giáo trình cho
học viên trong các khóa đào tạo, sau khi học tập xong mô đun này, học viên có đủ kiến thức
để học tập tiếp các môn học, mô đun khác của nghề. Ngoài ra, giáo trình cũng có thể được
sử dụng cho đào tạo ngắn hạn hoặc làm tài liệu tham khảo cho các công nhân kỹ thuật, các
nhà quản lý và người sử dụng nhân lực tham khảo.
Giáo trình mô đun này được triển khai sau các mô đun Kỹ thuật số; Lập trình vi điều
khiển; Kỹ thuật cảm biến. Mô đun cung cấp những kiến thức cơ bản về ngôn ngữ lập trình
trong PLC cũng như trang bị những kỹ năng về lắp đặt các bộ điều khiển lập trình và kỹ
năng lập trình giải quyết các bài toán điều khiển. Trong quá trình biên soạn, do thời
gian, kinh nghiệm và trình độ có hạn nên khó tránh thiếu sót, mong các thầy cô cũng như
các độc giả nhận xét, đánh giá, bổ xung để tài liệu ngày một hoàn chỉnh hơn
Xin chân thành cảm ơn!
Quảng Ngãi, ngày .... tháng .... năm 2022
Tham gia biên soạn
1. BÙI XIN Chủ biên
2. …………..............
3. ……….............….
3
MỤC LỤC
STT NỘI DUNG TRANG
Lời giới thiệu về Moddun PLC………….....................................................................3
Mục lục chương trình………………............................................................................4
1BÀI 1 : ĐẠI CƯƠNG VỀ ĐIỀU KHIỂN LẬP TRÌNH PLC………..12
2 1.1 Giới thiệu chung về PLC………………………………………………….13
3 1.2 Quá trình phát triển của kỹ thuật điều khiển…………………………..14
4 1.3 Ưu thế của hệ thống điều khiển dùng PLC:……………………………...16
5 1.4 Hạn chế điều khiển dùng PLC:……………………………………………17
6 1.5 Các ứng dụng của PLC:…………………………………………………..17
7 1.6 Cấu trúc của một PLC.................................................................................17
8 1.7 Thiết bị điều khiển lập trình PLC S7.200....................................................20
9 1.8. Cấu trúc chương trình của PLC s7.200......................................................25
10 1.9 Kết nối giữa PLC và các thiết bị ngoại vi………………………………...29
11 Bài tập ………………………………………………………………..35
12 BÀI 2 : CÁC LỆNH CƠ BẢN CỦA PLC ……………………………36
13 2.1 Các liên kết logic…………………………………………………………37
14 2.2 Các lệnh ghi/xoá giá trị cho tiếp điểm……………………………………46
15 2.3 Timer……………………………………………………………………..49
16 2.4 Counter.......................................................................................................56
17 Bài tập ..................................................................................................65
18 BÀI 3 : CÁC PHÉP TÍNH SỐ CỦA PLC.............................................66
19 3.1 Chức năng truyền dẫn................................................................................67
20 3.2 Chức năng so sánh…………………………………………………….70
21 3.3 Chức năng dịch chuyển…………………………………………………..71
22 3.4 Chức năng chuyển đổi (Converter) …………………………………........73
23 3.5 Chức năng toán học.....................................................................................75
24 3.6 Đồng hồ thời gian thực …………………………………………………...80
25 Bài tập …………………………………………………………………..81
26 BÀI 4 : CÁC BÀI TẬP THỰC HÀNH .........................................89
( LẮP ĐẶT MÔ HÌNH ĐIỀU KHIỂN BẰNG PLC )
27 4.1. Giới thiệu..................................................................................................90
28 4.2. Cách kết nối dây.......................................................................................91
29 4.3. Các mô hình và bài tập ứng dụng.............................................................92
30 Tài liệu tham khảo…………………………………………………………122
4
GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN
Tên mô đun: LẬP TRÌNH PLC
Mã mô đun: MĐ11
Vị trí, tính chất, ý nghĩa và vai trò của mô đun:
- Vị trí: Mô đun PLC cơ bản học sau các môn học, mô đun kỹ thuật cơ sở, đặc biệt là mô
đun: Mạch điện; Điện tử cơ bản, Trang bị điện.....
- Tính chất : Mô đun PLC cơ bản là mô đun chuyên môn nghề
- Ý nghĩa và vai trò của mô đun:
Ngày nay với sự phát triển của khoa học kỹ thuật. logic điện tử đã nhanh chóng phát
triển và thay thế cho logic điện từ vì những ưu điểm vượt trội của nó. Đó chính là các hệ
điều khiển lập trình (PLC). Các hệ PLC là các hệ thống xử lý chuyển dùng cho các bài toán
điều khiển các quá trình công nghệ hay sản xuất dịch vụ. Trong tài liệu này đề cập đến một
bộ điều khiển lập trình S7 - 200 do hãng Siemens sản xuất rất phổ biến ở thị trường Việt
Nam.
Mô đun này nhằm trang bị cho học viên các trường dạy nghề những kiến thức về điều
khiển lập trình, với những kiến thức này học viên có thể áp dụng trực tiếp vào lĩnh vực sản
xuất cũng như đời sống.
Mô đun này cũng có thể sử dụng làm tài liệu tham khảo tốt cho các cán bộ kỹ thuật, các
học viên của ngành khác có quan tâm đến lĩnh vực lập trình điều khiển.
- Đối tượng: Là giáo trình áp dụng cho học sinh trình độ Trung cấp nghề Cơ điện tử
Mục tiêu mô đun:
-Kiến thức:
A1- Trình bày được nguyên lý hệ điều khiển lập trình PLC;
A2- So sánh các ưu nhược điểm với bộ điều khiển có tiếp điểm và các bộ lập trình cỡ
nhỏ khác.
A3-Phân tích được cấu tạo phần cứng và nguyên tắc hoạt động của phần mềm trong hệ
điều khiển lập trình PLC.
-Kỹ năng:
B1- Viết được chương trình, nạp trình để thực hiện được một số bài toán ứng dụng đơn
giản trong công nghiệp.
5