intTypePromotion=1
ADSENSE

Giáo trình phân tích quy trình ứng dụng kỹ thuật quan sát sự chuyển đổi nền kinh tế thị trường p4

Chia sẻ: Dasda Asdfa | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:9

46
lượt xem
2
download
 
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Tham khảo tài liệu 'giáo trình phân tích quy trình ứng dụng kỹ thuật quan sát sự chuyển đổi nền kinh tế thị trường p4', kinh tế - quản lý, kinh tế học phục vụ nhu cầu học tập, nghiên cứu và làm việc hiệu quả

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Giáo trình phân tích quy trình ứng dụng kỹ thuật quan sát sự chuyển đổi nền kinh tế thị trường p4

  1. Nhµ n­íc cã vai trß to lín nh­ vËy nh­ng thùc tÕ vai trß kinh tÕ cña Nhµ n­íc míi chØ ®­îc thõa nhËn c¸ch ®©y gÇn 60 n¨m kÓ tõ sau cuéc ®¹i suy tho¸i 1929 - 1933. §èi víi n­íc ta nh×n nhËn kinh nghiÖm cña thÕ giíi vµ c¸c kinh nghiÖm trong khu vùc tõ ®ã mµ ph¸t triÓn t¹o ra h­íng ®i ®óng ®¾n nhÊt. Kinh nghiÖm c¸c n­íc l¸ng giÒng - c¸c n­íc c«ng nghÖ míi ph¸t triÓn nghiªn cøu cho thÊy mÆc dï nßng cèt cña nÒn kinh tÕ hµng ho¸ á c¸c quèc gia ®ã chñ yÕu lµ c¸c xÝ nghiÖp t­ nh©n cña ng­êi b¶n xø vµ ng­êi n­íc ngoµi nh­ng vai trß can thiÖp cña Nhµ n­íc vµo nÒn kinh tÕ rÊt ®­îc chó träng vµ ®ãng vai trß trong viÖc h­íng dÉn nÒn kinh tÕ ph¸t triÓn th«ng qua c¸c kÕ ho¹ch trung h¹n vµ dµi h¹n. ë Nam TriÒu Tiªn, §µi Loan, Xingapo... Nhµ n­íc thÓ hiÖn h­íng dÉn ®Çu t­ b»ng viÖc trî cÊp cho khu vùc c¸c nÒn kinh tÕ mòi nhän vµ chó träng nÒn kinh tÕ quèc doanh. Nhµ n­íc t¹o ®iÒu kiÖn cho c¸c xÝ nghiÖp nµy ®­îc tù do c¹nh tranh trªn thÞ tr­êng. ë Thuþ ®iÓn cã ®Õn 41% lao ®éng trong khu vùc kinh tÕ quèc doanh vµ quan ®iÓm cña NhËt lµ sù c©n b»ng gi÷a tù do kinh tÕ vµ can thiÖp cña Nhµ n­íc. Cã mét ®iÓm chung gi÷a nh÷ng quèc gia nµy lµ ®Òu ®· vµ ®ang rÊt ph¸t triÓn nhê con ®­êng kinh tÕ ®óng ®¾n cña hä. Vai trß kinh tÕ cña mçi quèc gia ®­îc thÓ hiÖn lµ kh¸c nhau nh­ng tùu chung l¹i ®ã chÝnh lµ nguån gèc cña sù ph¸t triÓn 28
  2. kinh tÕ vµ lµ ®éng lùc ®Ó thóc ®Èy nÒn kinh tÕ t¨ng tr­ëng nhanh chãng. III. Chøc n¨ng vµ c«ng cô qu¶n lý kinh tÕ vÜ m« cña Nhµ n­íc. 1. Chøc n¨ng qu¶n lý kinh tÕ cña Nhµ n­íc. Nhµ n­íc víi t­ c¸ch lµ nhµ qu¶n lý ®iÒu hµnh nÒn KTTT, Nhµ n­íc gi÷ vai trß quan träng trong viÖc ®Þnh h­íng nÒn KTTT theo CNXH. - Nhµ n­íc ®iÒu tiÕt nÒn kinh tÕ ë tÇm vÜ m«, Nhµ n­íc t¸c ®éng tíi tæng cung vµ tæng cÇu cña nÒn kinh tÕ t¹o nªn sù c©n b»ng gi÷a cung - cÇu ®¶m b¶o m«i tr­êng kinh tÕ thuËn lîi vµ æn ®Þnh nh»m thóc ®Èy sù t¨ng tr­ëng vµ ph¸t triÓn kinh tÕ trong tõng xÝ nghiÖp vµ trªn ph¹m vi toµn x· héi. - Nhµ n­íc ®¶m b¶o æn ®Þnh chÝnh trÞ, lÊy æn ®Þnh chÝnh trÞ ®Ó ph¸t triÓn kinh tÕ. Nhµ n­íc thiÕt lËp khu«n khæ luËt ph¸p ®Æc biÖt lµ hÖ thèng ph¸p luËt kinh tÕ, hÖ thèng c¸c chÝnh s¸ch kinh tÕ x· héi mµ tr­íc hÕt lµ c¸c chÝnh s¸ch vÒ tµi chÝnh tÝn dông ng©n hµng t¹o ®iÒu kiÖn cÇn thiÕt cho c¸c ho¹t ®éng kinh tÕ. Mét ®Êt n­íc cã æn ®Þnh chÝnh trÞ, cã 29
  3. nh÷ng chÝnh s¸ch kinh tÕ phï hîp míi t¹o ra ®­îc nh÷ng thuËn lîi ®Ó c¸c doanh nghiÖp s¶n xuÊt. MÆt kh¸c cã nh­ vËy míi thu hót ®­îc vèn ®Çu t­ cña n­íc ngoµi vµ t­ nh©n vµ hä tin vµo sù æn ®Þnh ®ã ®Ó tiÕp tôc vµ më réng s¶n xuÊt, ph¸t triÓn s¶n xuÊt. Nh­ vËy th«ng qua c¸c chÝnh s¸ch Nhµ n­íc ®· gi¸n tiÕp thóc ®Èy nÒn kinh tÕ . Nhµ n­íc cã chøc n¨ng t¹o ra m«i tr­êng vµ ®iÒu kiÖn cho viÖc tiÕn hµnh c¸c ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh theo c¬ chÕ thÞ tr­êng b»ng c¸ch: duy tr× ph¸p luËt, trËt tù an toµn x· héi, thi hµnh nhÊt qu¸n c¸c chÝnh s¸ch vµ thÓ chÕ theo h­íng ®æi míi, æn ®Þnh m«i truêng kinh tÕ thi hµnh nhÊt qu¸n c¸c chÝnh s¸ch vµ thÓ chÕ theo h­íng ®æi míi, æn ®Þnh m«i tr­êng kinh tÕ vÜ m« k×m chÕ l¹m ph¸t, ®iÒu tiÕt thÞ tr­êng ng¨n ngõa vµ sö lý kÞp thêi nh÷ng "c¬n sèt" vÒ gi¸ c¶. Nhµ n­íc ®Ò ra luËt ph¸p b¶o vÖ quyÒn lîi cña c¸c doanh nghiÖp vµ c¸c nhµ ®Çu t­. - Nhµ n­íc ng¨n ngõa c¸c t¸c ®éng bªn ngoµi ng¨n ngõa nh÷ng ©m m­u ph¸ ho¹i nÒn kinh tÕ cña c¸c thÕ lùc thï ®Þch ®Ó n©ng cao hiÖu qu¶ s¶n xuÊt kinh doanh. - Nhµ n­íc cã vai trß rÊt lín trong viÖc më réng quan hÖ ngo¹i giao, bu«n b¸n víi n­íc ngoµi. 30
  4. - Th«ng qua hÖ thèng ph¸p luËt, Nhµ n­íc ®¶m b¶o c¹nh tranh lµnh m¹nh gi÷a c¸c doanh nghiÖp, c¸c nhµ s¶n xuÊt kinh doanh. Trong nÒn KTTT môc ®Ých cña c¸c nhµ s¶n xuÊt kinh doanh lµ lîi nhuËn v× vËy hä b»ng mäi c¸ch vµ t×m mäi c¸ch ®Ó thu lîi nhuËn cao cã thÓ lµ thñ tiªu ®èi thñ c¹nh tranh cña m×nh v× vËy Nhµ n­íc cÇn ph¶i cã sù can thiÖp ®Ó ®iÒu chØnh nh÷ng hµnh vi cña hä vµo nh÷ng viÖc lµm cã lîi nh­ n©ng cao chÊt l­îng s¶n phÈm ®a d¹ng phong phó mÉu m· c¹nh tranh vÒ gi¸ c¶. §ång thêi Nhµ n­íc cßn cã chøc n¨ng chèng ®éc quyÒn cña c¸c doanh nghiÖp. §éc quyÒn trong nÒn KTTT ®ång nghÜa víi sù mÊt c©n ®èi gi÷a cung - cÇu, gi÷a tiªu dïng vµ s¶n xuÊt, ®ång nghÜa víi sù leo thang cña gi¸ c¶ v× vËy ®Çy cã thÓ lµ nguyªn nh©n dÉn ®Õn l¹m ph¸t. - Nhµ n­íc dÉn d¾t vµ hç trî nh÷ng nç lùc ph¸t triÓn cña c¸c thµnh phÇn kinh tÕ. Th«ng qua kÕ ho¹ch vµ chÝnh s¸ch kinh tÕ sö dông cã träng ®iÓm vµ hiÖu qu¶ c¸c n¨ng lùc tËp trung vµ lùc l­îng dù tr÷. Nhµ n­íc kiÓm so¸t vµ ph©n phèi c¸c nguån tµi nguyªn cña ®Êt n­íc ®Ó n©ng cao hiÖu qu¶ sö dông vµ b¶o vÖ m«i tr­êng sinh th¸i. Qu¶n lý vµ kiÓm so¸t tµi s¶n quèc gia t¹i c¸c doanh nghiÖp nhµ n­íc nh»m b¶o tån vµ ph¸t triÓn vµ duy tr× sù ho¹t ®éng liªn tôc. 31
  5. - Nhµ n­íc chÞu tr¸ch nhiÖm x©y dùng c¬ së h¹ tÇng ®¶m b¶o cho ho¹t ®éng kinh tÕ bao gåm: c¬ së h¹ tÇng kü thuËt (giao th«ng, ph­¬ng tiÖn vËn chuyÓn, th«ng tin liªn l¹c, dù tr÷ quèc gia...) c¬ së h¹ tÇng v¨n ho¸ x· héi nh­ gi¸o dôc, nghiªn cøu khoa häc, b¶o vÖ m«i tr­êng... nh»m t¹o tiÒn ®Ò cho sù ph¸t triÓn kinh tÕ. - Nhµ n­íc kiÓm so¸t c¸c ho¹t ®éng kinh tÕ th«ng qua hÖ thèng ng©n hµng t­¬ng ®­¬ng vµ ng©n hµng th­¬ng m¹i. Trong ®ã ng©n hµng trung ­¬ng lµm chøc n¨ng dù tr÷ võa lµm chøc n¨ng ®iÒu tiÕt vµ kiÓm so¸t l­îng tiÒn ®­îc cung øng th«ng qua hÖ thèng ng©n hµng th­¬ng m¹i ®iÒu khiÓn nÒn kinh tÕ cã thÓ tr¸nh ®­îc khñng ho¶ng thÊt nghiÖp vµ l¹m ph¸t. - MÆt kh¸c Nhµ n­íc th«ng qua c¸c chÝnh s¸ch ­u ®·i thÓ hiÖn mét sè h×nh thøc hç trî cho c¸c lÜnh vùc mµ Nhµ n­íc muèn ­u tiªn ph¸t triÓn . Nhµ n­íc cã chøc n¨ng ph©n phèi l¹i thu nh©p b»ng c¸c kho¶n thu tõ thuÕ, ph©n phèi l¹i cña c¶i x· héi. - Nhµ n­íc ®­a ra nh÷ng ®Ò tµi nghiªn cøu khoa häc, nhËp nh÷ng tiÕn bé cña KHKTCN vµo s¶n xuÊt nh»m ®­a nÒn kinh tÕ ph¸t triÓn nhanh h¬n. 32
  6. - Nhµ n­íc cã vai trß ®iÒu chØnh c¸c quan hÖ kinh tÕ, t¸c ®éng tíi quan hÖ lao ®éng vµ thÞ tr­êng lao ®éng giíi h¹n thÊt nghiÖp, sö dông c¸c kho¶n chi cña chÝnh phñ ®Ó ph¸t triÓn y tÕ, gi¸o dôc, lËp c¸c quü phóc lîi, ph©n c«ng l¹i lao ®éng gi÷a c¸c ngµnh nghÒ vµ gi÷a c¸c vïng. Víi t­ c¸ch lµ ng­êi ®Çu t­ kinh doanh, Nhµ n­íc trùc tiÕp tham gia vµo viÖc kinh doanh trong mét sè lÜnh vùc. - Nhµ n­íc víi t­ c¸ch lµ chñ së h÷u toµn d©n vÒ t­ liÖu s¶n xuÊt, Nhµ n­íc lµ ng­êi së h÷u ®¹i biÓu vµ qu¶n lý c¸c doanh nghiÖp thuéc khu vùc kinh tÕ quèc doanh. - C¸c doanh nghiÖp Nhµ n­íc gi÷ vai trß chñ ®¹o cña nÒn kinh tÕ quèc d©n ngoµi yªu cÇu ®¶m b¶o nÒn kinh tÕ ph¸t triÓn ®óng ®Þnh h­íng XHCN cßn do thµnh phÇn kinh tÕ nµy g¾n víi lo¹i h×nh së h÷u cao nhÊt lµ së h÷u nhµ n­íc. KTNN ph¸t triÓn dùa trªn mét tr×nh ®é lùc l­îng s¶n xuÊt ph¸t triÓn cao tr×nh ®é qu¶n lý vµ ph©n phèi s¶n phÈm gÇn víi môc tiªu cña CNXH thêi kú qu¸ ®é. - Kinh tÕ Nhµ n­íc ®ãng vai trß lµ m¹ch m¸u l­u th«ng, bao gåm nh÷ng ngµnh nghÒ lÜnh vùc träng yÕu nh­ kÕt cÊu h¹ tÇng kinh tÕ x· héi, hÖ thèng tµi chÝnh, ng©n s¸ch b¶o 33
  7. hiÓm , nh÷ng c¬ së th­¬ng m¹i, dÞch vô quan träng víi quy m« lín vµ võa, c«ng nghÖ tiÕn bé. - Kinh tÕ nhµ n­íc thÓ hiÖn ®Çy ®ñ tÝnh ­u viÖt cña CNCS ®¶m b¶o sù thèng nhÊt t¨ng tr­ëng kinh tÕ víi c«ng b»ng x· héi vµ b¶o vÖ m«i tr­êng sinh th¸i, thèng nh©t chÝnh s¸ch kinh tÕ víi chÝnh s¸ch x· héi. - Kinh tÕ nhµ nø¬c chiÕm vÞ trÝ then chèt cã liªn quan tíi ho¹t ®éng cña toµn nÒn kinh tÕ, chi phèi ho¹t ®éng cña c¸c thµnh phÇn kinh tÕ kh¸c. - Kinh tÕ nhµ n­íc mang l¹i nguån thu lín cho ng©n s¸ch vµ lµ ®ßn bÈy ®Èy nhanh t¨ng tr­ëng kinh tÕ víi tiÕn bé x· héi. Kinh tÕ nhµ n­íc më ®­êng h­íng dÉn hç trî c¸c thµnh phÇn kinh tÕ kh¸c cïng ph¸t triÓn. - Kinh tÕ nhµ n­íc thÓ hiÖn chøc n¨ng ®iÒu tiÕt vµ qu¶n lý vÜ m« nÒn kinh tÕ hµng ho¸ nhiÒu thµnh phÇn vËn ®éng theo c¬ chÕ thÞ tr­êng cã sù qu¶n lý cña Nhµ n­íc theo ®Þnh h­íng XHCN. Ngoµi ra chøc n¨ng kinh tÕ nhµ n­íc thÓ hiÖn ë vai trß ®iÒu tiÕt kiÓm kª kiÓm so¸t cña nhµ n­íc ®èi víi khu vùc t­ nh©n. 34
  8. - Mét mÆt nhµ n­íc cã chÝnh s¸ch khuyÕn khÝch ®Çu t­ ph¸t triÓn s¶n xuÊt kh«ng giíi h¹n quy m« nh­ng mÆt kh¸c Nhµ n­íc còng cÇn ph¶i t¨ng c­êng c«ng t¸c kiÓm so¸t nh»m h¹n chÕ nh÷ng nh­îc ®iÓm cña nÒn kinh tÕ t­ nh©n vµ ph¸t huy tÝnh ®éc lËp tù chñ. Nhµ n­íc cã thÓ kiÓm so¸t kinh tÕ t­ nh©n b»ng l·i suÊt cña c¸c ng©n hµng th­¬ng m¹i vµ sö dông thuÕ kho¸ ®èi víi c¸c doanh nghiÖp t­ nh©n. Trong nh÷ng tr­êng hîp quan träng vµ thËt sù cÇn thiÕt nhµ n­íc cã thÓ ®Æt ra gi¸ cho c¸c s¶n phÈm quan träng, kiÓm so¸t viÖc mua vµ b¸n ngo¹i tÖ. Víi t­ c¸ch lµ ng­êi lËp kÕ ho¹ch, Nhµ n­íc t¸c ®éng mét c¸ch trùc tiÕp vµo ph­¬ng h­íng ®Çu t­ vµ ph¸t triÓn kinh tÕ. - Nhµ n­íc x¸c lËp nh÷ng c©n ®èi chung c¬ b¶n trong qu¸ tr×nh ph¸t triÓn kinh tÕ hµng ho¸ nhiÒu thµnh phÇn theo ®Þnh h­íng XHCN. Th«ng qua hÖ thèng c¸c ph­¬ng h­íng nhiÖm vô môc tiªu vµ chØ tiªu ®­îc v¹ch ra trong c¸c chiÕn l­îc kÕ ho¹ch c¸c ch­¬ng tr×nh ph¸t triÓn kinh tÕ x· héi. ViÖc ®Þnh h­íng tr­íc t¹o ®iÒu kiÖn cho nÒn kinh tÕ quèc d©n ph¸t triÓn c©n ®èi nhÞp nhµng víi tèc ®é vµ hiÖu qu¶ cao. Nhµ n­íc ®­a ra c¸c kÕ ho¹ch vµ trªn thùc tÕ ®· t¹o ra nh÷ng ®iÒu kiÖn thuËn lîi ®Ó c¸c doanh nghiÖp dù ®o¸n ®­îc xu 35
  9. h­íng biÕn ®æi cña thÞ tr­êng mµ hµnh ®éng mét c¸ch cã lîi nhuËn nhÊt trong khu«n khæ cña thÓ chÕ thÞ tr­êng. ViÖc ho¹ch ®Þnh vµ thÓ hiÖn c¸c chÝnh s¸ch x· héi, c¸c ch­¬ng tr×nh ®iÒu tiÕt thu nhËp ®¶m b¶o sù thèng nhÊt hµi hoµ gi÷a t¨ng tr­ëng kinh tÕ vµ c«ng b»ng x· héi. ViÖc ho¹ch ®Þnh, x¸c lËp kÕ ho¹ch ho¸ cña Nhµ n­íc trong nÒn kinh tÕ cã nh÷ng t¸c dông sau: - §Ò ra môc tiªu vµ nh÷ng trËt tù cho c¸c chÝnh s¸ch kinh tÕ. - Ph¸t hiÖn ra nh÷ng vÊn ®Ò cßn tån t¹i cÇn kh¾c phôc söa ch÷a ®¶m b¶o cho nÒn kinh tÕ ho¹t ®éng mét c¸ch th«ng suèt. - §Þnh h­íng cho c¸c doanh nghiÖp s¶n xuÊt kinh doanh cã hiÖu qu¶. Nãi tãm l¹i, Nhµ n­íc cã chøc n¨ng kinh tÕ rÊt lín, ®iÒu hµnh qu¶n lý ë tÇm vÜ m« nh­ng ®èi víi tõng n­íc th× c¸c chøc n¨ng ®ã thÓ hiÖn c«ng dông mét c¸ch kh¸c nhau tuú thuéc vµo chÕ ®é kinh tÕ cña tõng n­íc, tuú thuéc sù ph¸t triÓn kinh tÕ cña n­íc ®ã ra sao mµ sö dông cho phï hîp. 36
ADSENSE

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

 

Đồng bộ tài khoản
2=>2