
1
ỦY BAN NHÂN DÂN TỈNH THANH HOÁ
TRƯỜNG CAO ĐẲNG NÔNG NGHIỆP THANH HOÁ
GIÁO TRÌNH
MÔN HỌC/MÔ ĐUN: LÝ THUYẾT TÀU.
NGÀNH/NGHỀ: KHAI THÁC MÁY TÀU THUỶ
TRÌNH ĐỘ: TRUNG CẤP
Ban hành kèm theo Quyết định số: /QĐ-… ngày…….tháng ….năm 2022 của
Hiệu trưởng Trường CĐ Nông nghiệp Thanh Hoá
Thanh Hoá, 2022

2
TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN
Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được phép dùng
nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo.
Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu
lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm.
LỜI GIỚI THIỆU
Giáo trình Lý thuyết tàu được biên soạn dựa trên Xuất xứ của giáo trình Lý
thuyết tàu - PGS. TS Phạm Tiến Tỉnh, TS Lê Hồng Bang, KS Hoàng Văn Oanh qua tổng
kết kinh nghiệm thực tiễn, cập nhật theo chương trình Trung cấp có điều chỉnh và bổ
xung.
Quá trình biên soạn giáo trình được thực hiện một cách kỹ lưỡng và chuyên
nghiệp bởi tập thể tác giả giảng dạy ngành Khai thác máy tàu thủy tại trường Cao
đẳng Nông nghiệp Thanh Hóa. Chúng tôi đã trải qua quá trình thu thập, tổng hợp,
lựa chọn nội dung, và tổ chức kiến thức theo một lộ trình khoa học, đảm bảo tính cập
nhật, chính xác và thực tiễn. Mỗi chương, mỗi mục đều được cân nhắc kỹ lưỡng để
mang đến cho người học cái nhìn toàn diện và sâu sắc nhất.
Giáo trình Lý thuyết tàu được xây dựng bám sát Chương trình đào tạo Khai
thác máy Tàu thủy của Trường Cao đẳng Nông nghiệp Thanh Hóa theo Trình độ đào
tạo Trung cấp. Nội dung giáo trình không chỉ đáp ứng đầy đủ các yêu cầu về kiến
thức và kỹ năng được quy định trong chuẩn đầu ra của chương trình, mà còn mở
rộng và đi sâu vào những vấn đề cốt lõi, mang tính thời sự, giúp người học phát triển
năng lực tư duy, giải quyết vấn đề và thích ứng với yêu cầu ngày càng cao của thị
trường lao động. Đây là tài liệu học tập chính thức, đóng vai trò quan trọng trong
việc định hướng và hỗ trợ người học tiếp thu kiến thức một cách hệ thống, hiệu quả.
Cấu trúc chung của giáo trình bao gồm 3 chương, được sắp xếp một cách logic từ
Kiến thức cơ bản/tổng quan đến Kiến thức chuyên sâu/ứng dụng. Cụ thể:
Mỗi chương đều được thiết kế với các mục tiêu học tập rõ ràng, nội dung lý
thuyết, ví dụ minh họa, bài tập ứng dụng và câu hỏi ôn tập, nhằm giúp người học
củng cố kiến thức và rèn luyện kỹ năng thực hành. Chúng tôi hy vọng giáo trình này
sẽ là một tài liệu hữu ích, giúp người học đạt được kết quả cao nhất trong quá trình
học tập và nghiên cứu.

3
Để hoàn thành giáo trình Lý thuyết tàu này, chúng tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu
sắc đến Trường Cao đẳng Nông nghiệp Thanh Hóa đã tạo điều kiện thuận lợi, đã hỗ
trợ về mọi mặt, từ nguồn lực đến cơ sở vật chất, giúp tập thể tác giả có thể yên tâm
thực hiện công việc đã định hướng và phê duyệt chủ trương biên soạn giáo trình.
.
Mặc dù đã có nhiều cố gắng, giáo trình chắc chắn không tránh khỏi những thiếu
sót. Chúng tôi rất mong nhận được những ý kiến đóng góp quý báu từ quý bạn đọc,
các đồng nghiệp và người học để giáo trình ngày càng hoàn thiện hơn trong những
lần tái bản sau.
Thanh Hoá, ngày…..........tháng năm 2022
Tham gia biên soạn
1. Hoàng Duy Đông; 2.Vũ Thị Thanh Bình; 3.Trương Tiến Lộc; 4.Lê Gia Phương
GIÁO TRÌNH MÔN HỌC
Tên mô đun: Lý thuyết tàu
Mã môn học: MH 09
Vị trí, tính chất, ý nghĩa và vai trò của mô đun:
- Vị trí:
+ Môn học này được tổ chức vào năm thứ hai.
+ Lý thuyết và kết cấu tàu thủy là môn học cơ sở trong danh mục các môn
học/môđun đào tạo bắt buộc thuộc chương trình cao đẳng nghề: Khai thác máy tàu
thuỷ
- Tính chất:
Môn học này rất quan trọng, nhằm trang bị cho sinh viên những kiến thức cơ
bản về các tính năng cơ bản của tàu, các trang thiết bị trên tàu và đặc biệt là các kết
cấu cơ bản của thân tàu của đội tàu vận tải.
- Ý nghĩa và vai trò của môn học:
Mục tiêu của môn học
- Về kiến thức:

4
Sau khi học môn Lý thuyết tàu, sinh viên có khả năng trình bày các khái niệm
cơ bản về tính nổi, ổn định, chống chìm, lượng chiếm nước của tàu ...
- Về kỹ năng:
+ Giải thích được những kiến thức cơ bản về lý thuyết và kết cấu tàu thủy.
+ Nắm vững các kết cấu tàu trên bản vẽ.
- Về năng lực tự chủ và trách nhiệm:
Học sinh có khả năng làm việc độc lập,có thái độ học tập nghiêm túc.
Tài liệu tham khảo:
[1] Trần Công Nghị, Tính toán thiết kế kết cấu tàu. NXB Giao thông vận tải, 2006.
[2] PGS. TS Phạm Tiến Tỉnh, TS Lê Hồng Bang, KS Hoàng Văn Oanh. Lý
thuyết thiết kế tàu thủy. NXB Giao thông vận tải, 2006

5
CHƯƠNG I: NHỮNG KHÁI NIỆM CƠ BẢN
Bài 1: PHÂN LOẠI TÀU
I. Phân loại theo công dụng
1. Tàu vận tải.
a. Tàu hàng: - Tàu hàng khô
- Tàu hàng lỏng
b. Tàu khách: là những tàu chở trên 12 khách, bao gồm các tàu du lịch và tàu
chở khách vượt đại dương.
2. Tàu hải sản.
- Tàu khai thác: đánh bắt cá, đánh bắt các loại động thực vật biển.
- Tàu khai thác và chế biến: là các tàu được trang bị để vừa đánh bắt vừa chế
biến hải sản ngay tại nơi khai thác.
- Các tàu phụ trợ cho công nghiệp hải sản: tàu thăm dò, tìm kiếm, khảo sát
khoa học hải sản…
3. Tàu công nghiệp.
Dùng để thực hiện các công việc như: xây dung, đặt cáp, phục vụ khai thác
dầu khí, nạo vét bùn…
4. Tàu phục vụ.
Các tàu cứu hộ, tàu phá băng, ụ nổi, tàu tiếp tế xăng dầu, lương thực…
5. Tàu văn hoá đời sống.
Các tàu thể thao, tàu y tế, tàu điều dưỡng, khách sạn nổi, cửa hàng nổi…
II. Phân loại theo một số khái niệm khác
1. Theo vùng bơi lội.
Các tàu được chia thành tàu biển có vùng hoạt động không hạn chế và hạn
chế.
2. Theo loại máy chính.
Tàu chạy bằng động cơ đốt trong, động cơ hơi nước, động cơ điện, tàu chạy
bằng năng lượng do phản ứng hạt nhân gây ra.
3. Theo thiết bị đẩy của tàu.
Tàu chân vịt, tàu guồng, thuyền bơi chèo, thuyền buồm…
4. Theo cách chuyển động trong nước.
Được phân ra: tàu nổi trên mặt nước, tàu ngầm, tàu lướt trên mặt nước, tàu
chạy trên đệm không khí.
5. Theo vật liệu đóng tàu.
Tàu vỏ thép, tàu hợp kim nhôm, tàu chất dẻo, tàu gỗ, tàu bê tông cốt thép.
6. Theo đặc điểm kiến trúc kết cấu.
- Theo số lượng boong
- Theo số lượng và bố trí thượng tầng
- Theo hình dáng sống mũi.
- Theo hình dáng và kết cấu của đuôi
- Theo vị trí buồng máy

