ỦY BAN NHÂN DÂN TỈNH THANH HÓA
TRƯỜNG CAO ĐẲNG NÔNG NGHIỆP
GIÁO TRÌNH
MÔ ĐUN: LÝ THUYẾT TÀU
NGÀNH: ĐIỀU KHIỂN TÀU BIỂN
TRÌNH ĐỘ: TRUNG CẤP
Ban hành kèm theo Quyết định số: /QĐ-… ngày…….tháng….năm .........
…………........... của……………………………….
Thanh Hóa, năm 2022
1
TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN
Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được phép dùng
nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo.
Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành
mạnh sẽ bị nghiêm cấm.
2
LỜI GIỚI THIỆU
Điều khiển tàu biển là nghề sử dụng kiến thức và kỹ năng về hàng hải để điều khiển
tàu hoạt động trên biển đảm bảo an toàn, đạt hiệu quả cao. Người làm nghề được bố trí làm
việc trực tiếp trên các tàu phải có kiến thức cơ bản về tàu thuyền, về hàng hải, có sức khoẻ tốt
để hoàn thành nhiệm vụ trong điều kiện làm việc trên biển.
Giáo trình Lý thuyết tàu trình bày những hiểu biết mang tính phổ thông, giúp người đọc
biết và hiểu về kết cấu tàu thuỷ, nắm bắt nguyên tắc bố trí, thiết kế kết cấu tàu.
Giáo trình được biên soạn cho học sinh, sinh viên chuyên ngành. Giáo trình cũng có
lợi cho những người làm việc tại các xí nghiệp đóng, sửa chữa tàu, công trình nổi và những
người quản lý kỹ thuật tàu thủy.
Mặc dầu đã có nhiều cố gắng, song người biên soạn nhận thức rằng, trong tài liệu
không chắc tránh được các sai sót và khiếm khuyết. Hy vọng rằng, đồng nghiệp cùng bạn đọc
gần xa, góp thêm nhiều ý kiến cùng xây dựng giáo trình hoàn chỉnh, phục vụ người đọc tốt
hơn.
Xin chân thành cảm ơn!
Thanh Hóa, ngày…..........tháng…........... năm 2022
1. Chủ biên: Nguyễn Hữu Trung
2. Nguyễn Duy Tiến
3. Nguyễn Văn Tâm
4. Trịnh Văn Thục
3
MỤC LỤC
TRANG
GIÁO TRÌNH..........................................................................................................................1
LỜI GIỚI THIỆU...................................................................................................................2
MỤC LỤC................................................................................................................................3
TRANG................................................................................................................................... 3
GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN........................................................................................................5
Tên mô đun: Lý thuyết tàu....................................................................................................5
Mã mô đun: MĐ 08.................................................................................................................5
Bài 1: PHÂN LOẠI TÀU VÀ KIỂU TÀU........................................................................6
1. Những khái niệm cơ bản........................................................................6
2. Bố trí chung toàn tàu..............................................................................7
3. Biểu diễn hình dáng thân tàu..............................................................10
4. Các thông số hình ho(c đặc trưng cho tàu..........................................12
Bài 2: TÍNH NỔI..............................................................................................................14
1. Khái niệm - điều kiện cân bằng tàu thuỷ...........................................14
2. Điều kiện cân bằng tàu ở các tư thế...................................................15
3. Tro(ng lượng – toạ độ tro(ng tâm tàu...................................................16
4. Tâm nổi – toạ độ tâm nổi.....................................................................17
5. Sự thay đổi tư thế tàu khi nhận và trả hàng......................................18
6. Sự thay đổi mớn nước của tàu............................................................20
7. Độ dự trữ tính nổi – phù hiệu chở hàng.............................................22
8. Tro(ng tải và dung tải của tàu...............................................................23
9. Các biện pháp đảm bảo tính nổi tàu thủy..........................................23
Bài 3: TÍNH ỔN ĐỊNH.................................................................................................... 24
1. Khái niệm về tính ổn đi (nh....................................................................24
2. Tâm nổi - đường cong tâm nổi,tâm nghiêng - bán kính tâm
nghiêng......................................................................................................25
3. Ảnh hưởng của việc di (ch chuyển hàng đến tư thế và ổn đi (nh tàu.27
4. Ảnh hưởng của việc nhận hàng đến tư thế và ổn đi (nh tàu.............29
5. Ảnh hưởng của hàng treo, hàng lăn, hàng lỏng đến ổn đi (nh tàu..32
6. Tiêu chuẩn ổn đi (nh...............................................................................35
Bài 4: KẾT CẤU THÂN TÀU.........................................................................................37
1. Dàn đáy..................................................................................................40
Chọn hệ thống kết cấu........................................................................................................ 107
2. Mạn tàu................................................................................................118
3. Boong...................................................................................................132
4